Mali Śwarni grają i śpiewają od 25 lat. I wychodzą na ludzi.

– Było to 21 roków temu. Rodzice mnie przyprowadzili do pani Marii i Józefa. To dzięki nim gram do tej pory i występuję w stroju góralskim – przeszedłem przez Śwarnych, Skalnych w Krakowie i warszawskich Promnych. I gram dalej, cieszy mnie to. Panie Józku – Bóg zapłać, to dzięki wam! – wspomina Marcin Gacek, dziś muzyk zespołu Siklawa.

To tylko jeden z wychowanków Małych Śwarnych, którzy w sobotę obchodzili jubileusz ćwierćwiecza działalności. Był wśród dorosłych, którzy wraz z najmłodszymi wyszli na scenę zatańczyć jak przed laty. Największy aplauz zebrał jednak ks. Marcin Borowicz, któremu sutanna nie przeszkodziła „zwyrtać dziewki”, jak za dawnych czasów. Kondycji nie musiał mu też zazdrościć kapelan Związku Podhalan ks. Władysław Zązel, który, choć Małym Śwarnym nigdy nie był, to zatańczył z Marią Staszel, jakby miał szesnaście lat.

Maluchy zaczęły nowym programem „Pszczeli rój”, wywołując owacje w wypełnionej po brzegi sali nowotarskiego MOK-u. Były też chwile wspomnień, gdy na ekranie pojawiły się stare zdjęcia – i przypominanie nazwisk tych, których twarzy nie udało się wcześniej rozpoznać. A później wszystko potoczyło się jak burza – przyśpiewki, tańce, a wreszcie zbójnicki w wykonaniu „Małych” przeplatały się z popisami „absolwentów”.

– O naszej robocie napisali już kilka prac magisterskich – mówi Józef Staszel, który wraz z żoną Marią prowadzi zespół od 1983 roku. – W jednej z nich Małgorzata Chmielowska z Uniwersytetu Warszawskiego opisuje wyniki ankiet, jakie przeprowadziła w szkołach góralskich. Wnioski? Dzieci, które należą do zespołów regionalnych, dostrzegają w tradycji wartości rozwijające ich osobowość, pozytywnie myślą o swoim miejscu zamieszkania i pragną w nim pozostać Aktywnie spędzają czas wolny, kultywują tradycyjne święta, rozmawiają gwarą i uważają to za powód do dumy. Tańczenie i śpiewanie sprawia im radość, a wyjazdy pozwalają poznawać wartościowych ludzi. Ich koledzy z tych samych szkół – jak wynika z ankiet – preferują zachodni styl życia, słuchanie agresywnej muzyki, palenie papierosów i szukanie przyjemności… Może to trochę przejaskrawione wnioski. Ale z drugiej strony nie słyszeliśmy, żeby ktokolwiek z naszych wychowanków zeszedł na złą drogę…

Józef Figura