Reklama

2021-11-14 10:00:00

Szukali lepszego życia

Z Podhala za Wielką Wodę

Pod koniec XIX w. "Amarykanami" na Podhalu nazywano ludzi, którzy odważyli się na podróż za Wielką Wodę w poszukiwaniu godniejszego życia. Było ich wielu i większość znalazła je, ale by tam dotrzeć, musieli odbyć podróż, która przekraczała ich wyobrażenia. Warto przeczytać ten tekst, zanim odbierze się innym ludziom prawo do poszukiwania lepszego życia.

W podróż ruszali pieszo lub na furmankach, najczęściej przez Suchą do Oświęcimia lub do Zwardonia, miasteczek w pobliżu niemieckiej granicy, by następnie kontynuować podróż na północ i zaokrętować się w Hamburgu lub Bremenhafen. Droga do Ameryki nie była tylko wejściem i zejściem z pokładu, co sucho stwierdza manifest, czyli lista pasażerów statku. Była to skrupulatnie zaplanowana akcja przedsiębiorców transportowych, tych z Hamburga, tych z Bremy, i tych z bardziej odległych miast portowych, jak Hawr, Rotterdam, Antwerpia i Liverpool. Kto w tych miastach słyszał kiedykolwiek o góralach z Podhala? Kto z nich wiedział, gdzie znajduje się ten region? Odpowiedź jest prosta - na początku nikt, ale przedstawiciele takich towarzystw żeglugi morskiej, jak HAPAG (Hamburg-Amerikanische Packetfahrt-Actien-Gesellschaft) z siedzibą w Hamburgu lub NDL (Norddeutscher Lloyd) z Bremy nauczyli się szybko geografii. Najpierw zapuszczali się w góry wysłannicy badający teren i organizujący siatkę agitatorów. Rzucali się w oko schludnym ubraniem, bogatym zasobem portfela i nienagannym zachowaniem. Potencjalni emigranci mieli to zdobyć, mieszkając i pracując w odległym kraju, który znajduje się po drugiej stronie oceanu i znany jest jako Ameryka. Bardzo mało ludzi miało pojęcie o obcym lądzie i nikt na oczy nie widział oceanu, ale styl, jaki reprezentował agent, pocztówki z „szifami” - nieznanymi bliżej parowcami transatlantyckimi; modlitewniki lub medaliki, które agent bezinteresownie rozdawał, wpłynęły na niejedną decyzję życiową.

Od pierwszego rozbioru Polski Galicja była zapomnianą i zaniedbaną częścią Austro-Węgier i taką miała pozostać. Ani cesarz, ani odpowiedzialni urzędnicy nie ruszyli palcem, by poprawić egzystencję mieszkańców północno-wschodnich dzielnic. Pierwsi agenci i miejscowi agitatorzy pojawili się w Galicji w drugiej połowie XIX wieku i przypuszczać należy, że także wtedy kilku przewinęło się przez Podhale. Prawdopodobnie byli przedstawicielami przewoźnika HAPAG z Hamburga, gdyż Lloyd z Bremy uderzył na Galicję z lekkim poślizgiem. Holendrzy, Anglicy i Włosi działali tu w minimalnym zakresie i nie zagrażali dwóm potentatom z Niemiec. Gdy Lloyd dołączył do gry, konkurencja z HAPAG-iem stała się bardzo zażarta i odbijała się przede wszystkim na biednych emigrantach. Najbliższe biura obu północnoniemieckich agencji transatlantyckich można było znaleźć już w Oświęcimiu. Agitatorzy w terenie finansowani byli przez agenta z Oświęcimia i wysokość ich prowizji lub rodzaj prezentu zależały od liczby osób skierowanych do jego biura. Agitator, mimo że odbierał wynagrodzenie od agenta, rozkręcał własny, nielegalny interes, wyznaczając prywatną cenę za skierowania do biura w Oświęcimiu.

