Reklama

2022-01-14 10:00:00

Reklama

Z archiwum

Łącko ma śliwowicę, Podhale - litworówkę

Reklama

Mija 9 lat od czasu gdy rodzinna firma z Poronina oficjalnie zarejestrowała Tatrzańską Nalewkę - Litworówkę. To kolejny produkt spod Tatr, wykonywany według rodzinnych receptur, którym Podhale może się pochwalić. Tak pisaliśmy o tym w 2013 roku.

Do tej pory nasz region słynął z różnych specjałów, wśród których króluje oscypek, ale nie doczekało się jeszcze regionalnego napoju alkoholowego. Tymczasem górale od lat mają swoje trunki, robione domowym sposobem, które serwują podczas różnych kameralnych spotkań i uroczystości. Jeden z nich to litworówka - prawdziwa podhalańska nalewka na bazie litworu arcydzięgla, która charakteryzuje się gorzkim ziołowym smakiem, korzennym zapachem, naturalnym zielonym lub żółtym kolorem. - Niemal każdy kraj, a nawet regiony mają specyficzne produkty regionalne. Są to nie tylko sery, pieczywo czy wędliny, ale również napoje alkoholowe, nalewki. Naszym tatrzańskim skarbem powinna być litworówka, od dziesiątków lat robiona przez górali. Ma w sobie zapach Tatr i smak górskich roślin - przekonuje Andrzej Gąsienica Makowski, starosta tatrzański. - Litworówka może być rarytasem wśród innych nalewek, które ostatnio są bardzo modne. Teraz trzeba ją wypromować. Będziemy się starać dla niej o certyfikat unijny. Litworówki się nie pije, tylko smakuje, tak jak oscypka się nie je, tylko smakuje - tłumaczy. Pod Tatrami pojawiła się legalnie produkowana przez rodzinną firmę z Poronina Tatrzańska Nalewka - Litworówka. - Nalewkę produkujemy, wykorzystując stare rodzinne przepisy. Posiadamy zezwolenie Ministerstwa Rolnictwa. Robimy ją pod nadzorem urzędu celnego. Butelki są banderolowane - wymienia Janusz Bafia. A wszystko zaczęło się jeszcze przed wojną, w Dolinie Małej Łąki, gdzie stały rodzinne szałasy pasterskie. - W wolnym od zajęć pasterskich czasie dziadkowie mojej żony zajmowali się wytwarzaniem domowych nalewek, wykorzystując górskie rośliny - opowiada pan Janusz i przekonuje, że produkowana na sprzedaż litworówka jest sporządzana domową metodą, bez użycia maszyn, z dodatkiem górskiego miodu.

Kieliszek dla księcia Karola
Jedną z najlepszych litworówek robią Łapińscy ze schroniska nad Morskim Okiem, ale żeby jej spróbować, trzeba by się wprosić na poczęstunek, bo nie może być sprzedawana. Już trzecie pokolenie poznaje tajniki wytwarzania tego trunku. Tradycję zapoczątkowali tu Wanda i Czesław Łapińscy. - Litworówkę robili moi dziadkowie, rodzice, a teraz ja i brat się doszkalamy. Raz w roku idziemy na rodzinną wycieczkę w góry, po prostu wybieramy się po litwor. Potem suszymy liście, a następnie w specjalny sposób wałkujemy, aby go sproszkować. Litworowy proszek zalewamy spirytusem. W ten sposób powstaje esencja - zdradza Patrycja Łapińska, córka pani Marii, szefowej schroniska. Aby otrzymać klarowny płyn, esencję należy przepuścić przez gazę, a następnie przez filtr do kawy. - Zanim esencję przepuścimy przez gazę, często wstrząsamy butelkę, aby płyn miał ładny zielony kolor. Do przefiltrowanej esencji dolewamy wody z Morskiego Oka, bo tylko ona nadaje odpowiedni smak naszej nalewce - przekonuje Patrycja. Morskooczna litworówka dosładzana jest cukrem, który wcześniej rozpuszcza się w wodzie. Nalewka trafia do butelek oznakowanych naklejkami, których projekt w latach 60. ub. wieku wykonał jeszcze Czesław Łapiński. Jednym z gości schroniska nad Morskim Okiem był Karol książę Walii. - Tak jak wszystkich, poczęstowałam go naszą litworówką, która mu bardzo smakowała. Dostał od niej pięknych rumieńców - mówiła po wizycie Maria Łapińska. Do zrobienia nalewki nadaje się też korzeń arcydzięgla litwora. Z niego litworówkę robili Alicja i Wincenty Cieślewiczowie, dawni gospodarze schroniska na Polanie Chochołowskiej, i miała ona odmienny smak od tej z Morskiego Oka. - Robiłam ją na miodzie - tłumaczy Ala Cieślewicz. Korzeń litworu kroiła na drobne kawałeczki, zalewała spirytusem, a następnie dolewała wody i dosładzała miodem. Na koniec nalewkę filtrowała. Litworówka Cieślewiczów miała piękny złocistożółty kolor.

