Reklama

2018-01-18 00:27:21

Blog

Strategia rozwoju „górnego” Zakopanego

Niedawno Rada Miasta Zakopanego uchwaliła Strategię Rozwoju Miasta Zakopanego na lata 2017-2026. O Gubałówce nic w nowej strategii nie zostało zapisane. Padła natomiast w niej nazwa Harendy? Postanowiłem porównać tą uchwałę z poprzednimi dokumentami dotyczącymi strategii rozwoju. W szczególności, zainteresowałem się, jak planowano rozwój Gubałówki w strategiach rozwoju naszego miasta w latach międzywojennych.

Strategie rozwoju Zakopanego sporządzone w roku 1919 i 1929 procedowane były pod patronatem Ministerstwa Robót Publicznych. W obradach prowadzących do powstania dokumentów brały udział wybitne osobistości tamtego czasu takie jak: prof.  Walery Goetel,prof. Jan Gwalbert Pawlikowski, prof. Juliusz Zborowski. W owych planach Gubałówka była ekskluzywną dzielnicą Zakopanego! Zakopane podzielono na dwie części: na Zakopane „górne” - obejmujące całe pasmo Gubałówki i na „zakopiański dół”. Obydwie te części opisywano przeciwstawnie, jak niebo i piekło. Stoki Gubałówki były cenione ze względu na niepowtarzalny widok na Tatry, z powodu dużego nasłonecznienia i walorów klimatycznych, które szczególnie korzystnie wpływały na zdrowie mieszkańców i kuracjuszy. Natomiast zakopiański dół należał do strefy, która dla zdrowia była wręcz szkodliwa! Już w latach dwudziestych ubiegłego wieku problemem miasta było zapylenie powietrza.

Profesor Juliusz Zborowski niemal sto lat temu pisał:

„wymagają poparcia badania pyłu zawieszonego. Stan bowiemzadymienia Zakopanego zaczyna być naprawdę groźny”. Już wtedy znane byłopojęcie pyłu zawieszonego.

Z kolei dr Józef Żychoń stwierdził:

„Przekształcenie Zakopanego - uzdrowiska w Zakopane - miasto budzi poważne obawy. I nie pomoże ofiarowanie Gubałówki na dzielnicę leczniczą, gdy u podnóża jej będzie żyło miasteczko i podkurzało powstałe tam sanatoria. W Anglii nie wolno już wypuszczać czarnego dymu z kominów. Jeśli pali się węglem, który najwięcej tego czarnego dymu wytwarza, to muszą być odpowiednio urządzone paleniska, by ilość tego szkodliwego dymu zmniejszyć.”

To są cytaty z przed stu lat!!!

Ze względu na szczególne walory krajobrazowe i klimatyczne na Gubałówce zarezerwowano teren pod budowę sanatoriów i obiektów infrastruktury sportowej. Były też pomysły, aby dzisiejszą zakopiankę wytyczyć dla ruchu samochodowego jako autostradę widokową i aby przebiegała ona przez szczyt Gubałówki. W latach dwudziestych ubiegłego wieku nie spodziewano się raczej, jak wielki rozmiar osiągnie ruch samochodowy w przyszłości. I akurat dobrze, że ten pomysł nie został wdrożony.

Rozbudowa sanatoriów na Gubałówce miała licznych przeciwników, którzy mieli obawy, aby Zakopane nie stało się „gruźliczą stolicą Polski. Argumenty tej części ekspertów w strategii rozwoju Zakopanego wyraził architekt Adam Hełm-Pirgo:

„Zakopane ma być w pierwszym rzędzie letniskiem, stacją turystyki i sportów zimowych. Przewija się w referatach i w dyskusji myśl tworzenia dzielnicy sanatoryjnej, zgodnie na południowych stokach Gubałówki. Mieszanie bowiem chorych ze zdrowymi czyni z Zakopanego nie uzdrowisko, lecz główne rozsiedliło gruźlicy na całą Polskę, w rezultacie musi przekreślić Zakopane jako miejscowość dla zdrowych, żądnych wypoczynku, turystów i sportowców. Żeby do Zakopanego przestali ściągać gruźlicy, trzeba najpierw usunąć z niego wszystkich lekarzy i żadnemu z nich nie pozwolić się tu osiedlić.”

