Tegoroczną specjalną edycję Przeglądu Filmów o Sztuce w Zakopanem jej organizatorzy dedykują Andrzejowi Wajdzie (in memoriam), a także polskiej animacji, która obchodzi swe 70. urodziny.

::attachment{"type":"gallery", "template":"thumb3", "item_id":"42344"}

Andrzej Wajda był nie tylko mistrzem kina fabularnego, ale także – co nie jest powszechnie wiadome – znakomitym dokumentalistą. Jeśli coś go zafrapowało czy olśniło, lubił podzielić się swym zachwytem. I właśnie z oczarowania Kantorowskim spektaklem wziął się jego ekranowy zapis  – „Umarła klasa. Seans T. Kantora” (1976), z zafascynowania postacią Ludwiga Zimmerera i jego kolekcją – dokument „Zapraszamy do wnętrza” (1976). Stąd przegląd „Andrzej Wajda, mniej znany”, który wypełni trzeci dzień festiwalowy (7.10). Znajdą się w nim poza wymienionymi tytułami inne dokumenty Mistrza o sztuce, a także filmy poświęcone jego kinu.

Tuż przed „Powidokami”, swym ostatnim filmem fabularnym, który zainauguruje zakopiański przegląd ( 5.10), stworzył dokument poświęcony Andrzejowi Wróblewskiemu, przyjacielowi ze studiów w krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych. Ten film – „Wróblewski według Wajdy” (2015) – powstał przy okazji wystawy w krakowskim Muzeum Sztuki i Techniki Japońskiej „Manggha”. „Wszyscy malowaliśmy kwiaty, martwe natury. Salaterka z wiśniami była nieodzownym rekwizytem pracowni , a Andrzej Wróblewski się odwrócił i malował wiadro z węglem oraz piec” – wspominał Wajda. I to właśnie ten powojenny czas spędzony w krakowskiej Akademii, przyjaźń z Wróblewskim, a nie późniejsze studia w łódzkiej Szkole Filmowej, ukształtowały go jako artystę. „W Łodzi nauczyłem się, jak trzymać kamerę, ale jako artysta narodziłem się w Krakowie” – wyznał mi tuż przed dziewięćdziesiątymi urodzinami. 

Drugi dzień (6.10) tegorocznej edycji przeglądu wypełni rodzima animacja obchodząca swoje 70. urodziny, która sama często bywa sztuką. Ten okazały jubileusz wybrzmiewa w tym roku na licznych ekranach w kraju i za granicą. A jest się czym chwalić, bo polski film animowany ma od przełomu lat 50. i 60. ubiegłego wieku, czyli od narodzin tzw. polskiej szkoły animacji, ustaloną markę, czego spektakularnym dowodem dwa Oscary – za „Tango” Zbigniewa Rybczyńskiego w 1983 roku oraz dla „Piotrusia i wilka” Suzie Templeton (koprodukcja polsko-brytyjska) ćwierć wieku później. W ramach dnia animacji na zakopiańskim Przeglądzie Filmów o Sztuce zaprezentowany zostanie dorobek wielkich naszych mistrzów tej dziedziny twórczości kinematograficznej – Witolda Giersza, Daniela Szczechury i Mariusza Wilczyńskiego, a w finałowym wieczornym pokazie wyświetlona zostanie „Złota dziesiątka polskiej animacji”.

Przybywajcie zatem do Zakopanego w dniach 5-7 października, czeka Was bowiem podczas Przeglądu Filmów o Sztuce wiele artystycznych wrażeń.

Jerzy Armata