Anielskie ziele
Dzięgiel litwor lub arcydzięgiel litwor jest rośliną z rodziny selerowatych. Ma ona wiele zwyczajowych i ludowych nazw, m.in. anielskie ziele, anielski korzeń, angelika czy dzięgiel lekarski. Występuje w stanie dzikim w górzystych i wilgotnych terenach Europy i Azji. Jego naturalnym siedliskiem w Polsce są Tatry, ale jest rzadko spotykany. Nazwa łacińska pochodzi od słowa archangelos (archanioł). Legenda mówi, że ludziom tę roślinę dał Archanioł Rafał. Przypisuje się jej niezwykłe właściwości lecznicze, m.in. przeciwbólowe, antybakteryjne i wzmacniające. Arcydzięgiel litwor uprawiany jest też w ogródkach.
Jolanta Flach
Tygodnik Podhalański 21/2013 

Kup e-wydanie Tygodnika Podhalańskiego.

Reklama
Komentarze Facebook
Dodaj komentarz
Wysłanie komentarza oznacza akceptację regulaminu komentowania na łamach 24tp.pl
Nie ma jeszcze komentarzy do tego artykułu.

Reklama
  • PRACA | dam
    BEERNARIUM Zakopane poszukuje koleżanki/kolegi na pozycję: Recepcjonista/ka ZAKRES OBOWIĄZKÓW: obsługa gości w recepcji i strefie SPA; przygotowanie SPA do zabiegów i dbanie o wysoki standard obsługi; OFERUJEMY: dobre wynagrodzenie. 518601511 office@scandispa.com piwnespa.com
    Tel.: 518601511
    E-mail: office@scandispa.com
    WWW: piwnespa.com
  • PRACA | dam
    Restauracja w Zakopanem zatrudni kucharza na stałe. Umowa o prace, wysokie wynagrodzenie,elastyczny grafik. 600356497
    Tel.: 600356497
  • PRACA | dam
    Zatrudnię kierowcę kat. C +E. w transporcie międzynarodowym. Elastyczny system pracy. Płacą na dniówki. 722396535jasiontransport@interia.eu Zakopiańska, 18
    Tel.: 722396535
  • PRACA | dam
    Przyjmę NA WYLEWKI MASZYNOWE. 503 532 680.
  • PRACA | dam
    Przyjmę BRYGADY NA TYNKI MASZYNOWE. 503 532 680.
  • PRACA | dam
    TECHNICZNY w małym hotelu 4* w centrum Zakopanego. Nie wymagamy doświadczenia. Tel. 665 678 182
  • PRACA | dam
    KUCHARZ/RKA ŚNIADANIOWI / POMOC KUCHENNA w małym hotelu 4*. Umowa, spokojny tryb pracy. Tel. 792276261.
  • PRACA | dam
    POKOJOWA w hotelu 4* w centrum Zakopanego, umowę o pracę. Mały hotel, spokojna praca. Tel.665 678 182
  • USŁUGI | budowlane
    Remonty łazienek kompleksowe i profesjonalne wykańczanie wnętrz Firma Tellla Robert Łukasz Tel. 505 966 625
  • PRACA | dam
    NORWEGIA (Oslo) - BUDOWLAŃCY. Zatrudnimy na warunkach norweskich pomocników, tynkarzy, malarzy, dekarzy. Języki obce NIE wymagane - praca tylko z pracownikami z Podhala. Praca całoroczna, również w zimie. Zjazdy do kraju co 1-3 tygodnie (samolot) wg. własnego uznania. Pełna elastyczność co do wyjazdów do kraju. Zarobki od 15-25 Euro /godz. Zapraszamy. Tel. 667 602 602.