Podróż z Podhala odbywała się pieszo lub na wozie w kierunku Suchej (Sucha Beskidzka), gdzie można było zająć miejsce w pociągu do Oświęcimia lub Zwardonia, miejscowości położonych na granicy z Niemcami. Podróżujący w kierunku Suchej łączyli się w małe grupki i już kilkanaście kilometrów od domu dowiadywali się od obsługujących ich furmanów lub nowo poznanych towarzyszy podróży, że skierowania, które uzyskiwali od agitatorów, są bezwartościowym świstkiem papieru, który w Oświęcimiu jest nie uznawany. Do domu jednak nie warto było wracać, jedynie ominąć biura agencji szerokim łukiem i nie pozwolić na dalszą agitację przedstawicieli towarzystw żeglugowych, zaś w Hamburgu albo w Bremie samodzielnie kupić bilet na rejs do Ameryki. W Suchej, za poradą furmanów, większość podróżujących zajmowała miejsca w pociągu do Zwardonia, jednak tu sprytni wysłannicy z Oświęcimia i przekupieni przez nich przedstawiciele prawa nakazywali zmienić pociąg, grożąc grzywną, aresztem lub deportacją do domu w razie niepodporządkowania się poleceniom służby mundurowej.

Zmiana na korzyść Zwardonia zaznaczyła się po 1890 roku, kiedy sąd rozpatrujący nielegalne postępowanie agentów HAPAG-u i Lloyda z Oświęcimia, siatki agitatorów z Galicji i służb mundurowych zamieszanych w tzw. handel „delikatnym mięsem”, zadecydował o ich losie. Nie oznaczało to, że przedstawiciele obu towarzystw całkowicie zrezygnowali z szykan wobec podróżujących. Głupota i nieświadomość prostego ludu była nadal wykorzystywana, jedynie zachowanie agentów stało się mniej agresywne. Oświęcim, podobnie jak Hamburg i Brema, witał podróżnych przez kolejnych współpracowników towarzystw żeglugi morskiej, tzw. „sznurkowych”, którzy wyrywając sobie wzajemnie emigrantów, prowadzili ich do biur HAPAG-u lub Lloyda. W trakcie załatwiania formalności dotyczących podróży agenci obu towarzystw wprawdzie odbierali skierowania, ale nie uwzględniali zaliczki wpłaconej w miejscu zamieszkania podróżnego. Wystawiali natomiast nowy pakiet podróżny, na który składał się bilet kolejowy na północ Niemiec i rejs transatlantycki z wyżywieniem.

Ceny za przejazd przybierały różną wysokość. Podróżny najpierw musiał udowodnić, że posiada odpowiednią sumę pieniędzy i to decydowało w pierwszej linii o wysokości kwoty, którą musiał wpłacić za transport. Następnie urzędnik przechodził do gry o dodatkowe wyłudzenie pieniędzy. „Zabawa” polegała na wykorzystaniu normalnego zegara z budzikiem, który po nakręceniu miał przesyłać wiadomość telegraficzną. Za granicą Niemcy w zasadzie nie robili przeszkód w dotarciu do miast portowych, jedynie „sznurkowi” w Hamburgu i Bremie czyhali na emigrantów na dworcach kolejowych i prowadzili ich do sobie znanych noclegowni. Zdarzało się, że agresywni „sznurkowi” wyrywali przyjezdnym bagaże z ręki, by w ten sposób zmusić ich do pójścia swym tropem. Szczęściem bilety opłacone i nabyte w Oświęcimiu uznawane były przez towarzystwa żeglugowe, chociaż na statku emigranci otrzymywali zazwyczaj nieadekwatną do ceny obsługę. Gromadzono ich na dolnym pokładzie, gdzie przydzielano siennik i koc, miejsca ciasne, jedno obok drugiego, z małą ilością urządzeń sanitarnych. Zaduch i ciężkie powietrze, smród pocących się ciał, wyziewy, wymiotujący ludzie, płaczące dzieci, mała możliwość ruchu towarzyszyły nieodłącznie podróży. Podróż transatlantycka, w zależności od wielkości i rodzaju statku, trwała od 10 do 20 dni, później skróciła się nawet do kilku. Jednak rekordy szybkości na tzw. „błękitnej wstędze” (trasa między ujściem Kanału La Manche i redą u wrót Nowego Jorku) ustanawiały parowce angielskie, natomiast niemieckie woziły większą liczbę pasażerów. Bardzo często emigranci stłoczeni byli na statkach transportowych, które udostępniano towarzystwom żeglugowym w ekspresowym tempie; zazwyczaj wracające do USA na pusto lub z małą ilością towaru. Niedogodności i rozczarowania na drodze do ziemi obiecanej mijały przeważnie z widokiem brzegu amerykańskiego i Statuy Wolności, nikt jednak nie był świadomy ówczesnej sytuacji na rynku pracy w USA. Do wielu górali los się uśmiechnął, wielu zawrócił do domu z pustymi rękoma - szczególnie po 1893 roku, gdy kilkaset amerykańskich banków ogłosiło niewypłacalność. Równocześnie w tym samym czasie w Europie wybuchła epidemia cholery azjatyckiej, co dla emigrantów stało się następną barierą przed zejściem na ląd amerykański. Wielu zmuszonych było do pozostania na statku lub powrotu na stary ląd. Druga fala emigracyjna ruszyła z końcem XIX wieku i rok po roku, do I wojny światowej przybierała na sile.
Bogusław Zięba
Tygodnik Podhalański 25/2012
Korzystałem z dwóch publikacji dotyczących wielkiej emigracji do ziemi obiecanej:
„Wyspa Klucz” - Małgorzata Szejnert, wyd. Znak, 2009.
„Cesarz Ameryki - wielka ucieczka z Galicji” - Martin Pollack, wyd. Czarne, 2011.

