2021-07-12 20:00:48

Książka

Skąd się wzięły Swornegacie? Ile jest w Polsce Ameryk? Chcecie wiedzieć? Czytajcie. Konkurs dla czytelników

Tak Swornegacie, jak i Ameryka, to oczywiście nazwy polskich miejscowości. Pochodzenie tych mniej i bardziej znanych przybliża czytelnikom niestrudzony tropiciel tajemnic naszego języka Michał Rusinek w książce "Wytrzyszczka czyli tajemnice nazw miejscowości".

Od wydawnictwa Znak Emotikon mamy dla Was 3 egzemplarze książki. Po jednym otrzymają osoby, które jako pierwsze napiszą na adres: konkurs@24tp.pl. W treści prosimy podać imię, nazwisko i adres, a w tytule maila wpisać: Książka.


A skoro już od Swornychgaci zaczęliśmy, to należy się wyjaśnienie, co i jak. Otóż, cytując autora: „Ta kaszubska wieś nosi, moim zdaniem, jedną z najśmieszniejszych nazw w naszym kraju. Kojarzy nam się ze słowem „niesforny”, czyli rozbrykany. Każdy, kto wcześnie rano próbował się szybko ubrać, żeby się nie spóźnić do szkoły, wie, że ubranie może być nieposłuszne. Ale nazwa tej wsi wzięła się od dwóch kaszubskich słów - „swora” oznacza plecionkę z korzeni sosnowych wykorzystywaną do „gacenia”, czyli umacniania brzegów rzek i jezior.”

Idąc dalej tropem detektywa Rusinka, czyli czytając jego książkę odkryjecie, jakie tajemnice skrywają w sobie różne nazwy miejscowości. Niektóre wydają się śmieszne, inne mówią co nieco o historii kraju, a jeszcze inne są bardzo trudne do wymówienia, jak tytułowa Wytrzyszczka, o której autor napisał m.in.: „(…) wieś w województwie małopolskim. Chrząszcz, jak pamiętamy, brzmiał w trzcinie w  Szczebrzeszynie, ale mógłby też w Wytrzyszczce, nad Jeziorem Czchowskim, bo wymówić to równie trudno.”

Jak dużo nazwa miejscowości może powiedzieć o jej mieszkańcach i o historii naszego kraju? Które nazwy są najśmieszniejsze, a które najtrudniej wymówić? Ile prawdy ma w sobie legenda o Warsie i Sawie, i ile właściwie było tych stolic? I czy wiecie, że w Kruszwicy, zamiast historii króla Popiela, możecie poznać smak ciasta kruszkowego z kruszonką?

Michał Rusinek w „Wytrzyszczce” zebrał swoje ulubione nazwy polskich miejscowości, o czym informuje już we wstępie. Uporządkował je przy tym własnym kluczem, a więc „ (…) według pytań, które się pojawiają, kiedy się zastanawiamy, skąd się taka czy inna nazwa wzięła.” Próżno więc szukać tu porządku alfabetycznego. Niemniej, jeśli chcecie na szybko sprawdzić, które tak urzekły autora, a być może czy jest w książce nazwa, która kiedyś przykuła waszą uwagę, warto zerknąć do indeksu miejscowości na stronie 54.
Reasumując, czeka was lektura lekka i przyjemna, a przy tym w interesujący sposób edukacyjna. Nadto kolorowa, bo tytuł barwnie zilustrowała Joanna Rusinek.

POZNAJ AUTORA:
Michał Rusinek jest autorem esejów, opowiadań kryminalnych oraz książek dla dzieci. Zadebiutował w 2003 roku książką „Między retoryką a retorycznością", a dwa lata później wyszła jego "Retoryka podręczna. Czyli jak wnikliwie słuchać i przekonująco mówić”. W 2006 roku powstały z kolei "Prowincjonalne zagadki kryminalne" jako cykl słuchowisk dla Radia Kraków. Przez lata autor pracował w charakterze osobistego sekretarza Wisławy Szymborskiej. W 2016 roku napisał biografię poetki zatytułowaną „Nic zwyczajnego. O Wisławie Szymborskiej”.

an

Zostań Patronem Tygodnika Podhalańskiego.