  • PRACA | dam
    Praca w Austrii najwyższe zarobki dla murarzy, cieśli szalunkowych, stolarzy, elektryków. Zjazdy co tydzień, brygady z Podhala. ClubSilesius Tel. 664468573.
  • SPRZEDAŻ | różne
    Sprzedam GOBELIN - pejzaż zimowy - (145/80). TORBY JUHASKIE. CHODNIKI TKANE NA KROŚNIE. Tel. 793 887 893
  • PRACA | dam
    Przyjmę do pracy wykwalifikowanego REHABILITANTA z umiejętnością masażu leczniczego. 605 079 054.
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    APARTAMENT W PIENINACH, 150 m2 + DZIAŁKA REKREACYJNA ogrodzona, GARAŻ w budynku w podpiwniczeniu. Atrakcyjna cena! 507 148 019.
  • PRACA | dam
    Zatrudnię montażystę stolarki okiennej i drzwiowej z doświadczeniem. 502 712 588.
  • PRACA | dam
    Restauracja Górska w Białce Tatrzańskiej zatrudni kelnerkę ala carte praca w godzinach 13.00-21.00 lub obsługa bufetu śniadaniowego 7.00-13.00 Zapewniamy atrakcyjne wynagrodzenie. Zapraszam do kontaktu. 608506785 rest.gorska@gmail.com www.restauracjagorska.pl
    Tel.: 608506785
  • USŁUGI | inne
    WYCINKA, PRZYCINKA DRZEW W TRUDNYCH WARUNKACH - 691 317 098.
  • USŁUGI | inne
    PRACOWNIA KRAWIECKA/SZWALNIA - PRZYJMIE ZLECENIA - KRAWIECTWO LEKKIE - odzież sportowa z dzianin, tkanin bawełnianych i dresowych. ODZIEŻ DO ZAKŁADÓW PRACY, DO HOTELI/PENSJONATÓW - pościele, poduszki dekoracyjne, ręczniki, itp. - Z WŁASNĄ GRAFIKĄ/LOGO (druk, sublimacja, haft). ZAPRASZAMY DO WSPÓŁPRACY - Pracownia Krawiecka, tel. 665 048 392, malgorzata.surmanska@o2.pl
  • PRACA | dam
    Hotel "Sabała" w Zakopanem zatrudni OSOBĘ NA REKREACJĘ HOTELOWĄ. Bardzo prosimy o kontakt osobisty w recepcji hotelu przy ulicy Krupówki 11, tel. 18 20 150 92 lub mailowy na adres: recepcja@sabala.zakopane.pl
  • PRACA | dam
    Hotel Sabała w Zakopanem zatrudni OSOBĘ NA RECEPCJĘ. Praca na cały etat, wymagana znajomość języka angielskiego. Prosimy o składanie CV w recepcji hotelu przy ulicy Krupówki 11 lub przesyłanie mailem na adres: recepcja@sabala.zakopane.pl
  • USŁUGI | budowlane
    ŁAZIENKI, PŁYTKI, PANELE, MALOWANIE itp. 796 544 016.
  • PRACA | dam
    Zatrudnimy OSOBY DO PUNKTU GASTRONOMICZNEGO OD JUŻ - SPRZEDAŻ GOFRÓW I WINA GRZANEGO - KRUPÓWKI. Kontakt: 533 226 109.
  • PRACA | dam
    Karczma na Krupówkach - zatrudnimy PRACOWNIKÓW NA BAR ORAZ KELNERÓW. Od już. Zakopane. Kontakt: 533 226 109.
  • USŁUGI | budowlane
    OGRODZENIA, www.hajdukowie.pl. 692 069 284.
  • PRACA | dam
    Dom Opieki zatrudni opiekunkę na pełen etat. Pewna i stała praca. 698673260 swiatkowska.w@wp.pl
