Mieszkańcy w wielu przypadkach przyzwyczaili się już do tych widoków - przechodząc wielokrotnie obok zrujnowanego budynku, zaczyna się go traktować jak element codziennego otoczenia. Turyści odbierają to jednak zupełnie inaczej. Przyjeżdżają pod Tatry, by podziwiać góry, a tymczasem nawet z niektórych punktów widokowych natrafiają na szpecące panoramę ruiny.
Najbardziej znane zakopiańskie pustostany
Pustostanów w Zakopanem jest wiele. Każdy z nich ma inną historię i z różnych powodów nie został dotąd odbudowany, a z każdym rokiem coraz bardziej się degraduje. Przykładem może być dawny pensjonat Baca na stokach Antałówki czy pobliski dom wczasowy Panorama. W ruinę popada też kiedyś jeden z najbardziej prestiżowych hoteli - dawny Bristol - oraz pensjonat Anna Maria. W kilku przypadkach właściciele starają się o pozwolenia na budowę i planują rozbudowę lub przebudowę obiektów, jednak, jak się okazuje, nie jest to proste.
Przepisy budowlane wymagają, aby takie budynki były zabezpieczone przed dostępem osób z zewnątrz. Często jest to jednak niewykonalne - pustostany są trudne do upilnowania.
- Trochę dziwię się, że tak właśnie to wygląda. Przecież w Zakopanem każdy metr ziemi jest bezcenny, a często spotykamy rudery w reprezentacyjnych miejscach. To naprawdę dziwne, że nie ma jakiś sposobów, aby te ruiny nie odstraszały turystów. Przecież traci na tym Zakopane, tracą też często mieszkańcy, którzy żyją czy wynajmują pokoje w okolicy – dziwi się Stanisław Morawski, turysta ze Śląska.
Zabytki bez funduszy i bez konserwatora
Agata Nowakowska-Wolak, prezes podhalańskiego oddziału Towarzystwa Opieki nad Zabytkami, zwraca uwagę, że większość zakopiańskich pustostanów to obiekty w złym stanie technicznym, ujęte jedynie w gminnej ewidencji zabytków. Nie mają one dostępu do dofinansowań, które obejmują wyłącznie obiekty wpisane do rejestru zabytków. Możliwość wsparcia mogłaby pojawić się dopiero wtedy, gdy rada miasta przyjęłaby odpowiednią uchwałę i zabezpieczyła środki. Podobny pomysł istniał już za kadencji burmistrza Leszka Doruli - planowano stworzenie funduszu, jednak nie dopracowano zasad jego funkcjonowania.
Zdaniem Nowakowskiej-Wolak warto byłoby przygotować jasny program i regulamin wsparcia, lecz problemem pozostaje brak miejskiego konserwatora zabytków. Sytuację zmienia także nowelizacja ustawy o ochronie zabytków, upraszczająca część procedur. Dotąd wiele prac wymagało projektu i pozwolenia konserwatorskiego; teraz część remontów będzie możliwa na zgłoszenie, z tzw. milczącą zgodą - np. wymiana gontowego pokrycia bez zmiany formy dachu czy montaż współczesnych okien.
Ekspertka podkreśla jednak, że szerszy zakres prac dopuszczonych bez kontroli może prowadzić do nadużyć, obniżać wartość otoczenia, a nawet stwarzać zagrożenie dla sąsiednich nieruchomości. Jej zdaniem problem jest poważny i narasta.
Policyjne kontrole pustostanów
Zakopiańska policja prowadzi jesienno-zimowe działania ukierunkowane na pomoc osobom narażonym na wychłodzenie. Funkcjonariusze regularnie kontrolują pustostany oraz miejsca, w których mogą przebywać osoby w kryzysie.
- Odwiedzamy m.in. pustostany i interweniujemy także wobec osób, które pod wpływem alkoholu mogą być szczególnie zagrożone wychłodzeniem - wyjaśnia asp. sztab. Roman Wieczorek, rzecznik zakopiańskiej policji.
Dzielnicowi znają miejsca, gdzie mogą nocować osoby bezdomne. Choć pustostany są zabezpieczane, zabezpieczenia często zostają pokonane - wyłamywane są deski w oknach, forsowane wejścia. W takich obiektach bezdomni próbują się ogrzać, rozpalając ogień w nieczynnych kominkach, co grozi pożarem zarówno im, jak i okolicznym mieszkańcom.
