Najpierw trzeba wybrać się do lasu, potem odstawić drewno do suszenia nawet na 2-3 lata, żeby w końcu stworzyć z niego góralską piszczałkę. Umie to zrobić i zagrać na niej Robert Rzepka z Ratułowa.

::attachment{"type":"gallery", "template":"thumb3", "item_id":"138468"}

 Góral zawodowo zajmuje się techniką sceniczną, a w wolnej chwili w ramach swojego hobby tworzy instrumenty pasterskie. – Cały proces stworzenia takiego instrumentu zaczyna się od wyprawy do lasu i znalezienia tam odpowiedniego kawałka drzewa, najlepszy jest czarny bez, bo struktura jego rdzenia jest bardzo miękka i podatna na późniejsze obróbki. Ten gatunek świetnie rezonuje dźwięk – zauważa Robert Rzepka. Nie do końca chce zdradzić, gdzie takie drzewo rośnie, zaznacza jednak, ze czarnego bzu nie brakuje na terenie Miasta i Gminy Czarny Dunajec. Drewno musi być też odpowiednio wysuszone, bywa i tak, że ten proces trwa aż dwa lata!

Mieszkaniec Ratułowa specjalizuje się w robieniu góralskiej fujarki i piszczałki, kluczowych instrumentów pasterskich, które wywodzą się z prostych form aerofonów, na nich pasterze wygrywali sygnały i melodie podczas wypasu owiec. – Chyba najbardziej lubię tworzyć fujarę trójotworową, opartą na rekonstrukcji zabytkowych egzemplarzy z Muzeum Tatrzańskiego – przyznaje twórca ludowy.

Artysta wspomina nazwiska ważnych regionalistów na Podhalu, chodzi o Krzysztofa Siutego i Andrzeja Budza. Ten ostatni prowadził nawet kilka serii warsztatów z robienia wspominanych piszczałek i fujarek, które odbywały się w Powiatowym Centrum Kultury w Nowym Targu. Robert Rzepka wziął w nich udział już dwukrotnie. – Oczywiście, że zamierzam tam znowu zaglądnąć podczas kolejnej edycji, ale może już bardziej jako obserwator – puszcza oko.

Rzepka instrumenty przez siebie wykonane prezentował niedawno w sali widowiskowej Centrum Kultury i Promocji Gminy Czarny Dunajec w ramach projektu koncertów z cyklu Kontrasty Muzyki Ludowej, łączących muzykę ludową z Małopolski i Lubelszczyzny. Wydarzenie zorganizowała Fundacja Etno. Co ciekawe, góral z Ratułowa nie tylko umie je stworzyć, ale także świetnie na nich gra. Przyznaje, że początki nie były łatwe. – Jechaliśmy na występ z zespołem „Watra” z Czarnego Dunajca, niestety już on nie istnieje, a prowadzili go państwo Sobczykowie. Wiele tam tańczyliśmy, śpiewaliśmy i graliśmy właśnie na różnych instrumentach. Zostałem namówiony przez naszych instruktorów do nauczenia się właśnie gry na fujarce przed jednym z występów. Pamiętam jak ją przywiozłem do chałupy i siedziałem koło pieca i próbowałem dmuchać. Policzki mnie strasznie bolały. Jednak byłem uparty i w końcu coś zaczęło wychodzić – wspomina z radością Robert.

Ludowy artysta uboga też swoją grą na piszczałkach i skrzypcach liturgię w kościołach podhalańskich, m.in. w Miętustwie, Nowem Bystrem i w kaplicy w Ratułowie, gdzie podczas Pasterki Bożonarodzeniowej wykonał na fujarce jedną z kolęd.

- Cieszy mnie to muzykowanie, a jeszcze bardziej, że ta nasza kultura nie zanika, że ona żyje w nas, m.in. w moim pokoleniu, pokoleniu 30-latków. Choć mam pewne obawy co do mówienia gwarą, bo w tej materii jest nieco gorzej – zauważa Robert. Zaznacza jednak, że jako co dopiero młody małżonek z wybranką swojego serca na pewno w swoim domu będą mówić wiele gwarą. – Tak to Pan Bóg zrządził, że Karolina też jest związana z regionalizmem, z zespołem regionalnym. Więc razem będziemy śpiewać, tańcować, grać, jednym słowem umilać sobie czas. Bo po się kłócić, gniewać na siebie – zaznacza R. Rzepka.

Jan Głąbiński