    Tel.: 698673260
    E-mail: swiatkowska.w@wp.pl
  • MOTORYZACJA | sprzedaż
    Korale naturalne-sznury różnej długości i wielkości,atrakcyjne ceny. 601966713
    Tel.: 601966713
2022-01-28 12:21 Dachowanie w Nowej Białej (ZDJĘCIA) 1 2022-01-28 12:15 Zbiórka na renowację Domu Władysława Orkana 2022-01-28 11:30 Wieje i sypie. Tak jest na Drodze pod Reglami (WIDEO) 2022-01-28 11:05 Sztuka pogranicza. Wernisaż odwołany z powodu pandemii 2022-01-28 10:47 Codzienny raport covidowy 2022-01-28 10:44 Od Columbo do Karpiela - spotkanie online 2022-01-28 10:00 Go Go w drodze do niepodległości.. placu niepodległości 3 2022-01-28 09:00 Przejrzyj na oczy 3 2022-01-28 08:00 Kolędowanie online ze Związkami Podhalan na świecie 2022-01-27 22:25 Takie widoki z Harendy mieli narciarze (WIDEO) 2022-01-27 21:47 TOPR ogłosił trzeci stopień zagrożenia lawinowego 2022-01-27 21:45 Czworonożny ratownik TOPR. Czy wiesz jak wygląda jego szkolenie? 2022-01-27 21:15 Ostrzeżenia meteo dla Podhala i Tatr. Silny wiatr, zamieć i opady śniegu 2022-01-27 20:30 Kadisz za dawnych sąsiadów 10 2022-01-27 20:00 Zapisy do biegu w Tatrach. 5000 metrów przewyższenia, 65 km długości 2022-01-27 19:15 Z Krakowa do Myślenic też pojedziemy drogą ekspresową? 3 2022-01-27 18:30 Tylko oni nosili pasiaki z fioletowym trójkątem 1 2022-01-27 17:45 Przykre zdarzenie na koniec ferii 1 2022-01-27 17:23 Dobrze ześ sie Jezu pod Giewontem zrodziył... Ostatnie dni festiwalu 2022-01-27 17:20 Podźme syćka do stajenki... 2022-01-27 17:00 Ludzie grzęzną w śniegowej brei 7 2022-01-27 16:37 Nad Tatrami lata policyjny śmigłowiec 3 2022-01-27 16:15 Zięba u ministra 2022-01-27 15:30 Moja babcia i mój dziadek. Wyłoniono laureatów konkursu (WIDEO) 2022-01-27 14:45 Na drogach dziś lepsze warunki, ale jutro czeka nas śnieżyca 1 2022-01-27 14:00 Na nartach dookoła - nowa trasa w centrum miasta już otwarta 1 2022-01-27 13:41 Dziś zamieniamy reklamówki na torby wielorazowego użytku 1 2022-01-27 13:15 Jak tam w górach? 2022-01-27 12:30 Na Podhalu test na covid zrobisz tylko w jednej aptece 8 2022-01-27 12:05 Poszukiwany pies, który uciekł z pożaru w Baligrodzie 1 2022-01-27 11:45 Waloch jakiego nie znacie 2022-01-27 11:04 Posłuchaj muzyki relaksacyjnej w Kmicicu 2022-01-27 10:45 Rekordowa liczba zakażeń koronawirusem w Polsce 2022-01-27 10:00 Wygraj z bólem kręgosłupa 2022-01-27 09:32 Silny wiatr i opady śniegu. Od piątku kapryśna pogoda 2022-01-27 09:00 Kubki dla zdobywców czterech wież 1 2022-01-27 08:00 Zamiast szuflowania ścinają... palmy 2022-01-27 07:00 Od cinkciarza do ministra 23 2022-01-26 22:08 Strażacy