Trudno sobie wyobrazić Nowy Targ latem bez słynnych lodów. By ich skosztować, przyjeżdżają specjalnie turyści z Lublina, ze Śląska, nie mówiąc o krakusach.

Są tacy, co potrafili wynaleźć patent, jak dowieźć je samolotem do Chicago. I udawało się. Można sobie wyobrazić, jak bardzo musiały smakować w Wietrznym Mieście.

Nowotarskie lody mają już urzędową oprawę – trafiły na Listę Produktów Tradycyjnych ministra rolnictwa. Choć same bronią się przede wszystkim swoim smakiem – nominacja to prestiż nie tylko dla producentów, ale i samego miasta. Stąd całą procedurę udało się przeprowadzić wspólnie. Właściciele trzech lodziarni – rodziny Żarneckich, Lubieńskich i Jarkiewiczów upoważniły burmistrza do podjęcia w ich imieniu działań. Te zakończyły się sukcesem 3 listopada. Z całej Małopolski na liście znajdują się zaledwie 33 produkty. – To przykład, że potrafimy działać wspólnie, co niestety, nie jest częstym zjawiskiem w Nowym Targu – przyznaje burmistrz Marek Fryźlewicz.

Tradycja nowotarskich lodów sięga 1947 roku, gdy Franciszek Żarnecki rozpoczął produkcję lodów w piwnicy swego domu. Początkowo, by odpowiednio je schłodzić, musiał zimą zwozić do domu bryły lodu, wydobywane z Dunajca. Lodowa powłoka musiała dokładnie otaczać maszynę, w której ręcznie kręciło się lody. Tamten smak pozostał do dziś. A tajemnica sukcesu? Sama receptura owiana jest tajemnicą, jednak, jak przekonują lodziarze, najważniejsze są naturalne składniki. W nowotarskich lodach nie ma miejsca na stabilizatory, ulepszacze czy jakąkolwiek inną chemię. Nawet jaja muszą być świeże, nie sproszkowane. – Zaraz po wejściu do Unii, gdy wszyscy mówili o zakazie używania świeżych jaj, spróbowaliśmy zastosować sproszkowane. Zrobiliśmy z tego lody i... wszystko wyrzuciliśmy. Tego nie dało się jeść. Smakowały jak sklepowe! – przekonuje Magdalena Klepacz.

Niestety, wraz z nadejściem jesiennych chłodów nowotarskie lodziarnie zamierają. Do wiosny tradycyjne lody z ministerialnej listy lody można kupić tylko w kawiarni Deja Vue. Powód? Nie ma tradycji podawania lodowych deserów, gdy za oknem mróz. Ale może i to się zmieni?

Józef Figura