Bardzo obszernie o planach zagospodarowania Gubałówki w 1919 roku wypowiedział się prof. Jan Gwalbert Pawlikowski - mieszkaniec Zakopanego i właściciel willi „Pod Jedlami” na Kozińcu. W pełni aprobował on pomysł powstania na zboczach Gubałówki dzielnicy sanatoryjnej, która miała urosnąć do rangi „polskiego Davos”. Jednak dostrzegał on wielką potrzebę pozostawienia części Gubałówki jako terenów spacerowych i sportowych. Aby zbocza Gubałówki udostępnić do tych celów, konieczne było - według Jana Gwalberta Pawlikowskiego - wybudowanie na Gubałówkę dróg jezdnych, ścieżek dla pieszych i kolejki zębatej. Może być to dla niektórych z Państwa wielkim zaskoczeniem, że ten wybitny człowiek, postulator utworzenia w Tatrach parku narodowego, który przez radykalne organizacje ekologiczne uważany jest dzisiaj za protoplastę ochrony przyrody, postulował wybudowanie kolejki zębatej. Najwyraźniej więc potrafił on wyważyć co rzeczywiście dla przyrody jest szkodliwe w sposób istotny, a co nie ma większego znaczenia. Niewątpliwie wybudowanie kolei na Gubałówkę nie było szkodliwe.  Już w 1919 roku Jan Gwalbert Pawlikowski uznał, że najbardziej odpowiednim miejscem do wybudowania takiej kolei jest rejon Gładkiego.

Oto, co pisał Jan Gwalbert Pawlikowski o budowie kolei na Gubałówkę.

 „Kolejka ta powinna iść po zachodniej stronie jaru, biegnącego z Gubałówki ku kościołowi Jezuitów, z punktem wyjścia po za kościołem Jezuitów nad potokiem Cichym. Siła pociągową byłby ciężar wody (funiculaire) przy systemie dwóch wagonów, z których jeden szedłby w górę, a drugi obciążony wodą w dół. Potrzebna wodę można by brać z potoków w jarze. W najgorszym razie można by zbudować turbinę w Cichej Wodzie. Na szczycie lub pod szczytem Gubałówki koło stacji końcowej kolejki, należałoby postawić wielki hotel z restauracją. W zimie stałby się on punktem oparcia dla sportu saneczkowego i narciarskiego.  Równolegle do kolejki powinien prowadzić tor saneczkowy, dla którego kolejka powinna być wyciągiem, podobnie, jak ma to miejsce w Szmeksie.” (tak ówcześnie nazywano Stary Smokowiec  w Tatrach Słowackich, przyp. autora)

Ponownie kwestię wybudowania kolei linowej na Gubałówkę podniesiono podczas sporządzania strategii rozwoju Podhala i Zakopanego w 1929 roku. Na temat kolei na Gubałówkę wypowiedział się dyrektor zakopiańskiej Elektrowni Miejskiej inż.Jan Kontrymowicz Ogiński, który opracował w szczegółach projekt budowy kolejki linowej na podporach na Gubałówkę. Inwestycja przewidywała budowę trzech stacji: dolnej, górnej i pośredniej. Zostali już nawet wstępnie wybrani wykonawcy tej inwestycji, którymi byli: specjalistyczna firma Bleichert z Lipska i Stocznia Gdańska. Ponieważ jednak gmina nie mogła wtedy wziąć na swoje barki takich zobowiązań finansowych (sic!), budowa nie została podjęta. Interesująca była argumentacja inż. Ogińskiego, przemawiająca za budową kolei linowej.

