Tradycyjne święcone Związku Podhalan w Zębie połączono z obchodami 45. urodzin „Zbójnicka”.

W niedzielne popołudnie zabrakło miejsca w remizie OSP w Zębie. Każdy chciał zobaczyć „Góralsko zemste” w wykonaniu „Zbójnicka”. Wcześniej dawni i obecni członkowie zespołu oraz liczni sympatycy spotkali się na Mszy św. w kościele św. Anny. Po mszy gratulacje zespołowi składali m.in. przewodniczący Związku Podhalan Maciej Motor Grelok, wicestarosta Andrzej Skupień, poseł Andrzej Gut Mostowy i ks. proboszcz Kazimierz Sołtysik.

Zespół założyła w 1964 roku Maria Stochowa, nauczycielka Szkoły Podstawowej w Zębie, wraz ze swym mężem Janem Stochem Gronkowianem. Jak opowiada kilkutomowa kronika zespołu, pomysł zrodził się zupełnie przypadkowo. Maria Stoch przygotowywała swych uczniów na szkolną akademię. Dzieci tak pięknie recytowały wiersze i gawędy, z takim uczuciem śpiewały przyśpiewki, że zachwycona ich zdolnościami nauczycielka postanowiła założyć szkolny zespół. Nazwę zaczerpnięto od tańca, jaki wykonywał Jaś Stoch Gronkowian, najmłodszy i najzdolniejszy chłopiec w grupie. Tak w wielkim skrócie narodził się „Zbójnicek”.
Początkowo Maria Stochowa sama szyła ubrania dla zespołu. Zbójeckie czaka z tektury obszywała materiałem, ozdabiała cekinami. Miała też poetyckie talenty. To pozwalało jej na układanie własnych, autorskich programów. Umiejętnie dobierała wiersze i piosenki. W pracy bardzo pomagał jej mąż, Jan Stoch, długoletni kierownik zespołowej kapeli.

Umiłowanie góralszczyzny i talent członków zespołu szybko zaowocowały. „Zbójnicek” swymi występami uświetniał najważniejsze dla lokalnej społeczności wydarzenia. A to otwarcie wodociągu, a to uruchomienie ośrodka zdrowia, powitanie pierwszego autobusu we wsi, otwarcie nowej drogi, nadanie szkole im. Heleny Marusarzówny, a potem stulecie i studziesięciolecie szkoły. „Zbójnicek” miał też możnego patrona, jakim był Bank Spółdzielczy w Zakopanem. Młodzi „zbójnicy” występowali na bankowych jubileuszach, walnych zjazdach i konferencjach. Grupa występowała w Anglii, Niemczech, na Węgrzech i Słowacji. Zdobywała liczne nagrody i wyróżnienia w kraju, czołowe miejsca w konkursie tańca zbójnickiego w Bukowinie Tatrzańskiej. Gościła na festiwalach w Żywcu, Zakopanem, Kartuzach. W codziennej działalności skupia się na oprawie uroczystości religijnych i wydarzeń kulturalnych we wsi. Od kilkunastu już lat u boku grupy działa „Mały Zbójnicek”, który skupia nowe pokolenia dzieci i młodzieży.

Gdy zabrakło Marii Stoch, zespół zawiesił działalność. Przez trzy lata od śmierci założycielki grupa nie występowała. Dopiero w 1988 roku „Zbójnicek” został reaktywowany przez Andrzeja Lassaka Obornego. Dziś grupę prowadzą  Małgorzata i Tomasz Słodyczkowie.

– Mamy w zespole od 40 do 50 dzieci i drugie tyle starszych członków. Tak więc w „Zbójnicku” występuje łącznie 100 osób. Nasze występy to nie tylko góralski śpiew i taniec – mówi kierownik grupy Małgorzata Słodyczka.

Podkreśla, że zespół wyspecjalizował się w sztukach teatralnych. Ma ich na swym koncie sporo: „Portki”, „Diabeł na Podhalu”, „Baby i dezertery”, „Rewizja u Kuby”, „Podłazy”, „Rafanie lnu”, „Sąd nad Janosikiem”, by wymienić tylko niektóre.

Z okazji jubileuszu 45-lecia działalności licznie zgromadzona publiczność doskonale bawiła się, oklaskując w remizie OSP Ząb „Góralską zemstę”. Sztuka na motywach „Zemsty” Aleksandra Fredry pokazała odbite w krzywym zwierciadle ludzkie przywary, które prowadzą do sąsiedzkiej zwady. W tym wypadku powodem był wycięty jesion. Przekładu oryginalnego tekstu dokonał Jan Gut Mostowy.

Z okazji 45. urodzin zespołu sympatycy mogli zakupić specjalnie na tą okazję przygotowany, dwuczęściowy audio-box. Wydawnictwo, składające się łącznie z ośmiu płyt kompaktowych, prezentuje sceniczny dorobek „Zbójnicka”, najważniejsze sztuki i występy od początku lat 90. A kto zechce obejrzeć grupę na żywo, koniecznie musi odwiedzić tegoroczny Międzynarodowy Festiwal Folkloru Ziem Górskich w Zakopanem, ponieważ „Zbójnicek” będzie gospodarzem festiwalu.

Rafał Gratkowski