To hasło seminarium połączonego z warsztatami, które odbyło się w nowotarskim magistracie w ubiegły czwartek. Spotkanie skierowane było do tych urzędników i instytucji, którzy stykają się w swojej pracy ze społecznością romską, i do samych Romów.

O tym, jak inna jest mentalność Romów, jak różny od stereotypów, do których przywykliśmy, ich sposób myślenia, postrzegania świata – opowiadał Arkadiusz Wiecha, ekspert z Krakowa, współpracujący z Centrum Kultury Romów w Polsce. – Rom nie ma poczucia jutra. Gdy może dziś dostać 20 zł, a jutro 40 zł, jeśli przyniesie wymagany dokument, będzie wolał zabrać pieniądze od razu – dawał jeden z wielu przykładów. – Romowie mówią do siebie strasznie podniesionym głosem. Dla nas to wygląda jak kłótnia, zniechęca nas to do nich, a dla nich to normalny sposób porozumiewania się – przekonywał ekspert. – Czują taką więź ze sobą, że gdy kiedyś próbowaliśmy ich podzielić na grupy, żeby jedna grupa przyjechała w jeden dzień, a druga w następny, przyjechali wszyscy razem – Arkadiusz Wiecha podawał kolejne przykłady absurdalnych z naszego punktu widzenia sytuacji.

Spotkanie w Nowym Targu odbyło się w ramach szerszego projektu „Poznajmy się i szanujmy”. Podczas realizacji wcześniejszego projektu o tej samej problematyce zostały zidentyfikowane przeszkody w kontaktach ze społecznością romską. Jak przekonuje Jerzy Płachta, wynikały one z barier z obydwu stron, wzajemnej niechęci, nieznajomości mentalności Romów, ich kultury. Dlatego przy realizacji obecnego projektu organizatorzy postanowili poświęcić dużo czasu na przybliżenie kultury i tradycji  Romów. – Wielu Romów ma problem z przyjściem do urzędu, bo się wstydzą. Wynika to z ich niskiego poziomu wykształcenia. Nierzadko zdarza się, że 20-letni Rom nie umie pisać, ma więc problemy z wypełnieniem najprostszego formularza – mówi ekspert. – Dlatego urzędnik nie powinien oceniać go ze swojego punktu widzenia, ale próbować wczuć się w jego sytuację – apelował.

Beata Zalot

Romowie są w Polsce od 600 lat. Niemniej wiedza społeczności polskiej na ich temat jest znikoma. W latach 60. ub. wieku dekret rządu polskiego zabronił wędrować taborom romskim – Romowie zostali zmuszeni do osiedlenia się. Jednocześnie zostali zepchnięci na margines życia społecznego. „Od zawsze Romowie nie byli rozumiani przez społeczność polską. Naród, który nie posiada pisowni, zachowuje jakieś tajemnice, rządzi się własnymi prawami przez własny sąd romski, nie poddający się asymilacji mimo posiadania dokumentów polskich, musiał budzić niechęć i narastanie stereotypów szkodzących ogółowi społeczności romskiej” – pisze Janusz Kamiński, wiceprezes Centrum Kultury Romów w Polsce.