„Kolejka linowa ma tę wyższość nad zwyczajną zębatą, że nie zachodzi potrzeba wykupienia gruntów na całej powierzchni trasy, gdyż właściciele terenów zadowolić się mogą małą odpłatą za użytkowanie słupa powietrza, koszta zaś konserwacji są o wiele mniejsze. Największym atutem kolei linowej jest fakt, iż w czasie opadów śnieżnych nie zachodzi potrzeba oczyszczania toru, co przy naszych opadach atmosferycznych wymagałoby całych brygad ratowników. W ten sposób kolej ta funkcjonując bez przerwy cały rok służyłaby nie tylko jako stała komunikacja mieszkańców na Gubałówce, otworzyłaby nowe tereny narciarskie, bobslejowe, a mając zapewniony przewóz materiałów budowlanych stałaby się jednym z najbardziej rentujących się przedsiębiorstw gospodarki miejskiej.”

Takie główne wnioski i postulaty, które dotyczyły Gubałówki zawarte były w strategiach rozwoju Zakopanego w okresie międzywojennym. Z uznaniem oceniam działania  lokalnych władz Zakopanego i merytoryczny poziom dyskusji nad planami zagospodarowania Gubałówki z tych czasów. Ich ranga - zważywszy na zaangażowanie centralnych władz państwowych i ówczesnego Ministerstwa Robót Publicznych -  była bardzo wysoka. Uważam, że Gubałówka jako obszar o wybitnym znaczeniu dla rozwoju sportu i turystyki powinien zasługiwać na większą uwagę obecnych władz naszego miasta i regionu. Tymczasem uchwały podejmowane przez Radę Miasta Zakopanego określane są przez prasę jako „pogrzeb Gubałówki” a w nowej Strategii Rozwoju Zakopanego słowo Gubałówka nie jest wymienione nawet jeden raz !!!. Co prawda w graficznej mozaice słownej, w niewiele znaczącym obrazku jest ślad, że liczne postulaty mieszkańców w sprawie Gubałówki były wnoszone. Jest to dla mnie dziwne, że w związku z tymi postulatami nie ma żadnej informacji o Gubałówce.  Należy podkreślić, że postulaty w strategiach rozwoju z okresu międzywojennego były ich główną treścią.

Porównując debaty nad rozwojem Zakopanego z lat międzywojennych trzeba zauważyć, że między jej uczestnikami toczyły się bardzo ostre, ale merytoryczne spory i co ważne - zachowywana była w nich właściwa kultura dyskursu. Z wielkim bólem muszę powiedzieć, że ostatnio w debatach na temat Gubałówki, tutaj w naszym Urzędzie Miasta niewiele było merytorycznej dyskusji, natomiast niestety wystąpiły w niej nieparlamentarne zwroty i zachowania. W trosce o interes prywatny i publiczny jako Stowarzyszenie Rozwoju Gubałówki będziemy zabiegać o pomoc władz w celu rozwiązania wielu problemów Gubałówki. Zagospodarowanie całego Pasma Gubałowskiego powinno być nowoczesne i powinno sprostać wymaganiom  XXI wieku. Cykl spotkań i konferencji organizowany przez Stowarzyszenie Rozwoju Gubałówki jest ważnym etapem naszych działań i mamy nadzieję, że przybliży nas do skutecznych i dobrych rozwiązań. Musimy zainteresować rozwojem i zwiększeniem niewątpliwych korzyści z nimi związanych prywatnych właścicieli, działaczy społecznych, a przede wszystkim najwyższe władze państwowe, gdyż Gubałówka ciągle należy do polskich „Sreber Rodowych” jak, np. Kasprowy Wierch, Wawel, Zamek Królewski czy molo w Sopocie. Żadne mądre państwo takich sreber nie sprzedaje i nie rzuca w kąt, tylko o nie dba i pokazuje światu! Członkowie Stowarzyszenia Rozwoju Gubałówki mają świadomość z wartości historycznej, dawnej trasy narciarskiej wiodącej wzdłuż torów kolei linowo-terenowej. Powinna to być najbardziej atrakcyjna trasa zajazdowa w Paśmie Gubałowskim i na całym Podhalu. Ma ona tutaj najwyższe przewyższenie, sięgające 300 metrów i schodzi ona w dół, wprost do Krupówek - do samego serca Zakopanego.

