2021-07-12 20:00:48

Książka

Skąd się wzięły Swornegacie? Ile jest w Polsce Ameryk? Chcecie wiedzieć? Czytajcie. Konkurs dla czytelników

Tak Swornegacie, jak i Ameryka, to oczywiście nazwy polskich miejscowości. Pochodzenie tych mniej i bardziej znanych przybliża czytelnikom niestrudzony tropiciel tajemnic naszego języka Michał Rusinek w książce "Wytrzyszczka czyli tajemnice nazw miejscowości".

Od wydawnictwa Znak Emotikon mamy dla Was 3 egzemplarze książki. Po jednym otrzymają osoby, które jako pierwsze napiszą na adres: konkurs@24tp.pl. W treści prosimy podać imię, nazwisko i adres, a w tytule maila wpisać: Książka.


A skoro już od Swornychgaci zaczęliśmy, to należy się wyjaśnienie, co i jak. Otóż, cytując autora: „Ta kaszubska wieś nosi, moim zdaniem, jedną z najśmieszniejszych nazw w naszym kraju. Kojarzy nam się ze słowem „niesforny”, czyli rozbrykany. Każdy, kto wcześnie rano próbował się szybko ubrać, żeby się nie spóźnić do szkoły, wie, że ubranie może być nieposłuszne. Ale nazwa tej wsi wzięła się od dwóch kaszubskich słów - „swora” oznacza plecionkę z korzeni sosnowych wykorzystywaną do „gacenia”, czyli umacniania brzegów rzek i jezior.”

Idąc dalej tropem detektywa Rusinka, czyli czytając jego książkę odkryjecie, jakie tajemnice skrywają w sobie różne nazwy miejscowości. Niektóre wydają się śmieszne, inne mówią co nieco o historii kraju, a jeszcze inne są bardzo trudne do wymówienia, jak tytułowa Wytrzyszczka, o której autor napisał m.in.: „(…) wieś w województwie małopolskim. Chrząszcz, jak pamiętamy, brzmiał w trzcinie w  Szczebrzeszynie, ale mógłby też w Wytrzyszczce, nad Jeziorem Czchowskim, bo wymówić to równie trudno.”

Jak dużo nazwa miejscowości może powiedzieć o jej mieszkańcach i o historii naszego kraju? Które nazwy są najśmieszniejsze, a które najtrudniej wymówić? Ile prawdy ma w sobie legenda o Warsie i Sawie, i ile właściwie było tych stolic? I czy wiecie, że w Kruszwicy, zamiast historii króla Popiela, możecie poznać smak ciasta kruszkowego z kruszonką?

Michał Rusinek w „Wytrzyszczce” zebrał swoje ulubione nazwy polskich miejscowości, o czym informuje już we wstępie. Uporządkował je przy tym własnym kluczem, a więc „ (…) według pytań, które się pojawiają, kiedy się zastanawiamy, skąd się taka czy inna nazwa wzięła.” Próżno więc szukać tu porządku alfabetycznego. Niemniej, jeśli chcecie na szybko sprawdzić, które tak urzekły autora, a być może czy jest w książce nazwa, która kiedyś przykuła waszą uwagę, warto zerknąć do indeksu miejscowości na stronie 54.
Reasumując, czeka was lektura lekka i przyjemna, a przy tym w interesujący sposób edukacyjna. Nadto kolorowa, bo tytuł barwnie zilustrowała Joanna Rusinek.

POZNAJ AUTORA:
Michał Rusinek jest autorem esejów, opowiadań kryminalnych oraz książek dla dzieci. Zadebiutował w 2003 roku książką „Między retoryką a retorycznością", a dwa lata później wyszła jego "Retoryka podręczna. Czyli jak wnikliwie słuchać i przekonująco mówić”. W 2006 roku powstały z kolei "Prowincjonalne zagadki kryminalne" jako cykl słuchowisk dla Radia Kraków. Przez lata autor pracował w charakterze osobistego sekretarza Wisławy Szymborskiej. W 2016 roku napisał biografię poetki zatytułowaną „Nic zwyczajnego. O Wisławie Szymborskiej”.

an

Zostań Patronem Tygodnika Podhalańskiego.