Kup e-wydanie Tygodnika Podhalańskiego.

Reklama
Komentarze Facebook
Dodaj komentarz
Wysłanie komentarza oznacza akceptację regulaminu komentowania na łamach 24tp.pl
Władek 2021-11-14 18:23:00
Dziadek pojechał na początku XX wieku. Zastawił żonę i dwoje dzieci. Na początku było ciężko ale jak wybuchła I wojna światowa to wszystkim byt się poprawił. Pracował w hucie. Dziadek stwierdził, że amerykański dobrobyt na wojnie stoi. Myślę, że do dzisiaj nic się nie zmieniło.
Konserwatywny 2021-11-14 15:45:29
Zazwyczaj los ludu jest kierowany przez kilka osob( dzis zwanych politykami), wiec zamiast uciekac od biedy, lepiej bylo gilotyne postawic dla burzuazji, tak jak we Francji, i problem by sie rozwiazal sam.
franek 2021-11-14 11:38:53
Dzięki za przypomnienie, świetny tekst.
Może choć paru osobom otworzą się oczy i ujrzą w uchodźcach po prostu ludzi, takich jak my i nasi przodkowie.

Reklama
  • PRACA | dam
    Centralny Ośrodek Sportu w Zakopanem zatrudni osobę na stanowisko PRACOWNIK KAWIARNI. Szczegóły: 725 300 377
  • PRACA | dam
    Centralny Ośrodek Sportu w Zakopanem prowadzi nabór na stanowisko GŁÓWNY KSIĘGOWY. Termin składania ofert: 08.12.2021r. (godz. 12:00). Szczegóły: https://bip.cos.pl/3303/24-11-2021-nabor-na-stanowisko-glowny-ksiegowy
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    Sprzedam mieszkanie w bloku w Zakopanym w centrum 50m2 z balkonem -3 pokoje. 660797241 b12
    Tel.: 660797241
  • PRACA | dam
    PRACA SZUKA CZŁOWIEKA. Praca od zaraz - stanowisko: KURIER, - rejon rozwożenia paczek: Bukowina Tatrzańska i okolice, - wymagania: prawo jazdy kat. B mile widziane doświadczenie, tel. 516552097
  • PRACA | dam
    PENSJONAT W ZAKOPANEM - PRZYGOTOWANIE ŚNIADAŃ/SPRZĄTANIE POKOI (DORYWCZA, 8-10 DNI W MIESIĄCU - OD GRUDNIA), 18 zł/godz., umowa zlecenie. 511 397 987.
  • PRACA | dam
    INTERSPORT WIERCHY Zakopane, ul. Tetmajera 2, poszukuje pracownika na stanowisko: sprzedawca-serwisant. CV można złożyć w salonie lub przesłać na: wierchy.zakopane@intersport.pl. 664089088wierchy.zakopane@intersport.pl https://www.intersport.pl/o-intersport/kariera
    Tel.: 664089088
    E-mail: wierchy.zakopane@intersport.pl
    WWW: https://www.intersport.pl/o-intersport/kariera
  • PRACA | dam
    ZATRUDNIĘ ARCHITEKTA, niezbędna znajomość Archicada i dyspozycyjność. Interesujące tematy, dobre honorarium - Tel. 601 544 244
  • PRACA | dam
    STACJA NARCIARSKA POLANA SZYMOSZKOWA zatrudni na sezon zimowy KASJERKI BILETOWE. Wymagana znajomość obsługi komputera. Informacje: 602 198 307
  • PRACA | dam
    STACJA NARCIARSKA POLANA SZYMOSZKOWA zatrudni na sezon zimowy: PRACOWNIKÓW OBSŁUGI KOLEI, PRACOWNIKÓW OBSŁUGI STOKU I NAŚNIEŻANIA, OBSŁUGĘ PARKINGU. Informacje: 601 628 584
  • PRACA | dam
    STACJA NARCIARSKA POLANA SZYMOSZKOWA zatrudni na sezon zimowy do pracy w gastronomii: PIZZERIA, BARMANKI, POMOCE KUCHENNE, OSOBY NA ZMYWAK. Informacje: 693 319 707
  • PRACA | dam
    Ośrodek Konferencyjny w Zakopanem zatrudni KUCHARZA/-KĘ oraz POMOC KUCHENNĄ. 664 417 314.