Andrzej Gibała

Osoby zainteresowane współpracą ze Stowarzyszeniem Rozwoju Gubałówki proszę o kontakt pod adresem e-mail: s.r.gubalowki@gmail.com

 

 

 

Kup e-wydanie Tygodnika Podhalańskiego.

Dodaj komentarz
Komentowanie tego artukułu zostało zablokowane. Przepraszamy
Nie ma jeszcze komentarzy do tego artykułu.
  • NAUKA
    NABÓR DO LICEUM DLA DOROSŁYCH PO SZKOLE ZAWODOWEJ - PROMOCJA NA ZAPISY - Nowotarska 42, Zakopane - 603 890 169.
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    Szukam DOMU do wynajęcia w Nowym Targu lub okolicy. Tel. 731 140 522, 536 358 700.
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    Do wynajęcia lokal na działalność biurową w centrum Zakopanego o powierzchni 90 m2. Udogodnienia: parking, telefon, światłowód, aneks kuchenny, toaleta. W bliskiej odległości znajduje się: dworzec kolejowy, autobusowy, sklep wielobranżowy. 600 052 131
  • PRACA | dam
    Restauracja Oranżeria w Nowym Targu przyjmie uczniów na praktyki w zawodzie kucharz. Zainteresowanych zapraszam do kontaktu telefonicznego. 882770165
    Tel.: 882770165
  • SPRZEDAŻ | różne
    ROŻNO na 12 kurczaków, stan idealny - 513 175 048.
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    SZUKAMY DOMU/CZĘŚCI DOMU NA DŁUŻEJ. Do 30 km od Zakopanego. 502 261 672.
  • PRACA | dam
    Przedsiębiorstwo Budowlane Sikora zatrudni pracowników na stanowisko: majster budowy, kierownik budowy.Zatrudnienie w oparciu o umowę o pracę.Możliwość długofalowej współpracy.. 602629623
    Tel.: 602629623
  • USŁUGI | inne
    WYCINKA, PRZYCINKA DRZEW W TRUDNYCH WARUNKACH - 691 317 098.
  • PRACA | dam
    DO MAŁEGO SKLEPU w Zakopanem i Białym Dunajcu. 606 751 451.
  • PRACA | dam
    Karczma na Krupówkach zatrudni KELNERA. Od już. Zakopane. Kontakt: 533 226 109.
  • PRACA | dam
    SZUKAM ODPOWIEDZIALNEJ OPIEKUNKI DO STARSZEJ PANI E NOWYM TARGU. OD ZARAZ!!! 793 601 903
  • PRACA | dam
    Centralny Ośrodek Sportu w Zakopanem zatrudni na pełen etat Recepcjonistę / Recepcjonistkę. Szczegóły: www.bip.cos.pl. Tel.: 725300377.
  • SPRZEDAŻ | budowlane
    Wypożyczalnia sprzętu budowlanego Skalny Rental w Kościelisku. Zaprasza do wynajmu maszyn i sprzętu budowlanego. W ofercie między innymi Minikoparki, Wozidła, Zagęszczarki, Młoty wyburzeniowe, Agregaty prądotwórcze. Zapraszamy. skalnyswiat.prv.pl +48 788 153 138 skalnyrental@gmail.com
    Tel.: 48
  • PRACA | dam
    Firma Transportowa z okolic Rabki-Zdroju zatrudni kierowcę kat. C+E atrakcyjne wynagrodzenie wyjazdy jednotygodniowe tel. 730 223 225. 730 223 225
    Tel.: 730
  • PRACA | dam
    Zatrudnię KUCHARZY, POMOCE KUCHENNE (karczma i bar mleczny) - 600 035 355
