Reklama

2022-08-09 10:00:00

Z archiwum

Majestatycznie stoi na straży

Reklama

Za pierwszy obiekt turystyczny na Babiej Górze można uznać drewniany schron, zbudowany w 1806 r. dla arcyksięcia Józefa Habsburga. Pierwszy szlak wytyczono w 1894 r.

Wprzewodniku Jana Reychmana z 1937 r. na temat Babiej Góry czytamy: „(...) Sam szczyt jest skalisty, zasłany głazami i obrywa się wspaniałymi, urwistymi stokami ku Pn; zwie się on Diablak; była niegdyś na nim kapliczka. Widok z Babiej Góry mało ma sobie równych w Karpatach Zachodnich... Do Babiej Góry przywiązanych jest wiele legend o zakopanych skarbach, zbójnikach, śpiących rycerzach itd.; sporo tu grot, piwnic, znaków poszukiwaczy skarbów...”. Rozwój turystyki babiogórskiej rozpoczął się na początku XIX w. i był związany głównie z naukowymi badaniami przyrodniczymi. Wtedy przyjeżdżali tu nie tylko naukowcy, ale również wysocy rangą urzędnicy i przedstawiciele instytucji państwowych. Pierwsza wzmianka o Babiej Górze znalazła się w publikacji Jana Długosza „Chronographia Regni Poloniae” z lat 1455-1480. Informacje o Królowej Beskidów odnaleziono w zielnikach z przełomu XV i XVI stulecia. Nieco później zaczęto nanosić ją - chociaż błędnie umiejscawianą - na mapy Polski. Za pierwszy obiekt turystyczny na szczycie Babiej Góry można uznać drewniany schron, który zbudowano w 1806 r. dla arcyksięcia Józefa Habsburga, palatyna Węgier, i kilkudziesięcioosobowego orszaku. Później schron służył innym wędrowcom. Jednym z pierwszych odkrywców Babiej Góry był Stanisław Staszic, który zawędrował tu konno od strony Orawy. Wiele ciekawych informacji o charakterze popularnonaukowym zamieścił w swoim dziele z 1815 r. „O ziemiorództwie Karpatów i innych gór i równin Polski”. W XIX stuleciu Babią Górę odwiedzali: Ludwik Zejszner - geograf, geolog i ludoznawca, Ludwik Pietrusiński - publicysta i podróżnik, uważany za pierwszego polskiego turystę, Józef Łepkowski - profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego, a także Maria Steczkowska, która jako pierwsza nazwała Babią Górę Królową Beskidów. W 1869 r. w „Tygodniku Ilustrowanym” ukazał się jej artykuł „Wycieczka na Babią Górę”, którą odbyła w 1855 r. Była to jej jedyna wyprawa w ten rejon. „Poważne czoło dumnie dźwiga w obłoki i z tej wysokości patrzy na kilkunastomilową przestrzeń ścielącą się u jej stóp, a ten majestatyczny widok, z którym co do rozległości nie mogą się mierzyć nawet widoki ze szczytów tatrzańskich, już stokrotnie wynagradza trudy niedalekiej podróży” - pisała Steczkowska. W 1860 r. ukazał się „Przewodnik w wycieczkach na Babią Górę, do Tatr i Pienin”, którego autorem był ks. Eugeniusz Janota.

