2021-07-12 20:00:48

Książka

Skąd się wzięły Swornegacie? Ile jest w Polsce Ameryk? Chcecie wiedzieć? Czytajcie. Konkurs dla czytelników

Tak Swornegacie, jak i Ameryka, to oczywiście nazwy polskich miejscowości. Pochodzenie tych mniej i bardziej znanych przybliża czytelnikom niestrudzony tropiciel tajemnic naszego języka Michał Rusinek w książce "Wytrzyszczka czyli tajemnice nazw miejscowości".

Od wydawnictwa Znak Emotikon mamy dla Was 3 egzemplarze książki. Po jednym otrzymają osoby, które jako pierwsze napiszą na adres: konkurs@24tp.pl. W treści prosimy podać imię, nazwisko i adres, a w tytule maila wpisać: Książka.


A skoro już od Swornychgaci zaczęliśmy, to należy się wyjaśnienie, co i jak. Otóż, cytując autora: „Ta kaszubska wieś nosi, moim zdaniem, jedną z najśmieszniejszych nazw w naszym kraju. Kojarzy nam się ze słowem „niesforny”, czyli rozbrykany. Każdy, kto wcześnie rano próbował się szybko ubrać, żeby się nie spóźnić do szkoły, wie, że ubranie może być nieposłuszne. Ale nazwa tej wsi wzięła się od dwóch kaszubskich słów - „swora” oznacza plecionkę z korzeni sosnowych wykorzystywaną do „gacenia”, czyli umacniania brzegów rzek i jezior.”

Idąc dalej tropem detektywa Rusinka, czyli czytając jego książkę odkryjecie, jakie tajemnice skrywają w sobie różne nazwy miejscowości. Niektóre wydają się śmieszne, inne mówią co nieco o historii kraju, a jeszcze inne są bardzo trudne do wymówienia, jak tytułowa Wytrzyszczka, o której autor napisał m.in.: „(…) wieś w województwie małopolskim. Chrząszcz, jak pamiętamy, brzmiał w trzcinie w  Szczebrzeszynie, ale mógłby też w Wytrzyszczce, nad Jeziorem Czchowskim, bo wymówić to równie trudno.”

Jak dużo nazwa miejscowości może powiedzieć o jej mieszkańcach i o historii naszego kraju? Które nazwy są najśmieszniejsze, a które najtrudniej wymówić? Ile prawdy ma w sobie legenda o Warsie i Sawie, i ile właściwie było tych stolic? I czy wiecie, że w Kruszwicy, zamiast historii króla Popiela, możecie poznać smak ciasta kruszkowego z kruszonką?

Michał Rusinek w „Wytrzyszczce” zebrał swoje ulubione nazwy polskich miejscowości, o czym informuje już we wstępie. Uporządkował je przy tym własnym kluczem, a więc „ (…) według pytań, które się pojawiają, kiedy się zastanawiamy, skąd się taka czy inna nazwa wzięła.” Próżno więc szukać tu porządku alfabetycznego. Niemniej, jeśli chcecie na szybko sprawdzić, które tak urzekły autora, a być może czy jest w książce nazwa, która kiedyś przykuła waszą uwagę, warto zerknąć do indeksu miejscowości na stronie 54.
Reasumując, czeka was lektura lekka i przyjemna, a przy tym w interesujący sposób edukacyjna. Nadto kolorowa, bo tytuł barwnie zilustrowała Joanna Rusinek.

POZNAJ AUTORA:
Michał Rusinek jest autorem esejów, opowiadań kryminalnych oraz książek dla dzieci. Zadebiutował w 2003 roku książką „Między retoryką a retorycznością", a dwa lata później wyszła jego "Retoryka podręczna. Czyli jak wnikliwie słuchać i przekonująco mówić”. W 2006 roku powstały z kolei "Prowincjonalne zagadki kryminalne" jako cykl słuchowisk dla Radia Kraków. Przez lata autor pracował w charakterze osobistego sekretarza Wisławy Szymborskiej. W 2016 roku napisał biografię poetki zatytułowaną „Nic zwyczajnego. O Wisławie Szymborskiej”.

an

Zostań Patronem Tygodnika Podhalańskiego.