Zimą policjanci kontrolują te miejsca każdej nocy. Osobom zastanym w pustostanach proponują nocleg w miejskiej noclegowni i zachęcają do opuszczenia niebezpiecznych budynków.
Gmina bez narzędzi do ratowania ruin
Burmistrz Łukasz Filipowicz podkreśla, że gmina ma ograniczone możliwości wspierania odbudowy takich obiektów.
- Szkoda oczywiście tych budynków. Trzeba pamiętać, że odbudowy konserwatorskie są bardzo drogie. Taka odbudowa jest często dwa razy droższa niż zwykła. Z drugiej strony dobrze, aby takie budynki, jak chociażby Bristol, który przecież był scenerią wielu filmów, znikały z krajobrazu. Trudno tu o złoty środek. Z pewnością najgorszą sytuacją byłoby, gdyby na ich miejscu powstawały inwestycje deweloperskie - zaznacza burmistrz Filipowicz.
Dodaje, że miasto co roku ogłasza konkurs i przeznacza środki na dofinansowanie remontów konserwatorskich, ale może to robić tylko w odniesieniu do budynków wpisanych do ewidencji zabytków.
- Z tej perspektywy ważne jest więc, aby w Zakopanem pozostał konserwator zabytków, a mieszkańcy nie musieli ze swoimi sprawami jeździć do Nowego Targu czy Krakowa. Cały czas walczymy o to i rozmawiamy na ten temat z wojewodą – zapewnia burmistrz.
p
Mieszkaniec
2025-12-07 17:06:10
Dom wczasowy "Anna Maria" już zaczęli remontować.
Jan
2025-12-07 15:17:52
Pamiętaj jak Baca był jeszcze w takim stanie że ludzie po zmroku podjeżdżali busami i wywozili całe wyposażenie ,a na końcu już grzejniki na złom i resztę instalacji
Gosia
2025-12-07 15:15:50
Gmina bez narzędzi do ratowania ruin???? Przecież to celowe!!! jak tylko więcej ludzi będzie za tym krzyczało: że brzydko, że strasznie - to zaraz władze opchną unowu komuś jako PRALNIE - wiecie czego! i powstanie nowy potworek Gargamela.
Zakopane straciło raz na zawsze swój styl i winne są temu nie lata/wiek tych budowli ale ludzie którzy dla własnej wygody i forsy zbijają na tym zyski...Mój dom rodzinyn był ujęty w rejestr zabytków i zrobiono dokładnie wszystko!!!!! aby padł, zdechł jak stare psisko....Tylko po to aby ktoś - w tym wypadku z Kielc - próbował zbudować tam koszmarek.....ALE KARMA WRACA!!!! w miejscu mojego dom rodzinnego od lat zieje dziura wypełniona mazią.....KARMA!!!!!
GT
2025-12-07 14:35:35
Oddac w rece kodziarzy. To proces rozkladu przyspieszy do n-tej potegi.
Deweloperka tez zadba o to , a nawet wspomoze.
-
NIERUCHOMOŚCI | wynajem
Do wynajęcia MIESZKANIE 80 m2 - Szaflary. 660 876 537.
-
PRACA | dam
Przyjmę DO OPIEKI NAD STARSZĄ OSOBĄ. 665 602 766.
-
USŁUGI | budowlane
BUDOWY DOMÓW OD PODSTAW, STANY SUROWE OTWARTE, DACHY, ELEWACJE. 608729122.
-
BIZNES
Wydzierżawię działkę w Ludźmierzu przy trasie Nowy Targ-Czarny Dunajec lub przyjmę reklamę. 608 729 122.
-
PRACA | dam
Przyjmę MURARZY. Praca Polska, Niemcy. 608729122.
-
NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
Sprzedam DOMY po 100 m2 - Klikuszowa, koło Centrum Narciarstwa. 608 729 122.