Beskiden-Verein
Rozwój zorganizowanej turystyki rozpoczął się tu pod koniec XIX w. Dochodziło do rywalizacji między niemiecką organizacją turystyczną Beskidenverein, która weszła na ten teren jako pierwsza, i Towarzystwem Tatrzańskim. Powstawały znakowane szlaki i schroniska. Na szczycie Babiej Góry, pod Diablakiem, stanęło schronisko „Beskiden-Verein”. Jego historia sięga 1904 r., kiedy została ukończona budowa. Ten sam rok znajduje się na ozdobnej oprawie księgi meldunkowej. Uroczyste otwarcie odbyło się 11 czerwca 1905 r. Był to piętrowy obiekt, zbudowany na wysokości 1616 m n.p.m. z głazów piaskowca. Od strony południowo-zachodniej pozostawiono w murach wystające kamienie, z zamiarem dobudowania w przyszłości drugiej części schroniska. Parter stanowiło 5 pomieszczeń - magazyn, kuchnia, jadalnia oraz korytarz i ubikacja. Jadalnia połączona była z oszkloną werandą, z której roztaczał się widok na Tatry i Orawę. Na piętrze znajdowały się 4 pokoje noclegowe. W dwóch z nich stały piętrowe prycze, po 18 miejsc w pokoju. Pozostałe były 3-osobowe. Schronisko ogrzewano szamotowymi piecami. W Centralnym Ośrodku Turystyki Górskiej w Krakowie znajduje się książka meldunkowa ze schroniska „Beskiden-Verein”. Oprawna w ciemnobrązową skórę, ozdobiona napisami wykonanymi z metalu. Na pierwszej stronie widnieje odezwa do turystów w 3 językach - niemieckim, węgierskim i polskim. Czytamy w niej m.in.: „Wy wszyscy z bliska i z daleka, którzy stanęliście tu, na tym najwyższym szczycie Beskidów, bez wyjątku jakiej narodowości jesteście lub jakim mówicie językiem - wy wszyscy bądźcie serdecznie pozdrowieni i na pamiątkę we wspólnym interesie zapiszcie Wasze nazwisko do niniejszej księgi”. Podpisano: Sekcya Bielsko-Bialska Towarzystwa Beskidzkiego, Zielone Świątki 1905.

W księdze meldunkowej zachowały się autografy osób odwiedzających schronisko i Królową Beskidów w latach 1905-1922. Znajduje się tam ponad 10 tys. nazwisk, głównie niemieckich. Wśród nich na uwagę zasługuje wpis z 17 sierpnia 1905 r., złożony przez Kazimierza Sosnowskiego. Przebywał tam jeszcze przed wydaniem swojego pierwszego przewodnika po Beskidach Zachodnich. W schronisku 5 sierpnia 1907 r. zatrzymał się również Seweryn Udziela, twórca Muzeum Etnograficznego w Krakowie. W 1894 r. Niemiecki Związek Beskidowy jeszcze przed oddaniem do użytku schroniska „Beskiden-Verein” zamontował skrzynkę, w której umieścił książkę pamiątkową. Można w niej przeczytać wpisy turystów odwiedzających szczyt Babiej Góry. Trzy takie książki zostały ofiarowane Ośrodkowi Kultury Turystyki Górskiej na Markowych Szczawinach przez Oddział PTTK w Bielsku-Białej w 1966 r. W czerwcu 1937 r. schronisko „Beskiden-Verein” przeszło pod zarząd Lasów Państwowych i zmieniło nazwę na „Szczytowe Schronisko „Leśnik” na Babiej Górze”. Jego historia ostatecznie zakończyła się prawie 40 lat temu. Niszczejące ruiny rozebrano na polecenie dyrekcji Babiogórskiego Parku Narodowego w 1979 r.

Na Markowych Szczawinach
Na północnych stokach Babiej Góry było takie miejsce, gdzie schodziły się wszystkie ścieżki. W XIX w. turyści idący zobaczyć z Królowej Beskidów wschód słońca spędzali tam nocne godziny przed wejściem na szczyt. Tym magicznym miejscem były Markowe Szczawiny. Budowę schroniska w tym miejscu poprzedziły długie starania o utworzenie terenowego oddziału Towarzystwa Tatrzańskiego. W 1905 r. powstał Oddział Babiogórski TT, a był to sukces Hugona Zapałowicza, który równocześnie chciał wybudować polskie schronisko na Babiej Górze. Przez cały czas osobiście kierował pracami i doglądał budowy obiektu. W niespełna 2 miesiące od rozpoczęcia prac schronisko zostało oddane do użytku. 15 września 1906 r. nastąpiło jego uroczyste otwarcie. Pierwsi zimowi turyści pojawili się w 1908 r., a wśród nich Walery i Ferdynand Goetlowie, Władysława Pawlica i Władysława Kuryluk. W 1922 r. schronisko po raz pierwszy rozbudowano. Dobudowano izbę jadalną, a w 1925 r. - kuchnię i spiżarnię. Rok później podjęto decyzję o dołączeniu 2 pokoi mansardowych. W 1932 r. obiekt został unowocześniony. Wymieniono wyposażenie i dostosowano go do korzystania przez cały rok. Kolejną rozbudowę schronisko przeszło w 1934 r. Powstała nowa sala noclegowa na parterze i 3 pokoje na poddaszu. Połączono pokoje mansardowe, oszklono werandę. Doprowadzono również wodociąg grawitacyjny. Podczas II wojny światowej obiekt służył partyzantom. W 1949 r. został przeprowadzony jego gruntowny remont, a 2 lata później schronisko zostało przejęte przez PTTK. Drewniane schronisko na Markowych Szczawinach służyło turystom ponad 100 lat. W długi majowy weekend 2007 r. po raz ostatni gościło turystów. Zostało rozebrane, a na jego miejscu powstał nowy, murowany budynek. Nieopodal schroniska na Markowych Szczawinach stoi niewielkich rozmiarów drewniany budynek kryty gontem, który w swoim wnętrzu kryje wiele cennych materiałów oraz eksponatów związanych z Babią Górą i okolicą. Mieści się w nim pierwszy w historii Ośrodek Muzealny Komisji Turystyki Górskiej Zarządu Głównego PTTK, który został otwarty w 1966 r. Dzisiaj na terenie Babiogórskiego Parku Narodowego znajduje się ponad 50 km szlaków, a Królową Beskidów co roku odwiedza ok. 70 tys. turystów.
Jolanta Flach
Tygodnik Podhalański 51-52/2015
Fot.: z arch. BgPN

