2015-02-15 15:36:48

1943 Biały Dunajec Poronin - Zamach na gubernatora Franka

Czy 7 października 1943 roku na drodze pomiędzy Białym Dunajcem a Poroninem oddział partyzancki Wojciecha Duszy „Szaroty” przeprowadził zamach na gubernatora Hansa Franka? Nieznany epizod z walk podhalańskich oddziałów AK z niemieckim okupantem wciąż czeka na potwierdzenie i świadków.

We wrześniu  1939 roku z wielu kierunków Niemcy zaatakowali Polskę, a na Podhalu wsparły ich wojska słowackie. Po zakończeniu działań wojennych w nagrodę Słowacja otrzymała Spisz i Orawę. Podhale Niemcy zostawili już w swoim władaniu, mieli bowiem wobec ich mieszkańców całkiem inne plany. Teren ten miał się stać miejscem odpoczynku dla niemieckich żołnierzy a stosując zasadę „dziel i rządź” okupanci tworząc Goralenvolk postanowili oddzielić górali od Polski z powodu jakoby ich germańskiego rodowodu.  Głównym ideologiem i animatorem Goralenvolk stał się Henryk Szatkowski, który zauroczony górami osiedlił się w Zakopanem, gdzie ożenił z rodowitą góralką i wszystko wskazuje na to, że jeszcze przed wybuchem wojny podjął współpracę z niemieckim wywiadem. Udało mu się znaleźć górali, którzy swoimi nazwiskami i twarzami uwiarygodnili ten zamysł. Pośród nich najbardziej znany stał się Wacław Krzeptowski. Jednak to sam Heinrich Himmler, szef Gestapo, SS, Policji i najbliższy współpracownik Hitlera określa prawdziwe niemieckie plany wobec górali. W kwietniu 1940 roku po powrocie z Podhala do Berlina Himmler kończy sporządzanie aktu: Einige Gedanken über die Behandlung der Fremdvölkischen im Osten, który 25 kwietnia 1940 roku zostaje przedstawiony Hitlerowi i uzyskuje jego pełną akceptację. Oto jego fragmenty:

Reichsführer-SS  - Tajne
          Musimy zająć się możliwie największą ilością grup narodowościowych. Nie tylko Polaków i Żydów, lecz również Białorusinów, Ukraińców, Górali, Kaszubów i Łemków. Ważnym jest dla nas nie mieć do czynienia z jednym zespolonym narodem, lecz przeciwnie, w naszym interesie leży, aby składał się on z mnóstwa poszczególnych cząstek. 
          Wewnątrz tych grup nie wolno dopuścić do konsolidacji i kultury narodowej, gdyż celem naszym jest rozproszkowanie ich na niezliczone odłamki.  Musimy rozłożyć na miazgę 15 milionów ludności Generalnej Guberni  i 8 milionów w naszych prowincjach wschodnich.
          (...) za kilka lat, nie dłużej niż cztery lub pięć, nie powinna istnieć kwestia np. kaszubska, nie pozostanie już bowiem śladu Kaszubów. To samo dotyczy Mazurów. Spodziewam się, że słowo Żyd zniknie zupełnie, dzięki wywiezieniu wszystkich Żydów do Afryki. W nieco dłuższym czasie powinniśmy również usunąć całkowicie z naszego terytorium wspomnienie nazw takich szczepów jak Ukraińcy czy Górale. (1)

Niemcy na podbitym terenie Polski tworzą Generalną Gubernię, którą z Krakowa zarządza Hans Frank. Wprowadza on w życie plan wyniszczenia narodu polskiego poprzez jego unicestwienie i niewolniczą pracę. W swoich wypowiedziach często przechwala się jak twardą ręką rządzi w GG. Kiedy Hans Frank dowiaduje się o wywieszonych w Czeskiej Pradze plakatach informujących o rozstrzelaniu 7 osób w wywiadzie dla gazety stwierdza: 

 „Gdybym o każdych siedmiu rozstrzelanych Polakach chciał rozwieszać plakaty, to w Polsce nie starczyłoby lasów na wyprodukowanie papieru na takie plakaty" (2)

Na całym obszarze okupowanej Polski rozwija się ruch oporu. Na Podhalu powstaje Konfederacja Tatrzańska, która z powodu zdrady szybko zostaje rozbita. Na jej miejscu tworzą się następne struktury AK, niektóre skutecznie rozpracowywane są przez zakopiańskie Gestapo. Na Podhalu pierwszy zbrojny oddział Armii Krajowej został utworzony w 1942 roku przez Wojciecha Duszę, który przyjął pseudonim „Szarota”. 