1
2
3
Komentarze Facebook
Dodaj komentarz
Wysłanie komentarza oznacza akceptację regulaminu komentowania na łamach 24tp.pl
Nie ma jeszcze komentarzy do tego artykułu.
2026-02-22 21:31 Był kompletnie pijany i wjechał do rowu. Teraz trzeźwieje w policyjnym areszcie 2026-02-22 21:00 Jeszcze jeden dzień zimy, a później wiosna uderzy ze zdwojoną siłą 2026-02-22 20:24 Kacper Tomasiak mistrzem Polski 2026-02-22 20:00 Blisko 27 mln zł na drogi w trzech powiatach naszego regionu. Rząd dzieli środki z RFRD 1 2026-02-22 18:59 Parada Gazdowska w Gminie Biały Dunajec (ZDJĘCIA, WIDEO) 2026-02-22 18:47 Olimpia Grudziądz wygrywa w Nowym Targu 2026-02-22 18:00 Energetyczne eldorado 2 2026-02-22 17:46 W Falsztynie lądował śmigłowiec LPR. Nie udało się uratować życia poszukiwanej osoby 2026-02-22 17:00 Spódnice furgały! Slalom gigant Związku Podhalan (ZDJĘCIA) 1 2026-02-22 16:00 Władysław Trebunia-Tutka. Sztuka to moja główna domena 2026-02-22 15:00 Dni Lawinowo-Skiturowe po raz trzynasty 2026-02-22 14:00 Nie dla rekordu, lecz dla ludzi. Wyjątkowa wyprawa ratowników na Babią Górę 2026-02-22 13:00 Pożar w Rabce-Zdroju. Strażacy interweniowali przy ul. Poniatowskiego 1 2026-02-22 12:00 Romscy muzykanci porzucili instrumenty i uciekli 21 2026-02-22 11:00 Nierozliczona śmierć. Od pobicia w remizie minęło półtora roku 17 2026-02-22 10:46 Największa skocznia w historii polskiego Big Air. Garmin Winter Sports Festival 2026 (WIDEO) 2026-02-22 10:00 Talenty Małopolski 2026. Weź udział w konkursie 2026-02-22 09:00 Nowe przystanki na terenie gminy Nowy Targ 2026-02-22 08:00 Chochołów. 180 lat od Poruseństwa górali (ZDJĘCIA) 2026-02-21 21:46 Polski snowboardzista utknął w rejonie Salatynów 2026-02-21 21:28 Zakopane kupiło kilkanaście defibrylatorów 4 2026-02-21 21:12 Pożar sadzy w Zakopanem 2026-02-21 20:30 Remiza OSP w Szczawnicy po remoncie (WIDEO) 2026-02-21 19:37 Trzech kierowców zatrzymanych przez strażników miejskich 1 2026-02-21 18:30 Smutny finał poszukiwań turysty w rejonie Kasprowego Wierchu 2026-02-21 18:00 Podpisano umowę na modernizację drogi w Dziale 2026-02-21 17:44 Poważny wypadek w Sidzinie. Dłużyca spadła na samochód osobowy 2 2026-02-21 17:00 Cudowne widoki na Hali Gąsienicowej (WIDEO) 2026-02-21 16:30 Widok na Montefioralle. Wernisaż w Jatkach 2026-02-21 16:01 Przed nami opady śniegu i deszczu ze śniegiem, w nocy możliwa gołoledź 2026-02-21 15:30 Sztuka zapisana w drewnie 2026-02-21 15:00 Bieg Gąsieniców na trasach COS (ZDJĘCIA) 2026-02-21 14:15 Zmarła wieloletnia zakopiańska nauczycielka 2 2026-02-21 13:33 Tragiczne wieści z Tatr. Słowaccy ratownicy górscy znaleźli ciało mężczyzny w żlebie pod Suchą Przełęczą 4 2026-02-21 12:30 Ferie pełne pasji i odkryć w Krościenku 2026-02-21 12:15 Dziękujemy za wolność. Uroczystość wręczenia medali w Miejskij Galerii Sztuki (WIDEO) 14 2026-02-21 12:02 Tego w Kuźnicach nie było dawno (WIDEO) 2026-02-21 11:00 Ślisko na