Kup e-wydanie Tygodnika Podhalańskiego.

Reklama
Komentarze Facebook
Dodaj komentarz
Wysłanie komentarza oznacza akceptację regulaminu komentowania na łamach 24tp.pl
Nie ma jeszcze komentarzy do tego artykułu.
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    Zakopane - Pardałówka, widokowy, dwupokojowy apartament z garażem. 603 581 579.
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    Sprzedam mieszkanie 48m2 -3 pokojowe z balkonem w Nowym Targu Podhalanska. 660797241 b12.pl
    Tel.: 660797241
  • MOTORYZACJA | sprzedaż
    AUDI A4, 1.8 benzyna, 2008r, 138.000 km. 602 534 193.
  • MOTORYZACJA | sprzedaż
    TOYOTA COROLLA benzyna, 1996, 1 właściciel, 140.000 km. 690 437 087.
  • PRACA | dam
    Zatrudnię fryzjerkę w bardzo dobrze prosperującym salonie fryzjerskim w Zakopanem. 600050535
    Tel.: 600050535
  • USŁUGI | budowlane
    CYKLINOWANIE Bezpyłowe REPERACJE parkietu PODŁOGI Profesjonalny Montaz Szczotkowanie, Barwienie Odnawianie Schodów Zapraszamy 500170610. 500170610 www.PARKIET-MICHAL.pl dom_technika@interia.pl
    Tel.: 500170610
  • PRACA | dam
    MŁODĄ KOBIETĘ (niepalącą) DO SPRZĄTANIA W DOMU JEDNORODZINNYM obok Zakopanego, 2 razy w tygodniu. Warunki do ustalenia. 698 506 913
  • PRACA | dam
    RESTAURACJA W ZAKOPANEM ZATRUDNI UCZNIÓW, STUDENTÓW DO PRACY W WEEKENDY, ŚWIĘTA, FERIE. 601 533 566, 18 20 64 305
  • PRACA | dam
    RESTAURACJA W ZAKOPANEM ZATRUDNI KELNERKĘ. PRACA STAŁA + świadczenia. 601 533 566, 18 20 64 305
  • PRACA | dam
    RESTAURACJA W ZAKOPANEM ZATRUDNI OSOBY DO PRACY W KUCHNI. Praca stała + świadczenia. 601 533 566, 18 20 64 305
  • PRACA | dam
    Poszukujemy mezczyzn do budowy namiotow w Holandi. Mile widziane prawo jazdy Kat B oraz C, C+E. Praca z zakwaterowaniem. Praca jest sezonowa lub na dluzszy okres. Zainteresowanych prosze o kontakt +31 616955169. www.vanvugtverhuur.nl ela@vanvugtverhuur.nl
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    Nowe mieszkanie w Zakopanym do sprzedania tel 660797241 b12.
  • NIERUCHOMOŚCI | kupno
    Kupie nieruchomośc w Zakopanym lub Białce Tatrzańskiej , dom ,pensjonat, działke 660797241 b12.pl.
  • PRACA | dam
    Zatrudnimy KUCHARZA/RKĘ ŚNIADANIOWEGO w małym hotelu 4* w Zakopanem. Umowa, spokojny tryb pracy. Tel. 792 276 261
  • PRACA | dam
    Zatrudnimy POKOJOWĄ w małym hotelu 4* w Zakopanem. Umowa, spokojny tryb pracy. Tel. 889 949 381
  • PRACA | dam
    OSOBA/FIRMA DO PROWADZENIA KOMPLEKSOWEJ OBSŁUGI DOMU WCZASOWEGO W ZAKOPANEM - 9 pokoi. socjalny@mpk.krakow.pl. tel.: 12 254 10 28
  • SPRZEDAŻ | różne
    Sprzedam GOBELIN - pejzaż zimowy - (145/80). TORBY JUHASKIE. CHODNIKI TKANE NA KROŚNIE. Tel. 793 887 893
  • SPRZEDAŻ | różne
    NOWE KILIMY RĘCZNIE TKANE (z owczej wełny). Wzór: jarzębina (60/80). Tel. 793 887 893
  • PRACA | dam