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    DOM W CENTRUM JABŁONKI. 605 306 294.
  • PRACA | dam
    POSZUKUJEMY ENERGICZNYCH OSÓB DO PRACY W RESTAURACJI W MURZASICHLU na stanowisku KELNERKA bądź KELNER i OSOBY DO POMOCY NA KUCHNI najlepiej z doświadczeniem w branży. Szukamy osób na stałe oraz na sezon zimowy. Więcej informacji pod numerem tel.: 883802131
  • PRACA | dam
    Restauracja na Krupówkach zatrudni PIZZERA. Atrakcyjne wynagrodzenie. Tel. 664 023 298, 668 404 790.
  • PRACA | dam
    OŚRODEK WCZASOWY w Zakopanem przyjmie POKOJOWĄ i POMOC KUCHENNĄ na co drugi dzień. Etat. 693 638 619.
  • PRACA | dam
    DOM OPIEKI ZATRUDNI OPIEKUNKI, STAŁA PEWNA PRACA W ZAKOPANEM.. 698-673-260swiatkowska.w@wp.pl
    Tel.: 698
  • NIERUCHOMOŚCI | kupno
    KUPIĘ DZIAŁKĘ BUDOWLANĄ LUB ROLNĄ - ZAKOPANE, OKOLICE - 503 070 650.
  • PRACA | dam
    Zatrudnię dziewczynę z Zakopanego lub okolic na stanowisko kasjer-sprzedawca, w sklepie zabawkowym na Krupówkach. Praca na stałe.. 609097999
    Tel.: 609097999
  • PRACA | dam
    Austriacka firma zatrudni od zaraz stolarzy meblowych, murarzy, cieśli oraz elektryków. Od 2300-2500 eur na rękę. Austriacka umowa pracę w renomowanej firmie tel. 664468573. 664468573praca@csopole.pl www.clubsilesius.pl
    Tel.: 664468573
  • PRACA | dam
    Do sklepu spożywczego (Suche, Biały Dunajec) - SPRZEDAWCZYNIE na stałe. Elastyczny grafik. 606 751 451.
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    Do wynajęcia dwa pomieszczenia, I piętro, pow. ok 140 m2. Możliwość do dostosowania do osoby wynajmującej - Waksmund. 603 656 796.
  • PRACA | dam
    Recepcjonistka, Kelnerka Hotel w Bukowinie Tatrzańskiej zatrudni kelnerkę, recepcjonistkę. Praca stała zmianowa, elastyczne godziny pracy, posiłki pracownicze. Szkolenie wdrażające, benefity pracownicze.. 507645428. .
    Tel.: 507645428
  • USŁUGI | inne
    WYCINKA, PRZYCINKA DRZEW W TRUDNYCH WARUNKACH - 691 317 098.
  • PRACA | dam
    Firma DREWNEX Spytkowice przyjmie pracowników budowlanych do montażu i budowy domów drewnianych. Praca na montażu i stolarni. 692 193 449.
  • USŁUGI | inne
    USŁUGI SPRZĄTAJĄCE od A-Z szybko i solidnie, Margo-Estate www.margo-estate.pl, 666908909 lub 574929321 - Zapraszamy.
  • NIERUCHOMOŚCI | pośrednictwo
    MARGO-ESTATE Biuro Obrotu Nieruchomościami - Małgorzata Tomala, 606-909-461/ Prowadzenie Inwestycji od A do Z, www.margo-estate.pl
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    DO WYNAJĘCIA LOKAL GASTRONOMICZNY Z WYPOSAŻENIEM. NOWY TARG BLISKO DWORCA AUTOBUSOWEGO 220 M2. 501012912
    Tel.: 501012912
  • PRACA | dam
    PRACA W WYPOŻYCZALNI NART -BIAŁKA TATRZAŃSKA Zatrudni pracowników do obsługi klienta lub serwisu. Kontakt telefoniczny pod nr. 603 754 431.
  • PRACA | dam
    Willa w centrum Zakopanego zatrudni pracownia recepcji na umowę o pracę. Wymagany j. angielski w stopniu komunikatywnym , obsługa komputera. Więcej informacji pod numerem tel.607 766 744 lub mail agnieszka@kominiarskiwierch.pl.
  • PRACA | dam
