2021-07-12 20:00:48

Książka

Skąd się wzięły Swornegacie? Ile jest w Polsce Ameryk? Chcecie wiedzieć? Czytajcie. Konkurs dla czytelników

Tak Swornegacie, jak i Ameryka, to oczywiście nazwy polskich miejscowości. Pochodzenie tych mniej i bardziej znanych przybliża czytelnikom niestrudzony tropiciel tajemnic naszego języka Michał Rusinek w książce "Wytrzyszczka czyli tajemnice nazw miejscowości".

Od wydawnictwa Znak Emotikon mamy dla Was 3 egzemplarze książki. Po jednym otrzymają osoby, które jako pierwsze napiszą na adres: konkurs@24tp.pl. W treści prosimy podać imię, nazwisko i adres, a w tytule maila wpisać: Książka.


A skoro już od Swornychgaci zaczęliśmy, to należy się wyjaśnienie, co i jak. Otóż, cytując autora: „Ta kaszubska wieś nosi, moim zdaniem, jedną z najśmieszniejszych nazw w naszym kraju. Kojarzy nam się ze słowem „niesforny”, czyli rozbrykany. Każdy, kto wcześnie rano próbował się szybko ubrać, żeby się nie spóźnić do szkoły, wie, że ubranie może być nieposłuszne. Ale nazwa tej wsi wzięła się od dwóch kaszubskich słów - „swora” oznacza plecionkę z korzeni sosnowych wykorzystywaną do „gacenia”, czyli umacniania brzegów rzek i jezior.”

Idąc dalej tropem detektywa Rusinka, czyli czytając jego książkę odkryjecie, jakie tajemnice skrywają w sobie różne nazwy miejscowości. Niektóre wydają się śmieszne, inne mówią co nieco o historii kraju, a jeszcze inne są bardzo trudne do wymówienia, jak tytułowa Wytrzyszczka, o której autor napisał m.in.: „(…) wieś w województwie małopolskim. Chrząszcz, jak pamiętamy, brzmiał w trzcinie w  Szczebrzeszynie, ale mógłby też w Wytrzyszczce, nad Jeziorem Czchowskim, bo wymówić to równie trudno.”

Jak dużo nazwa miejscowości może powiedzieć o jej mieszkańcach i o historii naszego kraju? Które nazwy są najśmieszniejsze, a które najtrudniej wymówić? Ile prawdy ma w sobie legenda o Warsie i Sawie, i ile właściwie było tych stolic? I czy wiecie, że w Kruszwicy, zamiast historii króla Popiela, możecie poznać smak ciasta kruszkowego z kruszonką?

Michał Rusinek w „Wytrzyszczce” zebrał swoje ulubione nazwy polskich miejscowości, o czym informuje już we wstępie. Uporządkował je przy tym własnym kluczem, a więc „ (…) według pytań, które się pojawiają, kiedy się zastanawiamy, skąd się taka czy inna nazwa wzięła.” Próżno więc szukać tu porządku alfabetycznego. Niemniej, jeśli chcecie na szybko sprawdzić, które tak urzekły autora, a być może czy jest w książce nazwa, która kiedyś przykuła waszą uwagę, warto zerknąć do indeksu miejscowości na stronie 54.
Reasumując, czeka was lektura lekka i przyjemna, a przy tym w interesujący sposób edukacyjna. Nadto kolorowa, bo tytuł barwnie zilustrowała Joanna Rusinek.

POZNAJ AUTORA:
Michał Rusinek jest autorem esejów, opowiadań kryminalnych oraz książek dla dzieci. Zadebiutował w 2003 roku książką „Między retoryką a retorycznością", a dwa lata później wyszła jego "Retoryka podręczna. Czyli jak wnikliwie słuchać i przekonująco mówić”. W 2006 roku powstały z kolei "Prowincjonalne zagadki kryminalne" jako cykl słuchowisk dla Radia Kraków. Przez lata autor pracował w charakterze osobistego sekretarza Wisławy Szymborskiej. W 2016 roku napisał biografię poetki zatytułowaną „Nic zwyczajnego. O Wisławie Szymborskiej”.

an

Zostań Patronem Tygodnika Podhalańskiego.