    Austria oferty dla murarzy, cieśli, stolarzy, elektryków, hydraulików i dekarzy z j. niem. Zarobki do 2500,00 eur na rękę/m!. 538373894 www.clubsilesius.pl praca@csopole.pl
    Tel.: 538373894
  • SPRZEDAŻ | różne
    AKORDEON GUZIKOWY gryf B. AKORDEON KAWISZOWY 96 bas. ORGANY KOŚCIELNE ELEKTRYCZNE. NOWE PIANINO białe. Gołkowice. 531 402 576.
  • SPRZEDAŻ | różne
    FIAT PANDA. 531 402 576.
  • PRACA | dam
    ZLECĘ SZYCIE KOŻUCHÓW, KAMIZELEK. MOŻLIWA PRACA NA MIEJSCU LUB W DOMU. 504 028 073.
  • TURYSTYKA I WYPOCZYNEK
    ZAKOPANE-KOŚCIELISKO, APARTAMENTY Z WIDOKIEM NA CAŁE TATRY. W cenie pobytu parking, grill, bilard, plac zabaw, rowery. Cisza, spokój a zarazem wszędzie blisko. WWW. ZAKOPANEAPARTAMENTY.ORG, apartamenty@czteryporyroku.pl, tel. +48 18 20 70 207, +48 608 401 704
  • TURYSTYKA I WYPOCZYNEK
    ZAKOPANE-KOŚCIELISKO, WILLA I KARCZMA CZTERY PORY ROKU. Pokoje standardu pensjonatowego z wyżywieniem. Pobyty indywidualne, grupowe, szkoleniowe, wesela, imprezy okolicznościowe. WWW. CZTERYPORYROKU.PL, willa@czteryporyroku.pl, tel. +48 18 20 70 207 lub +48 608 401 704
  • TURYSTYKA I WYPOCZYNEK
    ZAKOPANE-KOŚCIELISKO, KAMERALNE APARTAMENTY ZE STREFĄ SPA z widokiem na całe Tatry Zachodnie. W cenie pobytu parking, grill, bilard, pełna strefa spa, plac zabaw, rowery. WWW. APARTAMENTYSPAZAKOPANE.PL, rezerwacja@czteryporyroku.pl, tel. +48 662 658 425, +48 608 401 704
  • PRACA | dam
    POSZUKUJĘ PRACOWNIKÓW BUDOWLANYCH - bez doświadczenia - okolice Zakopanego - 694 057 523.
  • PRACA | dam
    Centralny Ośrodek Sportu w Zakopanem zatrudni Recepcjonistę / Recepcjonistkę. Tel.: 725 300 377, e-mail: rekrutacja.zakopane@cos.pl
  • PRACA | dam
    Sklep spożywczy w Poroninie zatrudni SPRZEDAWCÓW. Umowa o pracę. Praca co 2-gi dzień lub codziennie, do uzgodnienia. 601 746 502, 665 00 34 35.
  • USŁUGI | budowlane
    USŁUGI BLACHARSKO-DEKARSKIE, KRYCIE I PRZEKRYCIA DACHÓW, KOMINY, BALKONY, RYNNY, GZYMSY. 534 428 571, 889 388 484..
  • PRACA | dam
    Zatrudnię MALARZA, FLIZIARZA, MURARZA. 601 508 736.
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    SPRZEDAM PAWILON HANDLOWY - NOWY TARG. 517 600 205.
  • USŁUGI | inne
    WYCINKA, PRZYCINKA DRZEW W TRUDNYCH WARUNKACH - 691 317 098.
  • USŁUGI | budowlane
    WIERCIMY POD SŁUPKI OOGRODZENIOWE I NIE TYLKO. ZAPRASZAMY DO KONTAKTU. 504163439 BIURO@MAJERCZYK.PL
    Tel.: 504163439
  • NIERUCHOMOŚCI | kupno
    Kupię NIEWIELKI DOM NA DZIAŁCE DO 10 arów - do zamieszkania - okolice Zakopanego do 15-17 km. Tel. lub sms: 884 284 375
  • PRACA | dam
    PRZYJMĘ PIEKARZA. 607 44 55 66.
  • PRACA | dam
    ATRANS TRANSPORT. Poszukujemy KIEROWCY kategorii C+E, z doświadczeniem lub bez. Transport krajowy i międzynarodowy, głównie Rumunia. Jazda pojazdami wyłącznie EURO VI. Współpraca ze spedytorami będącymi dyplomantami jednej z najlepszych uczelni w Polsce. Więcej informacji pod numerem telefonu: 723 555 111.