    "Zakopiańskie TBS" TKGK Sp. z o.o., jako firma zarządzająca budynkami mieszkalnymi wielorodzinnymi, poszukuje do pracy na etacie inspektora nadzoru z uprawnieniami budowlanymi. Oferujemy normowany czas pracy - pełen etat. 509628992 firma@ztbs-zakopane.pl www.ztbs-zakopane.pl
    Tel.: 509628992
    E-mail: firma@ztbs-zakopane.pl
    WWW: www.ztbs-zakopane.pl
  • PRACA | dam
    CUKIERNIA W ZAKOPANEM ZATRUDNI EKSPEDIENTKĘ. Tel. 604 102 804, 602 285 793, 601 512 211
  • PRACA | dam
    Firma w Zakopanem zatrudni MAGAZYNIERA/-KĘ (praca na noc) i PANIĄ DO SPRZĄTANIA. 604 102 804, 602 285 793, 601 512 211.
  • PRACA | dam
    Firma w Zakopanem zatrudni KIEROWCĘ. 604 102 804, 602 285 793, 601 512 211
  • USŁUGI | budowlane
    Remonty łazienek kompleksowe i profesjonalne wykańczanie wnętrz Firma Tellla Robert Łukasz Tel. 505 966 625
  • SPRZEDAŻ | różne
    Sprzedam GOBELIN - pejzaż zimowy - (145/80). TORBY JUHASKIE. CHODNIKI TKANE NA KROŚNIE. Tel. 793 887 893
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    PENSJONAT w Kościelisku. 607 506 428.
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    LAS Z GRUNTEM ROLNYM, 8000 m, obrzeża Zakopanego. 607 506 428.
  • PRACA | dam
    NORWEGIA (Oslo) - BUDOWLAŃCY. Zatrudnimy na warunkach norweskich pomocników, tynkarzy, malarzy, dekarzy. Języki obce NIE wymagane - praca tylko z pracownikami z Podhala. Praca całoroczna, również w zimie. Zjazdy do kraju co 1-3 tygodnie (samolot) wg. własnego uznania. Pełna elastyczność co do wyjazdów do kraju. Zarobki od 15-25 Euro /godz. Zapraszamy. Tel. 667 602 602.
  • USŁUGI | budowlane
    OGRODZENIA, www.hajdukowie.pl. 692 069 284.
2021-11-27 20:15 Willa Koliba zabytkiem zadbanym 2021-11-27 19:30 Miejskie Centrum Kultury już otwarte - czas na budowę hali lodowej? 2021-11-27 19:18 Ten sympatyczny piesek czeka na właściciela 2021-11-27 18:45 Czy ktoś powstrzyma żółte lamborghini? Zanim kierowca kogoś zabije (WIDEO) 9 2021-11-27 18:07 Ewakuacja z kolei linowej. Co się stało? 2021-11-27 18:00 Dlaczego na łąkach w Witowie stawiają te płoty? 2 2021-11-27 17:49 Znów tylko dwóch naszych w drugiej serii konkursu w Ruce 1 2021-11-27 17:15 Krościenko wieczorową porą czyli skąd się bierze smog (WIDEO) 2 2021-11-27 16:49 Weź udział w Mikołajkowym Turnieju Szachowym 2021-11-27 16:30 Kino bez obaw. Pionierski projekt w Zakopanem 1 2021-11-27 15:45 Zaręczyny na Krupówkach - zakochanym wszystkiego najlepszego! 2 2021-11-27 15:00 Trzy miesiące aresztu po napadzie z nożem na 80-latkę 2021-11-27 14:20 W Pieninach pięknie i słonecznie dziś (WIDEO LIVE) 1 2021-11-27 14:15 W niesamowitym tempie trwa odbudowa po pożarze w Krempachach 2021-11-27 13:30 Kierowca był tak pijany, że nie mógł zatankować samochodu 2021-11-27 12:45 Można już powoli smarować narty - górale śnieżą na stokach! 