  • NAUKA
    CENTRUM KOREPETYCJI JĘZYKA ANGIELSKIEGO. Nowy Targ, Kasprowicza 10, tel. 575 573 593, centrum.topup@gmail.com
  • TURYSTYKA I WYPOCZYNEK
    ZAKOPANE-KOŚCIELISKO, WILLA I KARCZMA CZTERY PORY ROKU. Pokoje standardu pensjonatowego z wyżywieniem. Pobyty indywidualne, grupowe, szkoleniowe, wesela, imprezy okolicznościowe. WWW. CZTERYPORYROKU.PL, willa@czteryporyroku.pl, tel. +48 18 20 70 207 lub +48 608 401 704
  • TURYSTYKA I WYPOCZYNEK
    ZAKOPANE-KOŚCIELISKO, APARTAMENTY Z WIDOKIEM NA CAŁE TATRY. W cenie pobytu parking, grill, bilard, plac zabaw, rowery. Cisza, spokój a zarazem wszędzie blisko. WWW. ZAKOPANEAPARTAMENTY.ORG, apartamenty@czteryporyroku.pl, tel. +48 18 20 70 207, +48 608 401 704
  • TURYSTYKA I WYPOCZYNEK
    ZAKOPANE-KOŚCIELISKO, KAMERALNE APARTAMENTY ZE STREFĄ SPA z widokiem na całe Tatry Zachodnie. W cenie pobytu parking, grill, bilard, pełna strefa spa, plac zabaw, rowery. WWW. APARTAMENTYSPAZAKOPANE.PL, rezerwacja@czteryporyroku.pl, tel. +48 662 658 425, +48 608 401 704
  • PRACA | dam
    WILLA LABELLE przy ul. Krupówki 40 w Zakopanem zatrudni POKOJOWĄ z doświadczeniem, z Zakopanego lub okolic. 660 710 400.
  • SPRZEDAŻ | różne
    Sprzedam BUDKĘ DLA PARKINGOWEGO - TANIO - 602 378 614.
  • PRACA | dam
    CUKIERNIA W ZAKOPANEM ZATRUDNI EKSPEDIENTKĘ. Bardzo dobre warunki pracy. 604 102 804, 602 285 793.
  • PRACA | dam
    Piekarnia w Zakopanem zatrudni PIEKARZA. Pełen etat. Bardzo dobre warunki pracy. 604 102 804, 602 285 793.
  • PRACA | dam
    Firma w Zakopanem zatrudni KIEROWCĘ. 604 102 804, 602 285 793, 601 512 211
  • PRACA | dam
    Zatrudnimy OSOBY DO PUNKTU GASTRONOMICZNEGO OD JUŻ - PRACA STAŁA LUB SEZONOWA - KRUPÓWKI. Kontakt: 533 226 109.
  • PRACA | dam
    Karczma na Krupówkach - zatrudnimy KUCHARZA, KUCHARZA WYDAWKOWEGO, POMOC KUCHENNĄ. Od już. Zakopane. Kontakt: 533 226 109.
  • USŁUGI | budowlane
    KAMIENIARSTWO, ELEWACJE, OGRODZENIA, POSADZKI, KOMINKI, PARAPETY, STOPNIE, BLATY, ŁUPANKA GRANITOWA I PIASKOWA. 18 265 06 58, 607 57 23 12.
  • USŁUGI | budowlane
    MALOWANIE DACHÓW I ELEWACJI. 602 882 325.
  • PRACA | dam
    NORWEGIA - TYNKARZ, MALARZ, BLACHARZ, STOLARZ. Norwegia (Oslo). Zatrudnimy tynkarzy, malarzy, blacharzy, stolarzy. Języki obce NIE wymagane. Praca z pracownikami z Podhala. Zjazd do kraju (samolot) co 1-3 tygodni wg. własnego uznania - pełna elastyczność i swoboda co do wyjazdów. Zarobki w przeliczeniu 20-27 Euro/godz. ZAPRASZAMY. Tel. 667 602 602.
  • ANTYKI
    ANTYKI - SKUP, SPRZEDAŻ - Zakopane, Kościuszki 3 (Granit, III p.). Tel. 601 464 133
  • USŁUGI | budowlane
