O Konfederacji Tatrzańskiej opowiadał w piątek w Muzeum Drukarstwa Stanisław Apostoł. W lekcji patriotycznej wzięła udział młodzież ze szkół nowotarskich i ze Szaflar.

::attachment{"type":"gallery", "template":"thumb3", "item_id":"115998"}

Konfederacja Tatrzańska była patriotyczną odpowiedzią na Goralenvolk, kolaborujący ruch na Podhalu. - Dużo się mówi o Goralenvolk, zarzuca się góralom zdradę, ale nawet na Podhalu niewiele się mówi i wie na temat Konfederacji. A ci ludzie, którzy stworzyli tą podziemną organizację, zrobili to, żeby ratować honor góralski. Bo honor nakazywał, żeby Goralenvolk został zdławiony przez samych Podhalan - tłumaczy Stanisław Apostoł, bratanek Jadwigi Apostoł, pełniącej w Konfederacji funkcję sekretarza.

Organizacja powstała w maju 1941 roku na Podhalu z inicjatywy poety i nauczyciela Augustyna Suskiego. Nie działała długo, ale bardzo prężnie. W ciągu pół roku powstało ponad 60 jej jednostek. Kolportowali gazetki m.in. „Na Placówce”, przeprowadzali akcje sabotażowe i dywersyjne.

W styczniu i lutym 1942 r. nastąpiła fala aresztowań. Augustyn Suski zginął w obozie koncentracyjnym w Auschwitz-Birkenau, major Edward Gött-Getyński w tym samym obozie został rozstrzelany. Wcześniej aresztowani członkowie organizacji byli przesłuchiwani i torturowani w siedzibie gestapo w Zakopanem w Palace.

Jadwiga Apostoł, która się ukrywała, została aresztowana wraz z Tadeuszem Popkiem w sierpniu 1942 r. Przez trzy miesiące była torturowana w zakopiańskim Palace, a następnie osadzona w obozie koncentracyjnym w Auschwitz. Uczestniczyła w marszu śmierci z Auschwitz do Wodzisławia Śląskiego a stamtąd została przewieziona do obozu koncentracyjnego Malchow niedaleko Ravensbrück. Uciekła z transportu w czasie przenosin z obozu w Malchow do obozu w Lipsku. Jako jedyna z organizacji przeżyła wojnę.

Wykładu Stanisława Apostoła wysłuchało w piątek  ok. 70 uczniów - Z Liceum Ekonomicznego w Nowym Targu, Szkoły Podstawowej nr 5 w nowym Targu i podstawówki w Szaflarach. Opowieści przyszła też wysłuchać grupa dorosłych nowotarżan.

Temat Goralenvolk odżył ostatnio w związku z filmem "Biała odwaga", który premierę miał 8 marca. Nie ma w nim ani słowa o Konfederacji Tatrzańskiej. Jak podkreśla Stanisław Apostoł spotkanie w Muzeum Drukarstwa nie miało związku z filmem. - Po prostu dobrze, by młodzież znała historię swojego regionu. Cieszę się bardzo, że była tak duża frekwencja - podkreśla prelegent. Przypomnijmy, że Stanisław Apostoł, który jest znanym recytatorem, wielokrotnie nagradzanym, ma też na swoim koncie epizody  aktorskie w filmach. Otrzymał od reżysera "Białej odwagi" propozycję zagrania w tym filmie. Gdy przeczytał scenariusz odmówił. Miał zagrać jednego z góralskich kolaborantów. Najbardziej oburzyło go jednak brak jakiejkolwiek wzmianki w filmie o Konfederacji Tatrzańskiej.

bz