1
2
3
Komentarze Facebook
Dodaj komentarz
Wysłanie komentarza oznacza akceptację regulaminu komentowania na łamach 24tp.pl
Nie ma jeszcze komentarzy do tego artykułu.
2026-03-26 14:50 Hala sportowa zamiast nielegalnego boiska API? Różne głosy na sesji Rady Miasta 2026-03-26 14:40 Będę bronił prawdy - emocjonalne wystąpienie Marcina Królczyka, sołtysa Grywałdu (WIDEO) 2026-03-26 14:00 Rezolucja i wystawa Jolanty Flach na rozpoczęcie obchodów Roku Pasterstwa (WIDEO) 2026-03-26 13:30 Kartki świąteczne młodych artystów 2026-03-26 13:00 Palmy wielkanocne w starym kościółku 2026-03-26 12:00 Zbyt krótka majówka w tym roku 2 2026-03-26 11:38 Zalety i zastosowania elastycznych materiałów do druku 3D w projektowaniu i prototypowaniu 2026-03-26 11:32 Miasto Zakopane nie brało udziału w odwoływaniu prezesa PKL 2 2026-03-26 10:59 Spór o sprzedaż mieszkania w Zakopanem. Radni uchwalili porządek obrad w 90 minut 4 2026-03-26 10:41 18-latka z Nowego Targu odnalazła się 2026-03-26 10:31 Zapraszamy na biegówki - to już ostatnie dni sezonu zimowego! 2026-03-26 10:30 Uroczyste powitanie paraolimpijczyków z Gminy Czorsztyn 2026-03-26 10:01 Jakie czynniki mają wpływ na trwałość i wytrzymałość wylewek przemysłowych? 2026-03-26 09:59 Spór o boisko API na Pardałówce. Radni zdejmują punkt z obrad 3 2026-03-26 09:30 Jarmark Wielkanocny w Ochotnicy Dolnej 2026-03-26 09:10 Rozpoczęła się sesja zakopiańskiej Rady Miasta 3 2026-03-26 08:30 Ostrzeżenie przed intensywnymi opadami śniegu 2 2026-03-26 08:00 Schronisko 2026-03-25 23:25 Nie żyje ofiara tragicznego w skutkach pożaru na Krupówkach 2026-03-25 21:28 Rusza nabór na kursy zawodowe w ZSB w Zakopanem 1 2026-03-25 20:58 72-letni polski turysta zginął na Zamku Orawskim na Słowacji 2 2026-03-25 20:00 Cztery warianty zmian na ul. Krzywej. Ruszyły konsultacje społeczne w Nowym Targu 2026-03-25 19:25 Porodówka w Zakopanem rusza z kampanią Rodzić w Zakopanem i zaprasza panie do kontaktu 6 2026-03-25 19:00 PKL wspiera PSONI Zakopane. Darowizna, która zmienia codzienność podopiecznych 2026-03-25 18:00 Porozumienie między policją i strażakami 2026-03-25 17:28 Nowy budynek przy kościele parafialnym Świętego Krzyża (WIDEO) 11 2026-03-25 16:59 Mieszkańcy Zakopanego zniecierpliwieni zamkniętym Parkiem Miejskim 8 2026-03-25 16:30 Tunel przełomu dla południa Małopolski. Podłęże-Piekiełko przyspieszy drogę na Podhale 2 2026-03-25 15:47 Nocne poszukiwania pary nastolatków. Uciekli z ośrodka wypoczynkowego 2026-03-25 15:30 Artystki z Podhala nominowane do Fryderyków 2026. Sukces Basi Giewont i Katarzyny Lassak 2026-03-25 15:00 Nowa atrakcja pod Gubałówką. Multimedialne centrum inspirowane podhalańskimi legendami 4 2026-03-25 14:21 Pożar traw w Szaflarach, w pogorzelisku znaleziono zwłoki 2026-03-25 14:00 Piękny poranek na Kalatówkach. Zbliża się załamanie pogody (WIDEO) 2026-03-25 13:00 Mieszkańcy oburzeni decyzjami starosty w