To był pilotażowy program realizowany jedynie w pięciu placówkach w kraju. Doczekał się nie tylko kontynuacji ale i rozszerzenia działalności.

::attachment{"type":"gallery", "template":"thumb3", "item_id":"116359"}

Jego formalna nazwa to" Deinstytucjonalizacja szansą na dalszą zmianę". Cztery lata temu przy nowotarskim szpitalu powstało Środowiskowe Centrum Zdrowia Psychicznego. Kierowany był do dorosłych mieszkańców powiatu nowotarskiego zapewniając pomoc osobom w kryzysie psychicznym jak i ich bliskim. Tu można było liczyć na wsparcie lekarzy, pielęgniarek, psychologów i terapeutów, ale także asystentów zdrowienia czyli osób, które same mierzyły się z własnym kryzysem psychicznym i potrafiły poradzić sobie z problemem.  

 Klient nasz pan

Przez cztery lata projektu  pomoc otrzymało 3,5 tys. "klientów", bo tak określa się tu swoich pacjentów.  Dodatkowo 1700 osób skorzystało z różnego rodzaju szkoleń i edukacji. W sumie Centrum objęło wsparciem 5,5 tys. mieszkańców powiatu nowotarskiego.

- W ramach projektu działał też klub samopomocy z terapią zajęciową. Wychodziliśmy na zewnątrz, by pokazać, że osoby w kryzysie psychicznym są ważną częścią społeczeństwa. Prowadziliśmy też mieszkanie chronione, z którego skorzystało 12 osób. Tu klient, który korzysta z pomocy medycznej w Centrum, dodatkowo może liczyć wsparcie opiekuna, pracownika socjalnego i prawnika, którzy pomagają mu urządzić się samodzielnie z lekkim wsparciem i perspektywą samodzielnego mieszkanie i uzyskania samosterowalności - wyjaśnia Ewa Piątkowska, koordynatorka projektu.

Rewolucja nie bez obaw

Jak przekonuje Marek Wierzba, dyrektor nowotarskiego szpitala, początki myślenia o tym projekcie sięgają roku 2016, kiedy zaczęły się rozmowy o stworzeniu projektu dotyczącego opieki psychiatrycznej nawiązującej do sprawdzonych wzorów leczenia w krajach Europy zachodniej czy Słowenii. 

- Kiedy pierwszy raz spotkałem się z tą tematyką, była ona dla mnie rewolucyjna w swoich założeniach. Uznaliśmy jednak, że trzeba spróbować. Ten projekt powstał dzięki Ewie Piątkowskiej, wówczas pracownicy starostwa, która z dr Ewą Makiełą i w porozumieniu z Fundacją Leonardo stworzyła założenia finansowe, które zostały zebrane w pomysł - podkreśla Marek Wierzba.

Realizowali projekt jako jeden z pięciu szpitali w Polsce. - Były obawy, zastrzeżenia, musieliśmy się zmierzyć ze sceptycznymi ocenami instytucji finansującej. Jako szpital musieliśmy wziąć ciężar odpowiedzialności za projekt, choć pierwsze założenia były takie, że będziemy tylko partnerem, a instytucją  wiodącą będzie strona społeczna czyli Fundacja Wspierania Rozwoju Społecznego “Leonardo”. Mieliśmy problemy, różne doświadczenia, ale taki jest los pionierów - dodaje dyrektor nowotarskiego szpitala.

Krok na drodze ewolucji

Jak przekonuje dr Ewa Makieło, projekt był początkiem ewolucji nowotarskiej psychiatrii, która na terenie powiatu nowotarskiego działa od 30 lat. Wcześniej pacjenci trafiali do dużych szpitali psychiatrycznych. 

- Teraz mamy kolejny etap, gdy psychiatria zaczyna być  bardziej w środowisku pacjenta, blisko miejsca jego zamieszkania, środowiska, w którym żyje. Jest to zgodne z modelem rozumienia w jaki sposób powstają kryzysy psychiczne. Nie da się rozdzielić tego, gdzie żyjemy, jakie mamy relacje społeczne od tego co się z nami później dzieje i jakie mamy objawy w różnych kryzysach. Nie wystarczy likwidować  objawy, ale musimy zrozumieć mechanizmy które doprowadzają do tego, że one się pojawiają - podkreśla dr Makieła.

Zakopane i Rabka-Zdrój

Choć formalnie sam projekt już został zakończony - rozwija się pomoc, którą on zapoczątkował. Centrum Zdrowia Psychicznego nadal funkcjonuje przy nowotarskim szpitalu w pomieszczeniach nad Urzędem Pracy. Swój zakres rozszerzyło także na powiat tatrzański. Powstały dwa dodatkowe punkty - jeden w Rabce w budynku dawnej szkoły Instytutu Gruźlicy i Chorób Płuc, a drugi przy szpitalu w Zakopanem. 

fig