1
2
3
Komentarze Facebook
Dodaj komentarz
Wysłanie komentarza oznacza akceptację regulaminu komentowania na łamach 24tp.pl
Nie ma jeszcze komentarzy do tego artykułu.
2026-03-20 12:00 Kontrola, protest i emocje. Burza wokół schroniska dla zwierząt 2026-03-20 11:00 HSKI znów na szczycie. Mistrzowie Polski szkół narciarskich 2026 obronili tytuł 1 2026-03-20 10:00 Co robić w weekend w Zakopanem? 2026-03-20 09:45 Bluzy męskie z kapturem - czy to nadal modny wybór? Sprawdzamy, co noszą mężczyźni w 2026 roku 2026-03-20 09:31 Blogerka recenzuje kolageny - te opinie mogą Cię zaskoczyć! 2026-03-20 09:30 Górale pienińscy na targach w Poznaniu 2026-03-20 09:01 Legalna praca opiekunki: 5 pułapek w umowach, których musisz unikać 2026-03-20 08:59 Organizatorzy protestu krytycznie o stanowisku samorządów w sprawie schroniska 3 2026-03-20 08:31 Pierwszy dzień wiosny na Podhalu. Krokusy coraz śmielej wychodzą na hale 2026-03-20 08:00 Poznaj historię niezwykłych ludzi z Orawy (WIDEO) 2026-03-19 21:31 Druga Noc Sów w Rabce-Zdroju 2026-03-19 21:00 Gorczański park zamyka na noc szlaki turystyczne 2026-03-19 20:00 Jak Tatrzański Park Narodowy i Yellowstone rozwiązują konflikty z niedźwiedziami. Wzór dla Bieszczad 5 2026-03-19 19:18 Pieśń głuszca na Babiej Górze (WIDEO) 2026-03-19 18:59 Burmistrz Czarnego Dunajca nie dostał podwyżki 1 2026-03-19 18:10 Będzie demonstracja w obronie schroniska 6 2026-03-19 18:00 Konkursowy szach i mat 2026-03-19 17:15 Edukacyjne wybory ósmoklasistów. Targi szkół ponadpodstawowych w Zębie 1 2026-03-19 16:43 Kolizja na zakopiance. Tworzą się korki 2026-03-19 16:32 Mandaty za alkohol pod chmurką. Zakopiańska policja przypomina o konsekwencjach 4 2026-03-19 16:00 66. Konkurs Palm Wielkanocnych w Rabce 2026-03-19 15:59 Popularna knajpa znika z tej części Krupówek. Tu szło się, gdy wszystko było zamknięte 7 2026-03-19 15:08 Samorządowcy bronią schroniska w Nowym Targu. Wydali specjalne oświadczenie 4 2026-03-19 14:00 Nocne życie lasu w Nowym Targu. Leśnicy zapraszają na spotkania z sowami 2 2026-03-19 13:59 Ciężarówka uszkodziła nawierzchnię w tunelu na zakopiance 2 2026-03-19 13:30 Wielki powrót na Świętą Górę: No Limit Kasprowy 2026 już 21 marca! 2026-03-19 12:50 Znowu odwiedzili nas goście (WIDEO) 1 2026-03-19 12:00 Targi edukacyjne w Zębie. Młodzież wybiera swoją przyszłość 2026-03-19 12:00 Schody nie do pokonania. Trwa zbiórka dla Krystiana z Harklowej 2026-03-19 11:22 Poranna interwencja zakopiańskich strażaków 2026-03-19 11:20 Ryan Gosling z misją ratowania Ziemi. Mamy dla Was bilety 2026-03-19 10:59 Piękny poranek w Zakopanem. Jak się mają krokusy? (WIDEO) 1 2026-03-19 10:30 Dyskusje o sztucznej inteligencji i przyszłości. Klub Filmowy ruszył w Zakopanem 2 2026-03-19 10:21 Opisz Małopolskę wierszem lub prozą 2026-03-19 10:01 Zamknięty most na Walowej Górze. Zaczyna się remont 3 2026-03-19 09:01 Kolumna informacyjna Urzędu Miasta Zakopane 2026-03-19 08:30 Francuscy rolnicy w Krościenku 1 