chodnikach w Zakopanem. Uwaga na lód 9 2026-02-21 10:00 Dziś słońce nad Tatrami 2026-02-21 09:00 Aktywne ferie w obiektywie 2026-02-21 08:00 Nocą w Tatrach dużo się dzieje (WIDEO) 1 2026-02-20 22:00 Policja w Gminnym Centrum Kultury w Szaflarach 1 2026-02-20 21:00 Urodziny Jacka Zamoyskiego. Z Podhalem zdobył sześć tytułów mistrzowskich 2026-02-20 20:43 Pożar skrzynki elektrycznej postawił na nogi nowtarskich strażaków (WIDEO) 2026-02-20 20:00 Bóbr śpi w ukryciu, ale niedźwiedź baraszkuje. Co słychać nad Morskim Okiem? 2026-02-20 19:00 Startuje ogólnopolski konkurs SuperDzielnicowy 2026 1 2026-02-20 18:58 Szymon Fatla nowym przewodniczącym Rady Miasta Nowy Targ 4 2026-02-20 18:05 Jan Sięka odwołany z funkcji przewodniczącego Rady Miasta Nowego Targu 1 2026-02-20 18:00 Bagażnik pełen papierosów 1 2026-02-20 17:18 Ewa Garbacz nową wiceprzewodniczącą Rady Miasta 1
NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY
NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE
OSTATNIE KOMENTARZE
2026-02-22 22:35 1. E Cichowiany, Cichowiany Bitka była? Oj była, ino w wasych godkach, Boście się potknęli o własne portki w karcmianych schodkach. 2026-02-22 21:44 2. Nie sam alkohol, który jest neutralnym i niewinnym płynem sam w sobie, ale konsumpcja napojów alkoholowych, prowadzi do sytuacji które można było całkowicie ALE TO CAŁKOWICIE unikać, gdyby ludzie zdecydowali się unikać tego zdradzieckiego płynu. Kościółek konsumpcję promuje - bo księżulek popija NA MSZYJ (PARODIA I TRAGIKOMEDIA) no i państwo popiera konsumpcję - bo kasuje około 10 mld zł z sprzedaż każdego z następujących sekmentów: pierwsze 10 mld z wódki, następne 10 mld z piwka, następne 10 mld z winka. I następne około 10 mld z tytoniu. A biedny nie uświadomiony przed system edukacyjny (następna farsa) ani przez rodziców (w większości) staje się ofiarą tego czegoś... 2026-02-22 21:34 3. @gbgb, POtem @bgbg, PO drodze jeszcze tysiąc innych @frrfni rffr, a słyszałeś gŁĄbIE gŁĄbIĘ piosenkę maleńczuka..... "Bracia Rosjanie"? A Reagan zwracając się do narodu polskiego tuż po wprowadzeniu stanu wojennego przez "męża stanu" i "człowieka honoru" zwracał się do junty ja ru(zel)skiej? A Kaczyński zwracał się do... narodu, czy władz? Tyle razy głąbie głąbie ci to tłumaczyłem, ale ty neptyku, jak ten... ah, szkoda na ciebie b***g***b***g*** strzępić..... 2026-02-22 21:09 4. Blisko 27 mln na trzy powiaty, 10 MILIARDÓW na jednego PO ncyliusza. Można? Można!! 2026-02-22 20:57 5. @Dziadeek ale bez demencji - wiem! A czy Ty wiesz, że pan premier Tusk i jego ministranty bardzo kochają dziennikarzy Republiki. Problem w tym, że jest to miłość nieodwzajemniona. Hmm? A może to odwrotnie? Przecież podobno żyjemy w wolnym kraju to i pośmiać się można. 2026-02-22 20:19 6. Za pieszy patrol to są chyba jakieś specjalne dodatki ? 