Nowotarski oddział Polskiego Towarzystwa Historycznego wraz z Towarzystwem Bursy Gimnazjalnej im. dra Jana Bednarskiego zapraszają w piątek, 24 kwietnia, na kolejny wykład w ramach stałego cyklu „Wieczorne spotkania w bursie gimnazjalnej z historią, tradycją i kulturą w tle”.

Tym razem gościem bursy będzie Wacław Szczepanik z Muzeum Okręgowego w Tarnowie, który wystąpi z prelekcją pt. „Problemy narodowościowe monarchii austro-węgierskiej. Więzienie narodów czy kolebka państw narodowych?”.

Prelegent jest historykiem i muzealnikiem, absolwentem studiów doktoranckich na Wydziale Historycznym UJ. Od 2009 r. pracuje w Muzeum Okręgowym w Tarnowie, jest również członkiem tarnowskiego oddziału Polskiego Towarzystwa Historycznego. Interesuje się m.in. I wojną światową, historią wojskowości i historią Galicji. Jest autorem książki „Cesarskie dzieci z Tarnowa. 57 galicyjski pułk piechoty w latach 1894-1918” oraz kilkunastu artykułów naukowych.  

- Kwestie narodowościowe i próby emancypacji narodów monarchii austro-węgierskiej były znacznym problemem dla rządzących tym państwem. W referacie prelegent przedstawi zatem pokrótce strukturę etniczną monarchii austro-węgierskiej i problemy jakie z niej wynikały a zwłaszcza tarcia na tle etnicznym i narodowościowym. Nieco bardziej szczegółowo omówionych zostanie kilka wybranych przykładów narodowości zamieszkujących monarchię. Autor spróbuje również odpowiedzieć na pytanie, na ile zyskały one a na ile straciły będąc poddanymi cesarza z Wiednia.

Przedmiotem dyskursu będzie także kwestia, na ile Austro-Węgry były „więzieniem narodów” a na ile kolebką nowych państw narodowych po I wojnie światowej. Na tak postawione pytanie  prelegent skłania się ku tej drugiej tezie. To właśnie w Austro-Węgrzech narody je zamieszkujące miały, mimo licznych restrykcji najlepsze warunki rozwoju. Można tu przytoczyć przykład Polaków rusyfikowanych i germanizowanych w innych zaborach a w Austrii po 1867 r. rozwijających własną kulturę. Wydaje się wiec w ocenie prelegenta, iż to ciągłe walki z narodami panującymi w Austro-Węgrzech doprowadziły do wykrystalizowania się nowoczesnych narodów Czeskiego, Słowackiego czy Chorwackiego. Pamiętać należy, że Austro-Węgry nie posiadały siły potrzebnej do kompletnego zgniecenia aspiracji narodowościowych, co ostatecznie obróciło się przeciwko nim, ale zapewniło też warunki do rozwoju słabszych narodów - pisze w zaproszeniu na wykład Robert Kowalski, prezes nowotarskiego PTH.

Początek wykładu o godz. 18 w budynku bursy przy ul. Nadwodniej 5.  

oprac. pd