Wojciech Bolesław Dusza urodził się 1 września 1912 r. w Odrowążu. W okresie międzywojnia pobierał naukę w Gimnazjum im Seweryna Goszczyńskiego  w Nowym Targu, a na początku lat 30-tych odbywał zasadniczą służbę wojskową w marynarce wojennej. Dosłużył się w niej stopnia starszego bosmana (jest to odpowiednik starszego sierżanta w wojskach lądowych). Po wyjściu z wojska związał swe życie zawodowe z żeglugą śródlądową, zamieszkując na stałe w Puławach. We wrześniu 1939 r. walczył w szeregach Flotylli Pińskiej, uciekł z niemieckiej niewoli a następnie zaangażował się w tworzenie struktur konspiracyjnych ZWZ na terenie Puław. Zagrożony aresztowaniem wiosną 1941 r. wyjechał z Puław na rodzinne Podhale gdzie od razu przystępuje do struktur konspiracyjnych. Jego celem staje się zbrojna walka z niemieckim okupantem i wspierającymi ich kolaborantami. Początkowo jego oddział składa się tylko z górali, którzy po wykonaniu zadania wracają do swoich domów. Na wiosnę 1943 roku „Szarota” tworzy stały oddział do którego z czasem przyjmowane są także osoby z poza Podhala; jak uciekinierzy z obozów i zbiedzy między innymi: Edward Makówka „Czarny Edek”, Mieczysław Bittner „Thor”, Tadeusz Januszewski „Ogrodnik”. Oddział partyzancki „Szaroty”, działał w rejonie Zakopanego, Czarnego Dunajca i Nowego Targu, jak i w okolicach Raby Wyżnej, gdzie zdobywał broń niezbędną do planowanych akcji. Wojciech Dusza „Szarota” stworzył też kilkudziesięcioosobową siatkę współpracowników, która obejmowała swym zasięgiem cały powiat nowotarski. 
,„Szarota” rozpoczął zwalczanie działaczy kolaborującego z Niemcami Komitetu Góralskiego z tzw. Goralenvolku. Obejmujący w tym czasie funkcję Komendanta Obwodu AK Nowy Targ mjr Adam Stabrawa „Borowy” zanotował: 

„Szarota” pochodząc z Podhala, bolał bardzo nad faktem powstania tzw. ruchu Góralszczyzny z Krzeptowskim na czele oraz nad tym, że za dużo Górali przeszło na służbę niemiecką w charakterze konfidentów. (...) rozpoczął akcje uświadamiania ludzi odnośnie ruchu Góralszczyzny przez rozmowy i pogadanki. Będąc sam Góralem wiedział jak do nich podejść, rezultaty miał bardzo duże. Poszczególnych przywódców ruchu Góralskiego ostrzegał przed konsekwencjami w razie nie zaprzestania swej roboty. Jeśli to nie pomagało wysyłał patrol, który konfiskował danemu osobnikowi żywność, a samemu wymierzał chłostę. (3)

Z reguły taka kara była wystarczająca, jednak jeśli nie zachodziła poprawa zachowania, to wówczas Dusza decydował o likwidacji danej osoby. Nie miał też litości dla konfidentów i zdrajców. Łącznie jego grupa w czasie swojej działalności wykonała ponad 20 wyroków śmierci.

Początkiem września 1943 roku na oddział spadły pierwsze ciosy. Niemcy w zakopiańskim „Palace” złamali Mieczysława Bittnera „Thora”, którego aresztowali podczas zasadzki na Wacława Krzeptowskiego i tworzą fikcyjną grupę partyzantów z którą atakują siedzibę oddziału w Bielance. Zabito 2 osoby a wiele osób zatrzymano i przewieziono do „Palace” w Zakopanem między innymi w  Odrowążu aresztowano rodziców Wojciecha Duszy – Michała i  Salomeę oraz jego siostrę Marie i brata Bronisława. W tym czasie „Szarota” wraz oddziałem przebywa w okolicach Gubałówki i zdaje sobie sprawę, że Niemcy wiedzą o jego działalności oraz znają jego tożsamość. Zapowiada swoim ludziom, że mają tylko jeszcze wykonać wyrok na „znanej osobistości”, a następnie wycofać się z tego rejonu i przeczekać. Wojciech Dusza „Szarota” po raz ostatni widziany jest żywy 7 października 1943 rok w Słodyczkach przysiółku wsi Nowe Bystre, skąd pod wieczór wyrusza w rejon Białego Dunajca. 