wezwani na Małe Żywczańskie w Zakopanem 2022-01-26 22:06 Nie żyje zasłużony ratownik GOPR 2022-01-26 21:40 Te małżeństwa z Poronina są ze sobą od 50 lat 2022-01-26 21:29 Pożar stolarni w Podwilku 2022-01-26 20:59 Chodniki w Zakopanem przypominają piaszczystą plażę 9 2022-01-26 20:15 Jest okazja! Możesz spędzić dzień z ratownikami TOPR 2022-01-26 19:48 Wybierz się do Galerii Jatki 2022-01-26 19:30 Na Krupówkach turystów nie brakuje, a niebawem rozpoczną się warszawskie ferie 2022-01-26 18:45 Ograniczenia w urzędzie w Szczawnicy 2 2022-01-26 18:00 Staranowana przez narciarza dziewczyna poszukuje świadków zdarzenia (WIDEO) 35 2022-01-26 17:59 Na biegówkach po parku 2022-01-26 17:59 Samochód ratowniczo-gaśniczy dla druhów z Kiczor
NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY
NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE
OSTATNIE KOMENTARZE
2022-01-28 11:36 1. Nasi lokalni Tutsi i Hutu potrafią zbrukać nawet pamięć ofiar takiej tragedii jak II Wojna Światowa. Wstyd mi za Was krajanie. 2022-01-28 11:28 2. Zgadzam się z tobą, ale przecież wybory się zbliżają, a tutaj najlepszy suweren jest ;) 2022-01-28 11:11 3. Kogo to obchodzi, Twoja nieprzymuszona wola. Lepiej, rząd chce żeby twoja emerytura zależała od zamożności twoich dzieci, czyli nic pod stołem dzieciaki. Ciekawe, czy kara to też 15 tyś. Kwiestią czasu będzie jak znkwu zarobki będą w milionach. 2022-01-28 10:43 4. Nie rozumiem dlaczego panienki nie rozbierają się na środku Krupówek. Zdecydowanie brakuje takich atrakcji w pięknym parku kulturowym, zwanym właśnie Krupówkami. 2022-01-28 10:31 5. Przejrzeć katolicy na oczy i zamiast na tacę tym pasożytom w kościele ,to lepszy pożytek będzie jak dacie na sprzęt dla chorych dzieci . 2022-01-28 10:08 6. Czy Was naprawdę pogięło? To nie jakaś pop... gra i pyskówki . To byli ludzie do k... nędzy. Ludzie. 2022-01-28 10:05 7. To jest mocno pofałdowany teren, pełno niewysokich pagórków. Może na istniejącej drodze, tej co jest teraz, w miejscach, gdzie jest z górki a potem zaraz pod górkę estakady dobudować. Tam gdzie przewyższenia trochę trasę zagłębić w szczyt wzniesienia (nie tunelem tylko szczyt pagórka rozepchać w stronę stoków, w kierunku trasy). Piesi i ruch lokalny odetchną z ulgą bo pójdą nad trasą tam, gdzie jest zagłębiona albo pod trasą, pod estakadą tam, gdzie jest wyniesiona. Oczywiście odpowiednią liczbę wjazdów na trasę dla ruchu lokalnego dodać. 2022-01-28 09:41 8. W sumie niezły pomysł na biznes. Pieniążki zebrane przez naiwne dzieciaki krążą sobie po różnych kontach i spółkach córkach. Za rok coś tam rzucimy na sprzęt do szpitala, który i tak będzie w wielu wypadkach stał bezczynnie, bo jego serwisowanie będzie nieopłacalne. Niech Owsiak pochwali się przegranymi procesami. 