    OGRODZENIA, www.hajdukowie.pl. 692 069 284.
2022-08-19 15:00 Tajemniczy 13 oddział Muzuem Tatrzańskiego 2022-08-19 14:50 Zaginęła suczka Fibi w Nowym Targu 2022-08-19 14:31 Muzyczny chillout w Szczawnicy 2022-08-19 14:19 Rogoźnickie Dni Sportu. W niedzielę festyn i dożynki 2022-08-19 14:15 Najmłodsi koniarze z dyplomami. Wręczał je minister kultury 2022-08-19 13:35 Ucieczka przed upałem wprost w strumień zimnej wody 2022-08-19 13:15 Nie przejdziesz ulicą Królowej Jadwigi 2022-08-19 12:15 Na Równi Krupowej trwają zawody w powożeniu (WIDEO) 2022-08-19 11:33 Wszystkie pasje Rafała Malczewskiego 2022-08-19 10:27 Zaginął Maciej Bełtowski z Nowego Targu 2022-08-19 10:00 Dzień dobry, jestem z Warszawy 1 2022-08-19 09:02 Wycieczka na Koprowy Wierch. Widoki zapierają dech w piersiach (WIDEO) 2022-08-19 07:58 O pismach zebranych Jana Kasprowicza. Wieczór na Harendzie 2022-08-18 22:07 Nie klikajcie w takie linki! 1 2022-08-18 21:40 Prawdziwek większy od dłoni 2022-08-18 21:05 Czy zjesz arbuza bez trzymania go w dłoni? 2022-08-18 20:47 Żywiołowe przeboje AC/DC na Scenie Kultury na Bani 1 2022-08-18 20:40 Niedźwiedzie w Beskidzie Żywieckim (WIDEO) 2022-08-18 20:15 Ciężki poranek na Równi Krupowej 10 2022-08-18 19:30 Katarzyna Lassak zagra z Orkiestrą Polskiego Radia w Warszawie (WIDEO) 2022-08-18 18:45 Bieg szczytami Tatr 2022-08-18 18:12 Utrudnienia w ruchu związane z Festiwalem Folkloru Ziem Górskich 2022-08-18 17:50 Zaśmiecone Krupówki 2 2022-08-18 17:05 Użądlenie osy wywołało reakcję alergiczną u turysty 1 2022-08-18 17:00 Pamiętajcie! Dunajec to rwąca górska rzeka (WIDEO) 2022-08-18 16:47 Nieznana, burzliwa historia ikony World of Worcraft. Konkurs dla czytelników 2022-08-18 16:15 Światłowód w Polsce rozwija się wolniej niż można by zakładać 2022-08-18 16:00 Słodkie święto w Poroninie 2022-08-18 15:30 Dziś piękna i ciepła pogoda w Tatrach. Wszystko zacznie się zmieniać w sobotę 2022-08-18 15:01 Aquascaping. Z czym to się je? 2022-08-18 14:47 HiT nie przejdzie? Szkoły nie chcą krytykowanego podręcznika 19 2022-08-18 14:00 Jeśli mimo zakazów i remontu wjedziesz do Kuźnic czeka cię przykra niespodzianka 6 2022-08-18 13:31 Tak będzie wyglądać scena na Festiwalu Folkloru w Zakopanem 2022-08-18 13:20 Wypadek w Maniowach 2022-08-18 12:30 Piękna pogoda przyciąga turystów. Stoimy w kolejce do kolejki 4 2022-08-18 11:45 Skradzione tablice rejestracyjne odnalezione po 16 latach 2 2022-08-18 11:25 Pleksa na wymiar - dlaczego warto kupować? 