2026-03-19 08:29 Zostawił walizkę na peronie i poszedł spać 6 2026-03-19 08:00 Turystyka czasu wojny 3 2026-03-18 21:00 Tak po sezonie zimowym wyglądają ławki na Olczy 13 2026-03-18 20:46 Heródek nowocześnie 2026-03-18 20:30 To ważna data dla Pienin 2026-03-18 20:19 Nowi strażacy złożyli ślubowanie 1 2026-03-18 19:42 Narozrabiała, więc policjanci odesłali ją do domu 2026-03-18 19:30 Młodzi programiści z Nowego Targu znów w czołówce. Sukces w ogólnopolskim konkursie 2026-03-18 19:00 Zostań gwiazdą musicalu 2026-03-18 18:33 Młodzi siatkarze na najwyższym stopniu podium 2026-03-18 18:00 Nocna wędrówka w milczeniu. Ekstremalna Droga Krzyżowa wraca na Podhale 2026-03-18 17:40 Polscy i słowaccy funkcjonariusze ćwiczyli razem. Wspólne manewry na rzecz bezpieczeństwa granicy 6 2026-03-18 17:30 Spór wokół gońby w Ludźmierzu. Sędzia główny rezygnuje po nieprawidłowościach
NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY
NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE
OSTATNIE KOMENTARZE
2026-03-20 11:36 1. HSKI, którzy z Szumowskim zrobili przekręt na maski. Brawo wy! My pamiętamy. 2026-03-20 11:15 2. Śmieszne jest to porównywanie naszego malutkiego parku obejmującego kilka większych tatrzańskich dolin do amerykańskich parków o wielkości prawie takiej jak z Zakopca do Krakowa. Śmieszne są te bajki pewnej sekciarsko myślącej grupy "ekologów", która w kółko zaprzecza szkodom powodowanym przez wilki tak jak zaprzecza atakom niedźwiedzi (których np. na Słowacji było w ostatnich latach sporo i bynajmniej nie miały one wiele wspólnego z szukaniem jedzenia). A co do bajek o rozwiązaniu problemów w Stanach, to co roku dochodzi tam do wypadków śmiertelnych spowodowanych przez dzikie zwierzęta. 2026-03-20 10:59 3. Tragedia. Botoxy puscily. Lifting tez sie sypie. Co robic ? No co tu zrobic ? 2026-03-20 10:48 4. Przypomnę że samorządowcy Sobolewa też stali murem za właścicielem schroniska a to schronisko było katownia i mordownia psów co zostało dowiedzione.Zreszta procesy się toczą.Wstyd mi za samorządowców Podhala że w ciemno,bez zbadania sprawy stają po stronie właściciela schroniska.Mysle że robią to dla swojej wygody. Przecież nie chodzi o likwidację schroniska tylko o wpuszczanie do niego wolontariuszy i o poprawę bytu psów.Tyle i aż tyle.Moze zamiast popierać zło samorządowcy pomogą w modernizacji tego schroniska? 2026-03-20 10:13 5. Co za bełkot. Czyli spełnione minimum ustawowe to źle - proponuję zmienić ustawę jak mało. "Kontrola społeczna" - yhy, kontrolujemy robiąc protest przed bramą. Metoda "dajcie mi człowieka, a paragraf się znajdzie". Naprawdę nie potraficie tego zrobić inaczej ? A jak okaże się, że w sumie wszystko zgodne z prawem, tylko obrońcy zwierząt mają marzenia to co ? Będziecie publicznie przepraszać jak co poniektóre przepraszały radnych po "parasolkach" ? Zacznijcie może od dowodów, a potem strajki pod bramą, bo jakoś nie zauważyłem faktów prócz domysłów i koncertu życzeń. "Bo tam nie ma nowoczesności. Nie ma standardu, który odpowiadałby ambicjom regionu. " - miejcie ikrę i załóżcie schronisko z górnej półki i sfinansujcie. Pierwszy przyklasnę. 