3 2021-11-27 12:15 Więzienie w zawieszeniu i zakaz prowadzenia pensjonatu za atak na gości (WIDEO) 7 2021-11-27 12:15 Zmarł wieloletni kierownik obserwatorium na Kasprowym Wierchu 2021-11-27 11:59 Na Magurze Witowskiej niezwykłe widoki (WIDEO LIVE) 2021-11-27 11:40 Myślicie, że w Tatrach tłumów nie ma? (WIDEO LIVE) 1 2021-11-27 11:30 Targi o duszę - Hulaj Duszę 2021-11-27 10:42 Dwa przypadki śmiertelne i ponad sto nowych zakażeń na Podhalu 6 2021-11-27 10:27 Zderzenie trzech aut na zakopiance 2021-11-27 10:00 Daliśmy łapówkę na Hołdymasie - to było dziennikarskie śledztwo 7 2021-11-27 08:57 Druh i uczeń - wzór do naśladowania 2021-11-27 08:01 Biały Dunajec ostatni w Polsce w rankingu programu Czyste Powietrze 11 2021-11-26 21:49 Nowa goprówka już wkrótce 2 2021-11-26 21:10 W Szczawnicy zima nie będzie straszna 2 2021-11-26 20:20 Tańczyli, grali i śpiewali z okzaji 75. lecia swojej szkoły 2021-11-26 19:30 W sobotę kolejny start Maryny Gąsienicy-Daniel w Pucharze Świata FIS 2021-11-26 18:46 Uwaga utrudnienia na zakopiance - zamkną lewe pasy obu nitek 2021-11-26 18:00 Na ul. Ludźmierskiej w Nowym Targu czuć już nadchodzące święta 2021-11-26 17:19 Afera osądzona. Jeden z głównych oskarżonych skazany na 5 lat w zawieszeniu 9 2021-11-26 16:59 Tragedia w Tylmanowej: kierowca nie miał uprawnień do prowadzenia auta 2021-11-26 16:30 Ostrzeżenie przed opadami śniegu i oblodzeniem 2021-11-26 14:52 Coraz więcej covidowych pacjentów, szpital zamyka kolejne oddziały, by ratować zakażonych 39 2021-11-26 14:16 Zderzenie dwóch ciężarówek na zakopiance 2021-11-26 14:11 Rondo na zakopiance już prawie gotowe (WIDEO) 2 2021-11-26 13:55 Uważajcie na śliskich drogach. Stłuczka w Poroninie 1 2021-11-26 13:29 Potrącenie rowerzysty na zakopiance 3 2021-11-26 12:45 W czarny piątek jakby nieco inny asortyment 2 2021-11-26 12:15 A moje dziecko potrafi, czyli o czym nie rozmawiać z innymi rodzicami? 2021-11-26 11:57 Kolorowe soczewki - nadaj oczom blasku 2021-11-26 11:30 Mężczyzna wszedł do domu 80-letniej kobiety i groził jej nożem. W więzieniu może spędzić 12 lat 17 2021-11-26 11:03 Ponad 120 zakażeń i 3 zgony na Podhalu 6 2021-11-26 10:45 Nauczyciele protestują i proszą o wsparcie samorządowców 3 2021-11-26 10:00 Czy zarost jest sexy? 2 2021-11-26 09:42 Piękny kotek odwiedził hotel w Zakopanem. Właściciel już się odnalazł 2021-11-26 09:42 Dobiega końca remont Alei Tysiąclecia - głównej arterii miasta 2021-11-26 08:45 Nocny wypadek w Rdzawce
NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY
NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE
OSTATNIE KOMENTARZE
2021-11-27 20:40 1. Ten burmistrz to następny prezydent duduś. Strach się bać. Tylko Kasa kasa kasa!!! 2021-11-27 20:39 2. (Nie) pozdrawiam idiote w bmw x3 na katowickich blachach ktory w godzinach południowych szalał w Poroninie i wyprzedzał auta na Zakopiance na skrzyżowaniu i przejsciu dla pieszych na Misiagach koło czarnego punktu. Na dodatek już do Ustupu jechał normalnie za innymi autami bo nie miał możliwości wyprzedzić tak że za dużo nie nadrobil drogi. Nie tylko lamborghini szaleje. 2021-11-27 20:29 3. Czy kierowca Lambo był wyszczepiony????.... 