2026-02-22 18:49 7. "Marsz Ducha" Ej, wara wom Dunajcanie od dziewcyny wara By sie na wos skóra nie padała Nie damy wom tyj dziewcyny skoda o tym godać By sie na nos skóra miała padać I tańcujom dunajcanie z tom dziewcynom śwarną Cichowianie z ciupagami garną Zrobiła sie strasno bitka fyrcy krew i ciało Dziewce z zolu ocka zapłakało Porubali, posiekali, hej na "W imie Ojca" Śwarnych chłopców z Cornego Dunajca Lezą trupy popod ławy, karcma jedna rana Cichowianie tońcyli do rania A na rano, raniusieńko, wpadują ziandary Cichowianów zakuli w kajdany 2026-02-22 18:32 8. @blitzo, a pamiętasz odezwę kaczyńskiego do braci rosjan :) z 9 maja 2020 r. kim on wtedy był? bo Tusk w czasie tego spaceru premierem! to co według ciebie powinien zrobić? kopnąć go w j... i zrzucić z molo :) wpisz sobie w wyszukiwarkę kaczyński j ławrow lub przypomnij słowa pisowskiego marszałka karczewskiego który po wizycie na Białorusi mówił o łukaszence że to taki CIEPŁY CZŁOWIEK jednym zdaniem ten cały pis i jego komandir okropnie nienawidzą ruskich komunistów :) :) :) 2026-02-22 17:55 9. Na Camp Rownia tez bywa slisko. Wszyscy narzekaja jednak na cos innego. 2026-02-22 17:52 10. Bojownicy ROG u też by chętnie pofurgali ale służba-niedrużba.
2026-02-16 21:51 1. "Na spotkaniu zjawił się burmistrz Łukasz Filipowicz, radni Tymoteusz Mróz, Mateusz Łękawski i mieszkańcy. Ci ostatni niezbyt licznie." A kto miałby się tam pojawić jak spotkanie zorganizowane w godzinach gdzie normalni ludzie pracują a miejsca tam w tej "stacji kultura" było może jeszcze na jakieś 20 osób. Przecież to klita na poddaszu gdzie jest miejsce dla dzieci na zabawy a nie dla 100 czy więcej dorosłych. Przecież to była jawna kpina. Dlaczego spotkanie nie było bardziej komunikowane i nie zapewniono odpowiednio dużej sali? I przede wszystkim dlaczego w godzinach pracy a nie w weekend??? Wywalić miliona na sylwestra potrafią a zmobilizować mieszkańców "nie da się". Widać zależy im żeby przyszło jak najmniej mieszkańców. Boją się usłyszeć to i owo. 2026-02-08 13:18 2. Fajne eksponaty :) 2026-02-04 21:19 3. Nie moje klimaty ani dla uszu ani dla oczu 2026-01-29 15:43 4. Kasia Rysy 2026-01-03 13:15 5. Ładne góalki. 2025-12-29 19:33 6. Znakomity poMYSł panie @jarząbek 2025-12-03 15:38 7. Świetny POmysl, zwłaszcza że w Zakopanem mimo otwartej Gubałówka m.in. przez Pana Szwajcara i czwartego burmistrza G.J. to lepiej na desce windsurfingowej po równiach pojeździć 2025-12-01 17:12 8. Panowie dobra robota! A tak swoją drogą nie ma wojny, jest woda, ogólcie się do tej służby, a nie wyglądajcie jak krasnale... 2025-11-21 15:51 9. Brawo Agatko! Piękne, cudne, zachwycające prace! 2025-11-17 21:21 10. Teraz górale wprzedają swoją ojcowiznę żeby kupić nowe auto. Wszystkie te biznesy ze starym śmierdzącym sprzętem (mówiąc złomem) powinny być nakaz ogrodzenia blochą od ulicy. Podobnie ze składami budowlanymi. Tyle pięknych miejsć zostało oszpeconych przez lokalny interes.
WARUNKI W GÓRACH
POGODA W WYBRANYCH MIASTACH REGIONU
Reklama