-
USŁUGI | budowlane
"Tedy" Usługi budowlane: sprzedaż domów w stanie deweloperskim, budowa domów murowanych i drewnianych, wszelkie pokrycia dachowe, ocieplenia/termomodernizacja domów/budynków, sprzedaż materiałów budowlanych, nadzory budowlane, usługi transportowe. 608 729 122, +49 15 205 734 746, mail: tedy32@o2.pl
-
PRACA | dam
ZLECĘ PRACE PORZĄDKOWE, REMONTOWO-BUDOWLANE W KOŚCIELISKU, OD ZARAZ. 608 806 408
-
NIERUCHOMOŚCI | wynajem
ZAKOPANE - KOŚCIELISKO DO WYNAJĘCIA KOMFORTOWE, WYPOSAŻONE MIESZKANIA 35-38m2. 608 806 408
-
NIERUCHOMOŚCI | wynajem
Emerytka szuka DOMU Z OGRODEM do wynajęcia - Nowy Targ i okolice. 575 450 977.
-
PRACA | dam
Hotel **** w Zakopanem zatrudni KUCHARZA a la Carte tel. + 48 792 276 261
-
NIERUCHOMOŚCI | wynajem
DO WYNAJĘCIA MIESZKANIE 38 m2 i 50 m2 W CENTRUM NOWEGO TARGU, UL. KRZYWA, STANDARD DO ZAMIESZKANIA, NOWE, ŚWIEŻE. 608 806 408
-
USŁUGI | budowlane
REMONTY I WYKOŃCZENIA od A do Z. 572624414.
-
USŁUGI | budowlane
BUDOWY DOMÓW OD PODSTAW ORAZ WIĘŹBY DACHOWE WRAZ Z POKRYCIEM. 572624414.
-
PRACA | dam
PIEKARNIA W ZAKOPANEM ZATRUDNI KIEROWCĘ. Mile widziane doświadczenie. Praca na stałe. 602 759 709
-
PRACA | dam
Zatrudnię SPRZEDAWCZYNIĘ DO SKLEPU SPOŻYWCZEGO W ZAKOPANEM. 606 115 465.
-
PRACA | dam
Hotel "Foluszowy Potok" Zakopane, ul. Zamoyskiego 42 zatrudni do restauracji hotelowej: KELNERA/-KĘ. Zapewniamy stabilną, całoroczną pracę w restauracji hotelowej. Kontakt wyłącznie telefoniczny: 660 41 00 46
-
PRACA | dam
Restauracja Siwy Dym w Rabce-Zdrój zatrudni: KUCHARZA KUCHNI ZIMNEJ ORAZ GORĄCEJ. Praca na stałe lub dorywczo. CV na: rabka@siwydym.pl Informacje pod numerem 887 080 004
-
PRACA | dam
ZATRUDNIMY W KARCZMIE oraz W BARZE MLECZNYM: KUCHARZA/-KĘ, DOŚWIADCZONĄ POMOC KUCHENNĄ, OBSŁUGĘ BARU MLECZNEGO, KELNERA/-KĘ. Kontakt: 600 035 355, 600 035 080 lub osobiście: Zakopane, Droga na Bystre 2A (9-13).
-
PRACA | dam
DO PENSJONATU W ZAKOPANEM - OSOBĘ DO OBSŁUGI ŚNIADAŃ I SPRZĄTANIA POKOI - dyspozycyjną. Bez zamieszkania. 509 578 689.
Tel.: 509 578 689
-
PRACA | dam
KANTOR ZATRUDNI KASJERA WALUTOWEGO. CV proszę przesyłać na adres: kantorzakopanepraca@gmail.com
-
USŁUGI | inne
WYCINKA, PRZYCINKA DRZEW W TRUDNYCH WARUNKACH - 691 317 098.
-
PRACA | dam
Biuro księgowe AUDITPLUS zatrudni: głównego księgowego, specjalistów ds. księgowości i referentów. Praca w Zakopanem, 8-16, pełen etat. Zapraszamy. Zgłoszenia: praca@auditplus.pl.
-
USŁUGI | budowlane
MALOWANIE DACHÓW I ELEWACJI. 602 882 325.
-
KUPNO
KUPIĘ STARY POROZBIÓRKOWY SOSRĘB. Proszę wysłać zdjęcie na numer 605 306 244.
-
USŁUGI | budowlane
OGRODZENIA, www.hajdukowie.pl. 692 069 284.
-
SPRZEDAŻ | różne
DREWNO KOMINKOWE. 501 577 105.