W rodzimej Lipnicy Wielkiej podczas przedstawień grupy Dom Ludowy jest zawsze wypełniony po brzegi. Wszystkie spektakle zostały wyreżyserowane przez Roberta Kowalczyka, a poruszane są w nich problemy dotyczące regionu, dawnych tradycji.

Orawska Grupa Teatralna im. dr Emila Kowalczyka istnieje od 2005 roku. Wtedy to odbyło się pierwsze spotkanie w sprawie założenia teatru regionalnego na Orawie. Rozpoczęły się przygotowania widowiska „Downi na Lipnicy” w ramach 400-lecia lokacji Lipnicy Wielkiej. W 2007 roku wystawiono pierwszą sztukę „W Karcmie u Strauski”.

Grupa zrzesza aktorów z terenu Orawy rozkochanych w sztuce teatralnej i chętnie angażujących się we wszelkie inicjatywy. W rodzimej Lipnicy Wielkiej podczas przedstawień grupy Dom Ludowy jest zawsze wypełniony po brzegi. Wszystkie spektakle zostały wyreżyserowane przez Roberta Kowalczyka, a poruszane są w nich problemy dotyczące naszego regionu, dawnych tradycji, przywoływane są w różnej formie prawie wszystkie elementy niematerialnego dziedzictwa kulturowego jak: gwara, przekaz słowny, podania i legendy, pieśni, muzyka i taniec, praktyki społecznokulturowe, wiedza i praktyki dotyczące przyrody i wszechświata. Do tej pory teatr wystawił ponad 20 sztuk regionalnych, w większości autorstwa Roberta Kowalczyka.

- Działalność teatru mocno wpisała się w życie kulturalne Orawy. Grupa bierze co roku udział w ważnych wydarzeniach w naszym regionie, takich jak: Święto Pasterskie w Lipnicy Wielkiej, Święto Borówki w Zubrzycy Górnej, Orawski Przegląd Kolędniczy - mówi Robert Kowalczyk.

Trupa aktorska prezentowała się także w Łopusznej, Wolborzu, w Rabczy na Słowacji, wraz zespołem „Orawiacy”, na Międzynarodowych Spotkaniach Folklorystycznych „Gorolski Święto” w Jabłonkowie w Czechach oraz na 54. Międzynarodowym Festiwalu Folkloru Ziem Górskich.

- Nawiązujemy do bogatej i jakże kiedyś żywej tradycji teatrów ludowych na Orawie, często mówi się o nim, że jest kontynuatorem lipnickiego teatru Emila Miki, założonego w okresie międzywojennym. Jesteśmy obecnie jedynym amatorskim, regionalnym teatrem na polskiej Orawie. Nawiązując do dziedzictwa Emila Miki traktujemy teatr ludowy przede wszystkim jako wspólne celebrowanie zwyczajów i tradycji, które, choć ulegają oczywistym modyfikacjom, to stanowią fundament wspólnych wartości. Są niezwykle ważnym elementem w budowaniu tożsamości jednostek i społeczności - wyjaśnia Robert Kowalczyk.

Niewątpliwie działania grupy mają ważne walory edukacyjne, scalają społeczności lokalne, kreują ofertę kultury w regionie. Przede wszystkim są ważnym elementem w budowaniu kapitału ludzkiego, który jest narzędziem służącym wzmocnieniu niematerialnego dziedzictwa kulturowego i przeniesieniu jego elementów we współczesne życie kulturalne regionu. Orawska Grupa Teatralna integruje ludzi, całe społeczności i pokolenia, jednocześnie wzbogaca przekaz o nowy aspekt kulturowy, o nowe wartości, symbole, zwyczaje, tradycje, obyczaje, obrzędy, określenia gwarowe, gusta itp. - a więc o to wszystko, co jest wspólnym dziedzictwem kulturowym.

Grupa była wielokrotnie nagradzana w różnych konkursach, jest doceniana przez lokalny samorząd.

Grupę tworzy kilkanaście osób, w tym społecznik Jan Świdroń. - Do Orawskiej Grupy Teatralnej dołączyłem na przełomie 2009/10 roku. Pierwszą rolę zagrałem w spektaklu „Na Orawie dobrze” i była to rola chyżniańskiego wójta zwaśnionego z wójtem lipnickim. Spodobało mi się i zostałem. Bycie członkiem Orawskiej Grupy Teatralnej pozwala mi na głębsze obcowanie z orawską kulturą, gdyż spektakle które gramy niejednokrotnie dotyczą jej tradycji, lub się do niej odwołują. Teksty, które mówię na scenie są też przeważnie w orawskiej gwarze. W jakich rolach czułem się najlepiej? Myślę, że jako wolorz Jano w spektaklu „Wolorze”, ale również w roli księdza Machaja w „Królowej Orawy”. Tej drugiej nie zapomnę chyba nigdy. Grałem ją w języku literackim i bardzo ją przeżyłem. Spektakl opowiadał o życiu i śmierci orawskiej bohaterki Józefiny Machaj-Mikowej zamęczonej przez gestapo w czasie okupacji niemieckiej. Orawska Grupa Teatralna to zespół wspaniałych ludzi zakochanych w Orawie, pełnych pasji i to jest najcenniejsze - podsumowuje Jan Świdroń.

Jan Głąbiński