1
2
3
Komentarze Facebook
Dodaj komentarz
Wysłanie komentarza oznacza akceptację regulaminu komentowania na łamach 24tp.pl
Nie ma jeszcze komentarzy do tego artykułu.
2026-02-23 21:35 Co podarować podróżnikowi? Praktyczne inspiracje prezentowe 2026-02-23 21:00 Zakład opiekuńczo-leczniczy zamiast komendy 2026-02-23 20:00 Quady i skutery znów dewastują Antałówkę i Bachledzki Wierch. Serce boli, gdy się na to patrzy 5 2026-02-23 19:30 Kradł butle z gazem. Recydywista jest w rękach policji 2026-02-23 19:00 Zimowy Zjazd Górski w Szczawnicy 2026-02-23 18:10 Młoda sunia znaleziona przy wyciągu w Suchem. Szuka właściciela lub nowego domu 2026-02-23 18:04 AKTUALIZACJA. 13-letnia Karolina się odnalazła 2026-02-23 18:00 Kryzys pocztowy. Brak listonoszy dla starszych odbiorców oznacza dramat 10 2026-02-23 17:30 Choinka przy oczku wodnym na Krupówkach została ścięta 1 2026-02-23 17:00 Od płótna do szkła - artystyczna droga Anieli Stanek 2026-02-23 16:30 Za nami 14. edycja pucharu Misia Stramusia 2026-02-23 16:21 Skialpinistka uszła z życiem. Przeżyła lawinę 2 2026-02-23 16:00 Wyjątkowa akcja charytatywna w Nowym Targu 2026-02-23 15:35 Praca z dziećmi to spełnienie Twoich marzeń? Sprawdź, jakie zawody mogą Cię zainteresować! 2026-02-23 15:31 Polak triumfuje w Pucharze Europy FIS w Białce Tatrzańskiej 1 2026-02-23 15:00 Nowe oświetlenie w Gminie Kościelisko. Podpisano umowy na projekty dla pięciu ulic 2026-02-23 14:29 Termy przeżywają prawdziwe oblężenie 2 2026-02-23 14:00 Rocznica dramatycznych wydarzeń na Przysłopie 2 2026-02-23 13:27 Dwie osoby pod wpływem alkoholu zatrzymane przez policjantów 2026-02-23 13:00 Koniec sezonu biegowego w Kościelisku. Trasy na Chotarzu zamknięte 2026-02-23 12:32 Czy ktoś znalazł czarną torbę z dokumentami? Dla znalazcy jest nagroda 2026-02-23 12:20 W czwartek przerwy w dostawie wody w Zakopanem 2 2026-02-23 11:59 Kłusownictwo w Ludźmierzu 2026-02-23 10:59 Wysoko w Tatrach sypie śnieg, na Podhalu pada deszcz 2026-02-23 09:59 Nocny pościg ulicami Zakopanego. Policjanci zatrzymali pijanego kierowcę 2 2026-02-23 09:17 Nie działa sygnalizacja na ważnym skrzyżowaniu w Zakopanem 8 2026-02-23 09:00 Zepsute windy i światełko w tunelu 5 2026-02-23 08:00 Mamy pierwszy zwiastun wiosny. Kosy rozpoczęły swoje koncerty 2026-02-22 21:31 Był kompletnie pijany i wjechał do rowu. Teraz trzeźwieje w policyjnym areszcie 3 2026-02-22 21:00 Jeszcze jeden dzień zimy, a później wiosna uderzy ze zdwojoną siłą 2026-02-22 20:24 Kacper Tomasiak mistrzem Polski 2026-02-22 20:00 Blisko 27 mln zł na drogi w trzech powiatach naszego regionu. Rząd dzieli środki z RFRD 11 2026-02-22 18:59 Parada Gazdowska w Gminie Biały Dunajec (ZDJĘCIA, WIDEO) 2026-02-22 18:47 Olimpia Grudziądz wygrywa w Nowym Targu 2026-02-22 18:00 Energetyczne eldorado 3 2026-02-22 17:46 W Falsztynie lądował śmigłowiec LPR. Nie udało się uratować życia poszukiwanej osoby 2026-02-22 17:00 Spódnice furgały! Slalom gigant Związku Podhalan (ZDJĘCIA) 1 2026-02-22 16:00 Władysław Trebunia-Tutka. Sztuka to moja główna domena 2026-02-22 15:00 Dni Lawinowo-Skiturowe po raz trzynasty 1 2026-02-22 14:00 Nie dla rekordu, lecz dla ludzi. Wyjątkowa wyprawa ratowników na Babią Górę 2026-02-22 13:00 Pożar w Rabce-Zdroju. Strażacy interweniowali przy ul. Poniatowskiego 1 2026-02-22 12:00 Romscy muzykanci porzucili instrumenty i uciekli 22 2026-02-22 11:00 Nierozliczona śmierć. Od pobicia w remizie minęło półtora roku 23 2026-02-22 10:46 Największa skocznia w historii polskiego Big Air. Garmin Winter Sports Festival 2026 (WIDEO) 2026-02-22 10:00 Talenty Małopolski 2026. Weź udział w konkursie 2026-02-22 09:00 Nowe przystanki na terenie gminy Nowy Targ 2026-02-22 08:00 Chochołów. 180 lat od Poruseństwa górali (ZDJĘCIA) 2026-02-21 21:46 Polski snowboardzista utknął w rejonie Salatynów 2026-02-21 21:28 Zakopane kupiło kilkanaście defibrylatorów 4 2026-02-21 21:12 Pożar sadzy w Zakopanem
NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY
NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE
OSTATNIE KOMENTARZE
