Po niespełna stu latach powraca czasowo do Zakopanego panneau dekoracyjne "Pochód górali" Jana Rembowskiego (1879-1923). Monumentalne dzieło było pierwotnie częścią artystycznie zaprojektowanego wnętrza salonu teatralnego w gmachu sanatorium Bronisławy i Kazimierza Dłuskich w Kościelisku.

Zachowany do dzisiaj okazały budynek lecznicy z początku XX stulecia jest, choć w zmienionej formie, świadectwem inwestycji spółki zawiązanej w 1899 roku w Krakowie pod nazwą „Stowarzyszenie Sanatorium dla chorób piersiowych w Zakopanem”. W okresie młodopolskim zakład zasłynął nie tylko jako wzorcowa placówka medyczna stosująca najnowocześniejsze urządzenia i metody pozwalające walczyć z gruźlicą, ale także jako „muzeum sztuki swojskiej”, które stało się obowiązkowym punktem wizyty pod Tatrami.

Dłuscy zadbali o oryginalny wystrój sanatorium, włączając sztukę do programu kuracyjnego. Najważniejsze prace dekoracyjne przypadły na lata 1909-1910 i objęły pomieszczenia służące rekreacji. Zatrudniono uznanych artystów, m.in.: Karola Frycza i Henryka Uziembłę – członków krakowskiego Towarzystwa „Polska Sztuka Stosowana”, którym powierzono odpowiednio czytelnię z biblioteką i salon muzyczny, a także Jana Rembowskiego, mieszkającego wówczas w Zakopanem i leczącego się w zakładzie. Ten ostatni, zaangażowany już wcześniej do prac w sanatorium, urządził salon teatralny oraz poprzedzający go przedsionek z klatką schodową.
W wyniku kolejnych remontów i przemian kościeliskiego gmachu wnętrza utraciły swój artystyczny charakter, a wyposażenie i dekoracje przepadły niemal całkowicie.

Obraz „Pochód górali” Jana Rembowskiego z sanatorium Dłuskich w Kościelisku prezentowany jest obecnie (do 15.03.2023) w Muzeum Karola Szymanowskiego w willi „Atma” w Zakopanem (ul. Kasprusie 19), Oddziale Muzeum Narodowego w Krakowie. Towarzyszą mu wybrane reprodukcje fotografii z ok. 1910 roku, pozwalające przybliżyć zwiedzającym ideę artystycznego wystroju wnętrz początku XX wieku oraz zwrócić uwagę, w jaki sposób sztuka stosowana i design korespondowały ze sztuką zakorzenioną w rodzimej tradycji i kulturze.
Kuratorka: Irena Buchenfeld
Ilustracja do tekstu:
Pochód górali – środkowa część tryptyku Świt, dekoracyjne panneau z Sanatorium Bronisławy i Kazimierza Dłuskich w Zakopanem-Kościelisku, 1909-1910, tempera, płótno
Muzeum Narodowe w Krakowie, dar Mariana Lindego, 1928

::attachment{"type":"image","item_id":"1068665", "alt":"zdjęcie", "title":"", "longSide":"900"}