"Zakazany ogród Stalina. Jak naukowcy (nie) uratowali mieszkańców Leningradu" Simona Parkina opowiada o miejscu, w którym podczas blokady miasta jedzenie było na wyciągnięcie ręki, lecz nie wolno było go dotknąć.

Historia opisana w książce rozgrywa się w Leningradzie, w trakcie niemieckiej blokady miasta rozpoczętej we wrześniu 1941 roku. Przez blisko 900 dni jego mieszkańcy żyli bez dostępu do żywności, ogrzewania i bez nadziei na szybki ratunek. W tych warunkach działał tu Instytut Roślin przechowujący największą na świecie kolekcję roślin uprawnych: ryżu, ziemniaków, zbóż i roślin strączkowych. Był to pierwszy w historii bank genów, tworzony z myślą o przyszłych pokoleniach.

Gdy rozpoczęło się oblężenie zbiory Instytutu zamieniły się w zakazany ogród. Jedzenie było na wyciągnięcie ręki, lecz naukowcy zdecydowali się nie traktować kolekcji jako zapasu żywności. Wiedzieli, że jest ona bezcenna. Miała pomóc światu po wojnie, zapobiegać klęskom głodu, chronić różnorodność roślin. Choć tu i teraz, wykorzystana, mogła uratować Leningrad. Strzegli jej więc, choć wielu z nich zmarło z wycieńczenia. Mieli przy tym świadomość, że wiele nasion - zwłaszcza tych przechowywanych w prowizorycznych, wojennych warunkach - mogło szybko stracić zdolność kiełkowania. Aby je ocalić, należało je chronić, kontrolować, a czasem wysiewać i odnawiać. Wprowadzili więc w życie plan prac rolnych i zbiorów, który zakończył się sukcesem. To dało im energię, aby wesprzeć mieszkańców, początkujących amatorów upraw, wiedzą i doświadczeniem. Parkin opowiada tę historię skupiając się na ludziach: botanikach, badaczach i archiwistach, którzy trwali przy swojej pracy, bo wierzyli, że ma ona sens, nawet w świecie, który się rozpada.

Ważną postacią książki jest Nikołaj Wawiłow, twórca kolekcji i jeden z najwybitniejszych biologów swoich czasów. Jego wizja świata opartego na współpracy i wiedzy nie mieściła się w realiach stalinowskiej polityki. Aresztowany, zmarł z głodu w więzieniu. Jego współpracownicy bronili więc zbiorów, które stworzył, mając też świadomość ceny, jaką już za nie zapłacił.

Opisując losy Instytutu i jego pracowników, Parkin korzystał z listów, dzienników, pamiętników i innych dokumentów archiwalnych. W książce skupił się na tragicznej codzienności w odciętym mieście, ale przede wszystkim na pracy naukowców wykonywanej w warunkach skrajnego zagrożenia. Pokazał, jak w realiach wojny i głodu ich decyzje miały konsekwencje wykraczające daleko poza czas i miejsce, w którym zapadały.

Uwaga, książka!

Od wydawnictwa ZNAK LITERANOVA mamy 2 egzemplarze książki. Otrzymają je osoby, które jako pierwsza wyślą do nas mail w czwartek 12.02 o godzinie 14 na adres: [email protected]. W treści prosimy podać imię, nazwisko i adres. Tytuł maila: Ogród. 

an

::attachment{"type":"image","item_id":"61154", "alt":"zdjęcie", "title":"", "longSide":"900"}