Na nowotarskim cmentarzu stanął nietypowy pomnik. To grób Ludwika Gołąba, zmarłego 17 lat temu artysty. Autorem oryginalnego postumentu jest Gabriel Szyrszeń.

::attachment{"type":"gallery", "template":"thumb3", "item_id":"111702"}

Pomiędzy tradycyjnymi płytami nagrobnymi tego pomnika trudno nie zauważyć. Ma kształt drzewa z konarami targanymi przez wiatr. Jest jak sam zmarły, który był niespokojnym duchem, do końca pełnym niespożytej energii i młodzieńczości. W drzewie jest wydrążone miejsce na świątek autorstwa Ludwika Gołąba i na tablicę upamiętniającą tę postać.

Ludwik Gołąb był nauczycielem, malarzem, rzeźbiarzem, twórcą teatru lalek. Kolekcjonerem. Miłośnikiem gór, lasu i góralszczyzny. Erudytą. Duszą towarzystwa. Choć żył w niełatwych, szarych czasach komunistycznych, był osobą niezwykle barwną, a do tego niepokorną. Tym, co robił, można by obdzielić kilka osób.

Ludwik Gołąb urodził się w 1917 roku w Wadowicach. To z tamtejszego gimnazjum wyniósł staranne wykształcenie, miłość i szacunek do twórczości ludowej, a także ten swoisty patriotyzm, charakterystyczny dla pokolenia międzywojennego.

W Krakowie studiował ekonomię na Akademii Handlowej. Skończył też kurs pedagogiczny. Praca w szkole i kontakt z młodzieżą były jego pasją. Był świetnym nauczycielem, bardzo zaangażowanym  w swoją pracę. Przejmował się swoimi podopiecznymi, zarażał ich swoim entuzjazmem i pasjami, inspirował do działań. Miał dar odkrywania talentów i dyskretnego kierowania nimi. Sam także potrafił czerpać od swoich wychowanków energię, znajdywać w nich inspiracje do swoich twórczych działań.

Był erudytą i humanistą. Miał ogromną wiedzę z historii powszechnej, historii Kościoła, z filozofii i nauk przyrodniczych. Był znawcą literatury, potrafił z pamięci recytować obszerne fragmenty dzieł klasyków. Mówił po francusku, niemiecku, angielsku, znał łacinę i podstawy greki. Pasjonowała go też ornitologia.

Żywo interesował się polityką. Martwił się o losy powojennej Polski, nigdy nie pogodził się z sowiecką "okupacją". Współczesnym politykom nie szczędził niecenzuralnych epitetów.

Rozkochany w góralszczyźnie - w tradycji i ludowej twórczości. Przez lata ratował przydrożne świątki - najpierw w okolicach Wadowic, a potem na Podhalu. Zbutwiałe, stare figurki przynosił do domu, dorabiał ręce, nosy, uzupełniał brakujące przestrzenie wiórami i klejami i na końcu malował. Potem z powrotem odnosił do kapliczek.

Z czasem sam zaczął rzeźbić świątki. Malował na szkle i na deskach, rzeźbił w drewnie, wykonywał kapliczki, rzeźby ceramiczne, zegary. Niezależnie od dziedziny, którą uprawiał, jego prace miały charakterystyczny, rozpoznawalny styl. Nie kopiował sztuki podhalańskiej, ale świadomie - umiejętnie i twórczo - czerpał z tej tradycji.

Z jego obrazów spoglądają święci - postaci Chrystusa Ukrzyżowanego, Matki Boskiej z dzieciątkiem, św. Józefa, św. Ambrożego czy św. Franciszka. Lubił też malować scenki rodzajowe z życia górali - pastuszków, zbójników, góralskie dziewki.

Gdy zaczęła się jego przygoda z teatrem, także grające w nim lalki wykonywał sam. Jego figury z masy papierowej także były swoistymi dziełami sztuki.

  W nowotarskim "Teatrze pod Psem", a potem w "Bacówce" był reżyserem, aktorem, konferansjerem, twórcą scenografii. Sam pisał scenariusze lub adaptował istniejące już teksty dla potrzeb swojej autorskiej sceny.

Kochał góry i las. Nie ma chyba ścieżki w Beskidach, Tatrach czy Gorcach, którą nie wędrowałby Ludwik Gołąb. Zachwycał się pięknem natury, martwił ginącymi gatunkami zwierząt i roślin. Tą swoją troską zarażał innych.

Ludwik Gołąb był w krajobrazie nowotarskim postacią niezwykłą. Był duszą towarzystwa. Oryginałem pod każdym względem. Gawędziarzem, którego można było słuchać godzinami, osobą o niezwykłym poczuciu humoru. Klął siarczyście, ale nawet w jego przekleństwach był swoisty urok.

Zmarł 9 października 2006 r. Pamięć o nim przetrwała w jego dziełach i licznych opowieściach, anegdotach powtarzanych przez jego znajomych i przyjaciół.

 
bz