sprawie lodowiska. Starosta przeprasza, a właściciel działki odpowiada (WIDEO) 7 2026-03-25 12:17 Zawody No Limit Kasprowy 2026 zakończone. Legenda powróciła na szczyt 2026-03-25 12:01 Wielkanocne rękodzieło z sercem. Internetowy kiermasz WTZ w Zakopanem rusza po raz kolejny 2026-03-25 11:00 Zakopiański tydzień skoków 2026-03-25 10:19 Dni Lawinowo-Skiturowe 28-29 marca w Pięciu Stawach 2026-03-25 10:00 Przed nami 79. edycja legendarnych zawodów o Puchar PKL 2026-03-25 09:31 Pijany kierowca zatrzymany w Kościelisku. 62-latek miał 1,5 promila alkoholu 1 2026-03-25 09:00 Koncert wielkopostny w zabytkowym kościele w Orawce 2026-03-25 08:23 Pijany kierowca z rocznym dzieckiem w samochodzie. Interweniowała policja w powiecie suskim 1 2026-03-25 08:00 Proboszcz z Jurgowa ukarany za dewastację obszaru cennego przyrodniczo 10 2026-03-24 21:55 Ceny na stacjach benzynowych w Zakopanem znacząco wyższe niż w Polsce 49 2026-03-24 21:35 Niedźwiedzie ślady w Gorcach 1 2026-03-24 21:00 Bunt strażników trwa 2 2026-03-24 20:40 Rezolucja w sprawie Roku Pasterstwa i wystawa fotografii Jolanty Flach 1 2026-03-24 20:00 Spór o stoiska pod Gubałówką. Handlarze protestują, ZCK broni decyzji 17 2026-03-24 19:00 Drogowe dylematy 1 2026-03-24 18:26 Po zderzeniu samochody wylądowały w rowie 1
NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY
NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE
OSTATNIE KOMENTARZE
2026-03-26 13:56 1. "Historia PKL jest dla nas bolesną historią, bo nie mamy zbyt wiele do powiedzenia w tej spółce - stwierdził wiceburmistrz Bartłomiej Bryjak." Nawet jak macie 10% udziałów w spółce to i tak "nie macie zbyt wiele do powiedzenia" - vide Geotermia w kwestii przyłączania chętnych mieszkańców grajdoła. Powiem więcej, nawet w miejskiej spółce nie macie "nie macie zbyt wiele do powiedzenia" - vide Tesko w kwestii odśnieżania chodników. Tacy jesteście bezradni. Ale co się dziwić jak burmistrz na samym początku kadencji stwierdził że "jak państwo wiedzą niewiele możemy zrobić". ŻENADA!!! Po co w ogóle pchacie się do władzy jak jesteście bezradni i "nie macie zbyt wiele do powiedzenia". Siedźcie w domu i oglądajcie telewizję. Może nie będzie was tak bolało. 2026-03-26 13:53 2. Nie stać ich na wyremontowanie jednego mieszkania, które sami przyznają że "jest w złym stanie technicznym", ale w tym samym zdaniu twierdzą że te pieniądze miałyby "posłużyć budowie nowego budynku z ponad 50 mieszkaniami" :D A to ci cudowne rozmnożenie!!!! 2026-03-26 13:50 3. "lokalna branża liczy na intensywny, choć krótszy okres zwiększonego ruchu turystycznego" "Lokalna branża" czyli lewy wynajem, samowole budowlane, nielegalne budy niech się lepiej intensywnie przebranżowi. 