  • USŁUGI | budowlane
    OKUCIA BALKONÓW, RYNNY, OBRÓBKI BLACHARSKIE. 600 998 377.
  • USŁUGI | budowlane
    MALOWANIE DACHÓW I ELEWACJI. 602 882 325.
  • PRACA | dam
    NORWEGIA - TYNKARZ, MALARZ, BLACHARZ, STOLARZ. Norwegia (Oslo). Zatrudnimy tynkarzy, malarzy, blacharzy, stolarzy. Języki obce NIE wymagane. Praca z pracownikami z Podhala. Zjazd do kraju (samolot) co 1-3 tygodni wg. własnego uznania - pełna elastyczność i swoboda co do wyjazdów. Zarobki w przeliczeniu 20-27 Euro/godz. ZAPRASZAMY. Tel. 667 602 602.
  • ANTYKI
    ANTYKI - SKUP, SPRZEDAŻ - Zakopane, Kościuszki 3 (Granit, III p.). Tel. 601 464 133
  • USŁUGI | budowlane
    OGRODZENIA, www.hajdukowie.pl. 692 069 284.
2022-10-04 14:00 W Jurgowie spotkało się siedem kultur (ZDJĘCIA) 2022-10-04 13:15 Przygarnij sierściucha 2022-10-04 12:49 Koty szukają domu 2022-10-04 12:45 5 sposobów na relaks po ciężkim dniu 2022-10-04 12:30 Remont i dziury przy wjeździe do centrum Zakopanego 1 2022-10-04 12:00 PIT online - szybko i bez wychodzenia z domu 2022-10-04 11:45 Jest nowy komendant Straży Parku Tatrzańskiego 2022-10-04 11:00 Przejaśnienia na Krupówkach, przestało padać. W weekend turystów nie zabraknie (ZDJĘCIA) 2022-10-04 10:15 Wysoko w Tatrach spadło ponad 20 cm śniegu, ale nadchodzi piękna jesień 2022-10-04 09:34 Wypadek w Osielcu. Zablokowana droga Rabka - Wadowice (AKTUALIZACJA) 2022-10-04 09:30 Skosiła latarnię i przydrożną budkę, kompletnie pijana wylądowała na balkonie 2 2022-10-04 09:00 Wysypisko zakopianka 6 2022-10-04 08:00 Ktoś tu ryje 2 2022-10-03 22:42 Wylądował w rowie 2022-10-03 22:00 Zagrożenie lawinowe w Tatrach 2022-10-03 21:00 Ogórki na Paradzie w Nowym Jorku (WIDEO) 2022-10-03 20:00 Andrzej Bargiel przerwał wyprawę na Mount Everest. Wraca do Polski 3 2022-10-03 19:00 Wełną otuleni 2022-10-03 19:00 Powieść pełna tajemnic i urzekającej magii. Konkurs dla czytelników 2022-10-03 18:01 Genealogiczna podróż mojego taty. Nowy Targ, lipiec 1936 1 2022-10-03 18:00 Z Beskidu na Żeleźnicę 1 2022-10-03 17:35 Ciało mężczyzny wyłowione z potoku przy Krupówkach 5 2022-10-03 17:00 Życie jest za krótkie, by żyć byle jak 2022-10-03 16:00 Dinozaury gotowe do drogi 16 2022-10-03 15:00 Znikająca stacja kolejowa 2 2022-10-03 14:00 Niedzielne manewry 2022-10-03 13:00 Mamy pod Giewontem antycovidowy dodatek węglowy, ponad 9 milionów dotacji 10 2022-10-03 12:00 W nowotarskim szpitalu powstanie oddział chemioterapii 3 2022-10-03 11:56 Gdzie kupię fajną sofę do pokoju dziennego? 