2026-03-20 09:49 6. Ja już musi taki delikwent na świeżym powietrzu wypić małpeczkę, to niech wyrzuci taką buteleczkę do kosza na śmieci. Ale nie, trzeba pierdo***ć na trawnik, byle gdzie koło siebie. 2026-03-20 09:43 7. Pośmialiśmy się , a teraz prosimy o konkrety! 2026-03-20 09:25 8. Panie Ziobrowski to idz Pan za przykładem PY i wprowadź Pan w końcu limity wejść do TPN.... W Yellowstone wpuścili w zeszłym roku ok 4,5 mln turystów ,Pan wpuścił w 2025 roku do TPN 5,5 mln !!! i to do Parku 40 razy mniejszego !!.....Jak Pan chce chronić przyrodę w tym niedźwiedzie?? 2026-03-20 08:56 9. Wystarczy przejść pieszo z Harendy na Krupówki na trawnikach same małpki. 2026-03-20 08:08 10. #taki sobie czytelnik - oj tam, diesel ponad 8 ale to nie temat. Węgry, Słowacy, Niemcy kombinują jak tu urwać z ceny, a u nas pustosłowie, bo dziura do załatania czyli zagadamy kryzys, żeby złotówki nie wydać z budżetu :) Zatem podniecajmy się dobrobytem. Szczaw i mirabelki (popcorn i cola za drogie), siadamy przed ekranem i oglądamy show :)
2026-03-11 08:14 1. Strategia rozwoju... Stawiać jak najwięcej deweloperki, reszta to ch... 2026-03-06 08:53 2. moze zamiast organizować te rozchwytywane i konsultacje miasta uruchomi druga zmiane u w urzedzie dla pracujacych obywateli petentów? 2026-03-06 08:25 3. Chętnie bym się dowiedział jakie studia i na jakich poważnych uczelniach mają ukończone uczestnicy dyskusji. Wprawdzie obowiązuje zasada, że wystarczy chęć szczera ale oni chcą zmarnować nasze pieniądze. Oj tam, oj tam. 2026-02-16 21:51 4. "Na spotkaniu zjawił się burmistrz Łukasz Filipowicz, radni Tymoteusz Mróz, Mateusz Łękawski i mieszkańcy. Ci ostatni niezbyt licznie." A kto miałby się tam pojawić jak spotkanie zorganizowane w godzinach gdzie normalni ludzie pracują a miejsca tam w tej "stacji kultura" było może jeszcze na jakieś 20 osób. Przecież to klita na poddaszu gdzie jest miejsce dla dzieci na zabawy a nie dla 100 czy więcej dorosłych. Przecież to była jawna kpina. Dlaczego spotkanie nie było bardziej komunikowane i nie zapewniono odpowiednio dużej sali? I przede wszystkim dlaczego w godzinach pracy a nie w weekend??? Wywalić miliona na sylwestra potrafią a zmobilizować mieszkańców "nie da się". Widać zależy im żeby przyszło jak najmniej mieszkańców. Boją się usłyszeć to i owo. 2026-02-08 13:18 5. Fajne eksponaty :) 2026-02-04 21:19 6. Nie moje klimaty ani dla uszu ani dla oczu 2026-01-29 15:43 7. Kasia Rysy 2026-01-03 13:15 8. Ładne góalki. 2025-12-29 19:33 9. Znakomity poMYSł panie @jarząbek 2025-12-03 15:38 10. Świetny POmysl, zwłaszcza że w Zakopanem mimo otwartej Gubałówka m.in. przez Pana Szwajcara i czwartego burmistrza G.J. to lepiej na desce windsurfingowej po równiach pojeździć
WARUNKI W GÓRACH
POGODA W WYBRANYCH MIASTACH REGIONU
Reklama