2022-01-28 09:38 9. Brakuje tu jeszcze kompetentnego komentarza Naszej wybitnej specjalistki, Pani Iwony. 2022-01-28 09:23 10. "wiara mojrzeszowa" A wszyscy od lwa do prawa pięknie napiszecie mi po sto razy: Mojżesz, Mojżesz, Mojżesz...
2022-01-26 15:58 1. WYSZEDŁ MU PRZYPADKIEM JEDEN SKOK W ŻYCIU A ROBIĄ Z NIEGO BOHATERA NA WIEKI ..,ŻENADA... 2022-01-23 09:13 2. Korzystniejsza byłaby nauka angielskiego a nie pajacowanie na nartach za moje pieniądze. 2022-01-15 12:44 3. Swietne, piekne zdjecie no13. I dziewczyna i piekna i swietna. Oddaje idealnie i sport, i wysilek, rywalizacje. I kobiecosc. Foto roku nie tylko TP. 2022-01-02 18:11 4. Przepiykniy ! Glosno godome - Dziynkujyme ! ''Kolynde barz piyknom spiywome dzis przeciy Niek siy nom weseli Betlejymskiy Dzieciy '' . 2021-12-19 16:49 5. Skansen to kiedyś naprawdę żył za czasów"Wolowatej" były tam noclegi, dobre jedzenie, pełno turystów.Na drodze stało po kilkanaście autokarów a teraz... co widać na zdjęciach... 2021-12-15 04:39 6. Na zdjęciu 42 możemy zobaczyć, że podobnie jak prawo budowlane oraz prawo o ruchu drogowym, na Podhalu nie przyjął się również obowiązek zasłaniania nosa i ust w przestrzeniach zamkniętych, w tym wypadku w kościele. 2021-12-10 12:42 7. Dobrze, że czarodziej z Krainy KK poświęcił. Inaczej mogłaby odpaść od ściany. Uff. 2021-12-10 11:57 8. to nie święty Mikołaj tylko Mikołaj. A różnica jest ogromna św. Mikołaj był biskupem, a ten w Tylmanowej to amerykański krasnal 2021-12-05 00:39 9. Teksty Pana Szpilki zawsze były dla mnie ciekawe, regularnie czytam je w "Tatrach". Przy czym ciekawe to za mało powiedziane ! Przede wszystkim wskazujące nowe kierunki myślenia, a więc inspirujące, motywujące do głębokiej refleksji. Zamierzam kupić tę książkę. Dzięki Bogu za takich ludzi :)) 2021-11-16 19:26 10. I bardzo dobrze ,że odbyło się bez rac, wrzasków Bąkiewicza i jego nacjonajistów. Święto Odzyskania Niepodległości, to święto wszystkich, którzy mieszkają w granicach naszego kraju i czują się Polakami. Nie ważne jakiego jesteś wyznania, jakiego koloru skóry i na którą partię głosujesz. Oglądasz skoki narciarskie i alpejski Puchar Świata, hokej, koszykówkę ( w której wielu kolorowych graczy), czy telewizyjne seriale. Polska to nasz wspólny dom. Nie dajmy się dzielić nieodpowiedzialnym politykom.
WARUNKI W GÓRACH
POGODA W WYBRANYCH MIASTACH REGIONU
Reklama
Polecamy

FILMY TP

Pożegnania

Album TP

Bojcorka