2022-08-18 11:24 Klucz znaleziony przed Muzeum Tatrzańskim 2 2022-08-18 11:00 Policyjna akcja Alkohol i narkotyki. Trzy osoby straciły prawo jazdy 2022-08-18 10:00 Kapłan z muzułmańskiego kraju 2022-08-18 09:00 Co z tą nowotarską biblioteką? Będzie tu, a może jednak tam 1 2022-08-18 08:00 Koszmarna noc Oliwiera 2 2022-08-17 21:30 Gdzie po kasę na węgiel w Czarnym Dunajcu? Od dziś wypłacają! 1 2022-08-17 21:25 Wypadek rowerowy nad Krościenkiem 2022-08-17 20:40 Śmiertelny wypadek taternicki 2022-08-17 20:30 Niezwykła muzyka w zakopiańskich kościołach. Podsumowanie festiwalu organowego 2022-08-17 19:30 Ponad setka najmłodszych kolarzy rywalizowała w zawodach Giant Bike Race 2022-08-17 18:45 Czekając na węgiel 2022-08-17 18:15 Nowa droga kusi by nacisnąć na gaz, ale będzie spowolnienie 2022-08-17 17:23 Mega kolorowa impreza już w najbliższą sobotę
NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY
NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE
OSTATNIE KOMENTARZE
2022-08-19 14:43 1. Będą to subtelne covery czy próba (zwykle nieudolna) naśladownictwa? Chcecie się przekonać to przyjedźcie, zapłaćcie i wszystko stanie się jasne. Darmowe hity romskiej kapeli dostępne tylko na zakopiańskich Krupówkach - eldorado pińćsetplusów 2022-08-19 13:03 2. @ kidający błonie haha już nawet moderator uznał że posuwasz się za daleko w swoim zacietrzewieniu i nienawiści do wszystkich, którzy nie są do ciebie podobni. A nie są bo nie chcą, bo wnętrze masz ... mało ładne 2022-08-19 12:19 3. Supcio ale co się dalej dzieje? Ktoś stracił majątek, psa lub męża? Opiszcie jakąś historię, to bardziej pouczające. W Polsce np.jedna starsza pani poświęciła kupę kasy bo miała obiecane gratulacje od ministra sprawiedliwości za rozpracowanie szajki lewackich oszustów. 2022-08-19 12:17 4. @faszyzm. My nie, jak na razie, to twój kolega coś planuje, na razie zamierza zacząć od palenia ksiażek na stosie. Dokładnie, jak Hitler właśnie. @moderator, jeśli Hancock pisze, że wszyscy jesteśmy idiotami, to ja chyba też mogę napisać, tym bardziej, że nie piszę o wszystkich, jedynie o ściśle zawężonej grupie osób. 2022-08-19 12:08 5. ostatnio z powodzeniem w Ameryce przeszczepiono zmodyfikowane serce świni człowiekowi i co będzie z nim ? 2022-08-19 11:15 6. Kotlecik z lekka odgrzewany, że się tak wyrażę. 2022-08-19 10:47 7. Szkoda że brak zdjec z nocy, musialobyc dynamicznie i spontanicznie. Budżet tez nie mały. 2022-08-19 10:39 8. ,, fto nimioł kaca, nie wiy co to smutek" 2022-08-19 10:17 9. Nie rozumiem zdziwienia. Przecież turystyczne śmieci odpoczywają pośród śmieci. 2022-08-19 08:45 10. Hancock ma rację! A cytowany w art. fragment podręcznika jest jednym z mniej problematycznych.
WARUNKI W GÓRACH
POGODA W WYBRANYCH MIASTACH REGIONU
Reklama
Polecamy

Pożegnania

FILMY TP

Bojcorka

Album TP