Na spotkanie promujące książkę "Podhalanie. Wokół tożsamości" autorstwa Agnieszki Gąsienicy-Giewont i Stanisławy Trebuni-Staszel zapraszamy do Kościeliska.

O idei powstania wystawy, której naturalnym rozszerzeniem stała się książka wydana przez TPN, dyrektor Szymon Ziobrowski opowiada (podhalanie.tpn.pl): „W 2019 roku w San Francisco odwiedziłem muzeum sztuki nowoczesnej SFMoma, gdzie akurat wystawiano projekt Susanne Lacy „We are here”. Mimo że inny był cel tego działania artystycznego i inna formuła, to błysnęła mi wówczas myśl: te słowa „Jesteśmy tu” mogliby codzienne wypowiadać Podhalanie. Byliśmy, jesteśmy, będziemy. Żyjemy jednak w czasach bardzo dynamicznych zmian. Zacząłem więc zadawać sobie pytania. Kim byli górale kiedyś, ale przede wszystkim kim są dzisiaj, jak siebie widzą i oceniają, czy tworzą zwartą grupę, czy mają poczucie przynależności, czy miejsce, które jest chronione przez Tatrzański Park Narodowy, dalej stanowi o ich tożsamości.
Tak zrodził się pomysł na wystawę. Dlaczego Park miałby się zaangażować w takie przedsięwzięcie? Dlatego, że nie można w pełni chronić Tatr, nie myśląc o kulturze Podhala, która wywarła ogromny wpływ na dzisiejszy stan tych gór. Nie byłoby choćby pięknych widokowych polan czy krokusów, gdyby nie tradycja pasterska. Był to zresztą proces wzajemny – Tatry, ich surowy klimat, ukształtowanie terenu oddziaływały na tę kulturę, czego przejawem są architektura, elementy zdobnicze, teksty śpiewek.

W relacjach Tatrzańskiego Parku Narodowego i Podhalan były różne momenty. Park często kojarzony był z bolesnym procesem wywłaszczeń górali z hal i polan pasterskich, do którego doszło w latach 60. XX wieku, u podstaw tworzenia TPN. Miałem nadzieję, że wystawa będzie kolejnym krokiem w stronę wzajemnego szacunku, zrozumienia i akceptacji.”

Do projektu w pierwszej kolejności zaproszono dr Stanisławę Trebunię-Staszel, kierującą Instytutem Etnologii i Antropologii Kulturowej Uniwersytetu Jagiellońskiego, gdzie realizuje liczne prace badawcze związane z Podhalem. Ta zaproponowała z kolei dołączenie Agnieszki Gąsienicy-Giewont, równie żarliwej propagatorki kultury podhalańskiej, szefowej Muzeum Karola Szymanowskiego w Zakopanem. O wszystkich osobach zaangażowanych w projekt przeczytać można TUTAJ – na stronie poświęconej publikacji.

Idea wystawy, którą oglądać można w Kuźnicach, zrodziła myśl rozszerzenia jej o książkę. Cytując ponownie Szymona Ziobrowskiego: "Jednym z najtrudniejszych zadań w czasie pracy nad wystawą okazała się konieczność kondensowania treści z powodu ograniczeń ekspozycji. Zebrany materiał był tak bogaty i wartościowy, że uznaliśmy, iż zasługuje na publikację (...). Wzbogaciliśmy ją o fotoreportaż Bartka Solika, dołączony jakoosobny zeszyt. Mamy nadzieję, że będzie ona dopełnieniem wystawy i stanie się przyczynkiem do refleksji nad przeszłością, teraźniejszością i przyszłością góralszczyzny."

Spotkanie z autorkami odbędzie się w piątek 2.12 o godzinie 18 w Gminnej Bibliotece Publicznej przy ul. Nędzy-Kubińca 101 w Kościelisku. Zapraszamy.

an