2026-03-26 13:48 4. Patrząc jak rządzą Zakopanem to może i dobrze że " nie mają zbyt wiele do powiedzenia w tej spółce" 2026-03-26 13:45 5. Szkoda, że się nie zabrali za poprzednich w-ce wójtów i wójtów.Jeden jeżdził na podwójnym gazie !!! a na koniec kadencji wydał sobie pozwolenie na budowę domów z przejazdem przez garaż!!!! Dwa domy bez dojazdu!!!! A następny Tadeusz wybudował 7 domków a do tego auta jezdziły no ścieżce rowerowej wożąc materiał budowlany i wycioł znajdujący się na chodniku drzewo" pomnik przyrody" bo zasłaniało słońce na posesji!!!!' '' co można wojewodzie to nie tobie ....'' a już nie mówiąc o dziurze na ul.Zdrojowej 2026-03-26 13:42 6. Wrzucic tam tasak i sprawnosc obrad osiagnie oczekiwane efekty. 2026-03-26 13:24 7. gdy pisiarskie dziady jedne jak były przy korycie to nie przeszkadzało im to że wiele mieszkań sprzedali i to z bonifikatą!!! WIADOMO KOMU A teraz dziady jedne!! takie dobrotliwe tfu! 2026-03-26 12:52 8. ooo biedne bezmesmeny nie zarobia na nowe bmw x6 bo krotki wekend no zgroza 2026-03-26 12:38 9. @goral4102, pobierają bo wystarczy przyjść na koniec i podpisać listę obecności... Fajnie, co nie? 2026-03-26 12:36 10. A jak ten personel będzie miał płacone "od sztuki" to nie ciekawie to widzę. Może Premier Tusk przestanie leniuchować i wreszcie dostrzeże problem i jakieś ulgi podatkowe albo fundusze europejskie dla boćków.
2026-03-23 10:43 1. Pan Z. i koledzy.... i potem powiecie ze to prostest w sprawie mostu a nie wiec polityczny. hehe. kogo chcecie nabrac? 2026-03-11 08:14 2. Strategia rozwoju... Stawiać jak najwięcej deweloperki, reszta to ch... 2026-03-06 08:53 3. moze zamiast organizować te rozchwytywane i konsultacje miasta uruchomi druga zmiane u w urzedzie dla pracujacych obywateli petentów? 2026-03-06 08:25 4. Chętnie bym się dowiedział jakie studia i na jakich poważnych uczelniach mają ukończone uczestnicy dyskusji. Wprawdzie obowiązuje zasada, że wystarczy chęć szczera ale oni chcą zmarnować nasze pieniądze. Oj tam, oj tam. 2026-02-16 21:51 5. "Na spotkaniu zjawił się burmistrz Łukasz Filipowicz, radni Tymoteusz Mróz, Mateusz Łękawski i mieszkańcy. Ci ostatni niezbyt licznie." A kto miałby się tam pojawić jak spotkanie zorganizowane w godzinach gdzie normalni ludzie pracują a miejsca tam w tej "stacji kultura" było może jeszcze na jakieś 20 osób. Przecież to klita na poddaszu gdzie jest miejsce dla dzieci na zabawy a nie dla 100 czy więcej dorosłych. Przecież to była jawna kpina. Dlaczego spotkanie nie było bardziej komunikowane i nie zapewniono odpowiednio dużej sali? I przede wszystkim dlaczego w godzinach pracy a nie w weekend??? Wywalić miliona na sylwestra potrafią a zmobilizować mieszkańców "nie da się". Widać zależy im żeby przyszło jak najmniej mieszkańców. Boją się usłyszeć to i owo. 2026-02-08 13:18 6. Fajne eksponaty :) 2026-02-04 21:19 7. Nie moje klimaty ani dla uszu ani dla oczu 2026-01-29 15:43 8. Kasia Rysy 2026-01-03 13:15 9. Ładne góalki. 2025-12-29 19:33 10. Znakomity poMYSł panie @jarząbek
WARUNKI W GÓRACH
POGODA W WYBRANYCH MIASTACH REGIONU
Reklama