2022-10-03 10:45 Poważny wypadek w Niedzicy 2022-10-03 10:32 Jak pozbyć się insektów w domu? 2022-10-03 10:00 Pod Babią Górą kręcą teledysk 2022-10-03 09:00 Wykręcać, ciąć, a może kosić czyli borowikowy zawrót głowy 2022-10-03 08:00 Druhowie kupili ponton 2022-10-02 22:00 Oslo szkolił się we Włoszech 2022-10-02 21:30 Nowa Chatka Puchatka na Połoninie Wetlińskiej już działa 3 2022-10-02 20:35 Ratownicy TOPR znosili turystów z urazami ciała 2 2022-10-02 20:00 Rocznica pożaru kościółka na Obidowej 6 2022-10-02 19:00 Alice i Zuza robią wrażenie - te gigantyczne dynie wyhodowano na Podhalu 1 2022-10-02 18:35 Modernizm z elementami z Podhala (WIDEO) 2022-10-02 17:55 Babiogórska Jesień w Zawoi (WIDEO) 2022-10-02 17:23 Auto wylądowało w rowie, dwie osoby poszkodowane 1 2022-10-02 17:00 Brzegi na tęczowo 27 2022-10-02 16:00 Będzie nowy przejazd. Tylko dla mieszkańców 3 2022-10-02 15:00 Równoj ku Górze 4 2022-10-02 14:00 Zderzenie samochodów, czwórka poszkodowanych, ucieczka z miejsca zdarzenia 2022-10-02 13:00 Rak piersi nie odpuszcza 1 2022-10-02 12:00 Andrzej Bargiel zszedł do bazy pod Mount Everestem 4 2022-10-02 11:00 Dzikie zwierzęta na środku osiedla znalazły sobie spokojną przystań 3 2022-10-02 10:00 Redaktor, który wysłał Fortunę na Igrzyska
NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY
NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE
OSTATNIE KOMENTARZE
2022-09-17 13:01 1. To raczej nowa "Bukowianka". Ta droga przecież nie będzie prowadzić do Zakopanego. Zakopane zostało obronione przed godną komunikacją. 2022-08-21 19:28 2. byw, tak jak w '39-'45r. w Niemczech, wszyscy służyli w tej formacji. 2022-08-21 17:33 3. Błąd merytoryczny, osoba która napisała ten tekst nic nie zrozumiała. Rad i radiologia niewiele ze sobą mają wspólnego. Dzięki Profesorowi możliwy był rozwój leczenia radem (radioterapii), a nie rozwój radiologii. 2022-08-15 14:41 4. To taki slowny lojotok. 2022-08-13 21:46 5. Polska armia zmieściła się na jednym rynku. A ! jeszcze orkiestra. 2022-08-12 10:21 6. Godali, ze od tego radu ludziska umiyrali na raka wokoło, jedyn w drugiego, a terozki o tym cicho.... 2022-07-17 06:36 7. Mozna robić cepeliadę z góralszczyzny ale bez przesady....No i jeszcze sołtys na dzień dobry...ŻENADA! 2022-07-13 12:18 8. Wielkie dzięki Autorce za pokazanie pięknych krajobrazów jeszcze niezeszpeconych niewłaściwą zabudową. Złoty cielec tam jeszcze nie zagościł tak jak na Podhalu i już w pewnej mierze na Orawie. Spieszmy się podziwiać te unikalne widoki zanim zniszczy je ludzki egoizm, bezguście, udawana niemoc urzędników, pazerność i konsumpcjonizm w globalistycznym wydaniu. Nie pozwólmy zniszczyć regionalnych tradycji, których częścią jest rolnictwo, hodowla i pasterstwo. Jakaś nadzieja może płynąć ze Spisza! 2022-07-01 02:18 9. oto strona na której można kupić książkę. Pozdrawiam! https://wydawnictwoarva.v.1cart.eu/pl/offer 2022-06-22 13:07 10. Ks.Tischner się w grobie przewraca
WARUNKI W GÓRACH
POGODA W WYBRANYCH MIASTACH REGIONU
Reklama
Polecamy

Pożegnania

FILMY TP

Bojcorka

Album TP