2026-02-23 22:14 1. @Jo Mówiłem już, sprawdź lodówkę, czy nie kryje się tam Bąkiewicz z Kaczyńskim i Macierewiczem. @Tadek "Ekolodzy" nie interesują się takimi sprawami, bo nie dostali na to granta od Sorosa ani od Unii. (Zainteresują się chętnie np. rozbudową portów nad Odrą, gdyby miały być konkurencją dla portów niemieckich.) 2026-02-23 22:13 2. Czy to jeszcze Polska? 6 listopada 2024 https://youtu.be/1_iN6mZ407U POSŁOWIE W SEJMIE SKANDUJĄ: DONALD TRUMP! 2026-02-23 22:09 3. biznes.interia.pl - 16 lutego 2026 Polskie złoto głównie za granicą. W tych krajach przechowuje je NBP "Na koniec 2025 roku Narodowy Bank Polski posiadał 550,22 ton złota. Ogromna większość tych zasobów, bo aż 81 proc., była przechowywana za granicą - poinformował na platformie X ekonomista Rafał Mundry, powołując się na dane pozyskane od NBP. (...) NBP poinformował też, że w 2025 r. nie dokonywał inspekcji zasobów złota w skarbcach zagranicznych." 2026-02-23 22:07 4. Zbieram suchy chleb dla konia że stajni niemieckiej zwaną leopardem by owsa nie jadł bo jest tak ociężały że wszystkie mosy w okolicy pod nim pękają nie daj Boże wyruszyć nim na bagna suwalskie to jeszcze franca ze sobą załogę pogrzebie 2026-02-23 22:04 5. Pisowcy dawali tyle na jedną gminę i było źle, teraz idzie tyle samo na cały powiat. Jeszcze jedna kadencja "miszcza" Tuska i będzie tyle na całe województwo... Brawo WY z 8 gwiazdkami :D 2026-02-23 22:04 6. Po pierwsze primo piszesz jakieś farmazony. Po drugie primo jak płaszczak robił zakupy w Korei to bezprocentowy miał kredyt? Po trzecie primo lepiej sobie wypuścić brudne powietrze niż z kimś takim jak ty dyskutować :) :) :) 2026-02-23 21:57 7. solidarność! solidarność! solidarność! 2026-02-23 21:55 8. Czy na podstawie tej dokumentacji fotograficznej można złożyć skargę na burmistrza? Czy radni odrzucą bo nie ma tablic rejestracyjnych? 2026-02-23 21:44 9. @rgrg po pierwsze primo kapitał firm Zachodnich które prosperują w Polsce ni ma nic wspólnego z kapitałem Polskim po drugie promo jest to niestety kredyt bankowy który ma oprocentowanie,tak że Jasiu ucz się matematyki zamiast opętać się na swoich przewidywaniach jak by to mistrz Kobuszewski powiedział 2026-02-23 21:16 10. Za wp. Ukraina może stanąć w obliczu problemów finansowych już w kwietniu. Proponuję zbiórkę poeniędzy w remizach OSP.
2026-02-16 21:51 1. "Na spotkaniu zjawił się burmistrz Łukasz Filipowicz, radni Tymoteusz Mróz, Mateusz Łękawski i mieszkańcy. Ci ostatni niezbyt licznie." A kto miałby się tam pojawić jak spotkanie zorganizowane w godzinach gdzie normalni ludzie pracują a miejsca tam w tej "stacji kultura" było może jeszcze na jakieś 20 osób. Przecież to klita na poddaszu gdzie jest miejsce dla dzieci na zabawy a nie dla 100 czy więcej dorosłych. Przecież to była jawna kpina. Dlaczego spotkanie nie było bardziej komunikowane i nie zapewniono odpowiednio dużej sali? I przede wszystkim dlaczego w godzinach pracy a nie w weekend??? Wywalić miliona na sylwestra potrafią a zmobilizować mieszkańców "nie da się". Widać zależy im żeby przyszło jak najmniej mieszkańców. Boją się usłyszeć to i owo. 2026-02-08 13:18 2. Fajne eksponaty :) 2026-02-04 21:19 3. Nie moje klimaty ani dla uszu ani dla oczu 2026-01-29 15:43 4. Kasia Rysy 2026-01-03 13:15 5. Ładne góalki. 2025-12-29 19:33 6. Znakomity poMYSł panie @jarząbek 2025-12-03 15:38 7. Świetny POmysl, zwłaszcza że w Zakopanem mimo otwartej Gubałówka m.in. przez Pana Szwajcara i czwartego burmistrza G.J. to lepiej na desce windsurfingowej po równiach pojeździć 2025-12-01 17:12 8. Panowie dobra robota! A tak swoją drogą nie ma wojny, jest woda, ogólcie się do tej służby, a nie wyglądajcie jak krasnale... 2025-11-21 15:51 9. Brawo Agatko! Piękne, cudne, zachwycające prace! 2025-11-17 21:21 10. Teraz górale wprzedają swoją ojcowiznę żeby kupić nowe auto. Wszystkie te biznesy ze starym śmierdzącym sprzętem (mówiąc złomem) powinny być nakaz ogrodzenia blochą od ulicy. Podobnie ze składami budowlanymi. Tyle pięknych miejsć zostało oszpeconych przez lokalny interes.
WARUNKI W GÓRACH
POGODA W WYBRANYCH MIASTACH REGIONU
Reklama