Hasło piątkowej konferencji w nowotarskim Miejskim Centrum Kultury brzmiało: "Weź sprawy w swoje ręce. Twoje zdrowie. Twoja siła". A chodziło o nowotwory.

::attachment{"type":"gallery", "template":"thumb3", "item_id":"121733"}

Tematyka konferencji dotyczyła różnych aspektów kontaktu z chorym. Udało się zaprosić wybitnego specjalistę, dra Wojciecha Wysockiego z oddziału chirurgii onkologicznej. Mówił o tym czy można zmniejszyć ryzyko zachorowania na raka piersi. Były też wykłady psychologów z Centrum Zdrowia Psychicznego, dietetyczki Katarzyny Baczyńskiej czy położnej Jadwigi Janowiak. 

Przedstawicielki Stowarzyszenia Podhalańskie Amazonki dzieliły się własnymi historiami walki z rakiem, a także instruowały jak badać swoje piersi, by umieć wcześnie wykryć pojawiający się nowotwór.. 

Pracując z przekonaniami

Ciekawym punktem było spotkanie z psycholożkami Centrum Zdrowia Psychicznego. Patrycja Pawliczka-Gruszka i Ewa  Kusy mówiły o tym jak radzić sobie z chorobą i emocjami jakie z wraz nią się pojawiają. Przecież wraz z pacjentem "choruje" też cała sama rodzina. W chwili, gdy dociera do świadomości powaga sytuacji, często bywa, że chory jest oszczędzany, może dochodzić do zaniedbywania własnych potrzeb przez opiekunów. 

Jednym z przykładów było pytanie matki, która codziennie przychodziła do szpitala, gdzie miała syna chorego na białaczkę. Poprosiła czy mogłaby opuścić oddział, by... pójść do  fryzjera. - A przecież to oczywiste, że bliscy chorego mają własne potrzeby, a chore dziecko potrzebuje wyspanej, zrelaksowanej mamy, która będzie miała siłę się nim opiekować - podkreślają psycholożki.

Choroba może  spowodować  zaburzenie życia rodzinnego, ale też utraty bliskości i więzi, które łączyły rodzinę.

Dlatego też terapeuci pracują z przekonaniami. Próbują zmienić sposób myślenia nie tylko w chorobie, ale także w codziennym życiu. Takie zasady zdrowego myślenia,  którymi się  posługują, pozwalają  zmienić podejście do choroby. Jednym z przykładów może  być  zmiana  sposobu odbioru pierwszej diagnozy. Często spotykamy się ze stwierdzeniem zrozpaczonego człowieka: "na  pewno to rak i to już koniec". Chodzi jednak o to, by zmienić nastawienie i wypracować choćby takie zdanie: "na razie to tylko diagnostyka. A jeśli to będzie rak, to zawsze można coś zrobić, mogę wyzdrowieć niezależnie od tego jak bardzo będę chora!".

Inną pokutująca wśród ludzi tezę: "chemioterapia to trucizna" trzeba  zmienić na przekonanie, że chemioterapia to lekarstwo, które  zabija komórki nowotworowe i pomaga wrócić do zdrowia, a objawy niepożądane  są odwracalne.

Stwierdzenie "moje dzieci sobie nie  poradzą" warto przekuć na przekonanie, że "mogę już teraz im pokazać jak  radzić sobie w przyszłości, mogę nauczyć je przydanych umiejętności, które przydadzą im się niezależnie od tego jak potoczy się moje życie".

To wciąż ta sama osoba

A jak rozmawiać z osobą chorą, która usłyszała diagnozę? - Rozmowa przede wszystkim powinna być naturalna. Trzeba pamiętać, że to chory, ale przede wszystkim człowiek,  który ma swoje role społeczne, zainteresowania i choroba mu tego nie zabrała. Może starać się dalej je realizować i to wciąż  ta  sama osoba - podkreślają psycholożki.

I tłumaczą, by rozmawiać na tematy,  które chory chce poruszać. Czasem potrzeba dużo czasu, ale jest on potrzebny do zdobywania tej gotowości. Tymczasem często pojawia się pustka, bo ludzie w otoczeniu boją  się rozmawiać. Bardziej się boją niż to jest konieczne. A przecież cały czas jesteśmy tymi samymi osobami. 

- Nie udzielajmy rad, nie mówmy, że wszystko będzie dobrze. Najważniejsze to słuchać chorego. Widzimy tą  osobę, dostrzegamy jej reakcje, potrafimy się dostosować. Podstawą pracy psychologicznej jest umiejętność słuchania. Często pytamy czy dobrze go zrozumieliśmy, czy o to mu chodzi. On dostaje energię, by mówić dalej. A jak opowiada o tym czego doświadcza, często sam doznaje ulgi - zauważają.  

Jak podkreślają psycholożki - osoby w potrzebie mogą w każdej chwili odwiedzić działające przy nowotarskim szpitalu Centrum Zdrowia Psychicznego. Przyjść może każdy kto skończył 18  lat, nie trzeba żadnego skierowania, by otrzymać pomoc.

Problem ponad miliona Polaków

Według danych statystycznych Krajowego Rejestru Nowotworów z rakiem zmaga się ok. 1.17 mln Polaków. Na każde 100 tys. osób 440 ma zdiagnozowanego raka. Liczba nowych zachorowań w ciągu roku sięga blisko 170 tys. a liczba zgonów to ponad 100 tys. zgonów rocznie.

W 2020 roku rak piersi i nowotwory ginekologiczne odpowiadały w sumie za 37 proc. wszystkich zachorowań na nowotwory wśród Polek. Rak piersi jest przy tym najczęściej występującym nowotworem złośliwym - w Polsce co roku taką diagnozę słyszy ponad 22 tys. kobiet, a u 5-10 procent z nich nowotwór rozpoznawany jest od razu w stopniu zaawansowanym. To powoduje, że jest drugą - po raku płuca przyczyną zgonów onkologicznych wśród pań, a wśród młodych Polek (20-44 lata) nawet pierwszą.

fig