2021-11-27 20:21 4. Jestem zaszczepiony i chcę Sylwestra na równi będę tam i będę się bardzo dobrze bawił pomimo że preferuję inny rodzaj muzyki 2021-11-27 20:10 5. żal dupe ściska jadę pod Nosalowy odszukać kierowcę dam mu na benzynę może da się przejechać. drogi tygodniku z duża prędkością proszę powiedzieć z jaką?? czy to jest 70 czy 140? ośmieszacie się 2021-11-27 19:59 6. W sztabie skoków węgierskich, mówili że to przez wodę sodową tak płyną 2021-11-27 19:39 7. Panie Burmistrzu, wirus nadal zabija. NIE dla sylwestra w Zakopanem. Alternatywa - na Harendzie. 2021-11-27 19:28 8. Drewno, węgiel też podrożał. Koledze przywieźli węgiel wraz kamieniami, zadzwonił z awanturą by przyjechali i zabrali. Jak żyć? 2021-11-27 19:10 9. I pięknie, ukłon dla wszystkich, którzy biorą jakikolwiek udział w niesieniu pomocy, nawet maleńkiej ludziom, którzy najbardziej jej potrzebują, i którym ona się po prostu należy. 2021-11-27 19:09 10. Ale boli konfidenta ze ktos ma pieniadze... do roboty donosicielu sie weź to tez sobie kupisz.
2021-11-16 19:26 1. I bardzo dobrze ,że odbyło się bez rac, wrzasków Bąkiewicza i jego nacjonajistów. Święto Odzyskania Niepodległości, to święto wszystkich, którzy mieszkają w granicach naszego kraju i czują się Polakami. Nie ważne jakiego jesteś wyznania, jakiego koloru skóry i na którą partię głosujesz. Oglądasz skoki narciarskie i alpejski Puchar Świata, hokej, koszykówkę ( w której wielu kolorowych graczy), czy telewizyjne seriale. Polska to nasz wspólny dom. Nie dajmy się dzielić nieodpowiedzialnym politykom. 2021-11-14 23:27 2. Nic tylko siedzieć, opalać się i podziwiać. 2021-11-08 09:59 3. Jeden z górali ze zdjęć prowadzi też busa. Kiedyś jechałem z nim, przed busem zatrzymało się taxi na przystanku, gdzie nie wolno taksówkom stawać. On mało nie doszło do rękoczynów. Pan "piękny góral z obrazka" rzucał kur... i innymi. Po czym po kilkuset metrach sam się zatrzymał w miejscu niedozwolonym, by zabrać turystę. Na moje pytanie czemu to zrobił, mając na względzie sytuację z taxi, powiedział: wie pan, no czasem trzeba. Piękne typy o podwójnej moralności w zależności od sytuacji. W zasadzie mentalność nie zmieniła się wcale od czasów, które opisał J. Kurek w "Księdze Tatry". W jakimś sensie, to takie "krokodyle" człowieka. Potrzeba przynajmniej kilkunastu pokoleń. 2021-11-07 15:58 4. Brawo....Bartłomieju... 2021-11-02 23:52 5. Piękne Tatry :-) 2021-10-26 20:35 6. Uwielbiam takie obrazki, świetnie że wciąż są ludzie którzy podtrzymują pasterskie tradycje. 2021-10-26 20:13 7. cyś ty mnie widziała, cu ci fto pedzioł, ze jo na wiyrsycku, z owieckami siedzioł, ani mi fto godoł, ino jo widziała, jak siy na wiyrsycku. owiecka biylała. 2021-10-24 13:35 8. Izba Regionalna w Sromowcach Wyżnych to super miejsce do odwiedzenia. Polecam każdemu. 2021-10-24 12:27 9. Izba Regionalna w Sromowcach Wyżnych!! 2021-10-20 17:17 10. Kieześ do boru owiecki gnała, cemu ześ na mnie nie zawołała. Dyć jo wołała, nie słyseliście, muzyka grała, tońcyliście.
WARUNKI W GÓRACH
POGODA W WYBRANYCH MIASTACH REGIONU
Reklama
Polecamy

Bojcorka

Pożegnania

Album TP

FILMY TP