Kiedy dowódca znika i nie ma o nim żadnych informacji jego oddział ulega rozproszeniu a wielu z jego ludzi wkrótce traci życie w prowadzonych na szeroką skalę niemieckich działaniach odwetowych, które objęły miejscowości: Biały Dunajec, Bielanka, Bustryk, Ciche, Czarny Dunajec, Czerwienne, Dział, Dzianisz, Koniówka, Ludźmierz, Morawczyna, Nowe Bystre, Podczerwone, Raba Wyżna, Ratułów, Rdzawka, Zakopane, Ząb. Podczas tych akcji śmierć poniosło 96 osób pośród, których znalazły się także osoby wspierające oddział „Szaroty” oraz członkowie ich rodzin. Wiele osób zostało aresztowanych i zesłanych do obozów. 
Do dziś nie zostały wyjaśnione okoliczności masowych aresztowań jakie nastąpiły końcem października 1943 w Zakopanem, Nowym Targu, Rabce, Suchej Beskidzkiej. Istnieje przypuszczenie, że byli pośród nich członkowie siatki wywiadowczej „Szaroty”. Pośród tych osób 26 zostało skazanych na karę śmierci.  
Niemcy na tereny działalności „Szaroty” wysyłali fikcyjny oddział podający się za partyzantów i okradali przypadkowych ludzi. Miało to na celu skojarzenie partyzantów ze złodziejami i bandytami. Pośród nich były osoby, które działały później w tzw. bandzie Freiblika.  Żandarmi z Chochołowa Alkuraly i Holler byli tak dobrzy w tych prowokacjach, że otrzymali za nie odznaczenia wojskowe. Najgorszym prowokatorem i zdrajcą okazał się Edward Makówka „Czarny Edek”, który poruszał się po Podhalu podając się za „Szarotę”. Organizuje on w Morawczynie zasadzkę na mjr Adama Stabrawę „Borowego” nowego Komendanta Obwodu AK Nowy Targ. „Borowy” dociera do Morawczyny później niż była ustalona godzina. W ostatniej chwili dostrzega Niemców i udaje mu się uciec. Coraz więcej osób zdaje sobie sprawę, że ktoś podaje się za „Szarotę” a AK wysyła w teren oficjalne ostrzeżenie wywiadowcze. 11 grudnia 1943 roku „Czarny Edek” został zastrzelony w Morawczynie przez  Michała Szeligę „Misia” członka oddziału Wojciecha Duszy. W kwietniu 1944 drugi zdrajca Tadeusz Januszewski „Ogrodnik” został rozstrzelany w Szaflarach wraz z pozostałym członkami złodziejskiej bandy „Freibilika”.  Dalsze losy Mieczysława Bittnera „Thora” pozostają nieznane. 

Po wojnie tajemnica śmierci Wojciecha Duszy „Szaroty”  nie została wyjaśniona. Komunistyczna władza nie była zainteresowana gloryfikowaniem AK, a wręcz przeciwnie zwalczała ich jako wrogów klasowych. Z tego też powodu świadkowie nie opowiadali o tamtych czasach. W późniejszych czasach podawano wiele możliwych miejsc gdzie zginął „Szarota”. Dopiero teraz po udostępnieniu przez IPN nowych dokumentów możemy z największym prawdopodobieństwem stwierdzić, że „Szarota” zginął 7 października 1943 roku w walce z Niemcami pomiędzy Białym Dunajcem, a Poroninem. Wskazuje na to między innymi uzasadnienie wniosku odznaczeniowego dla Bruno Hollera, żandarma z posterunku w Chochołowie, w którym wskazano, 7.10.1943 roku brał udział w walce z dowódcą partyzantów, w której użyto także granatów. Jego śmierć gestapowcy utajnili, bowiem po pierwsze, planowali przeprowadzać akcję z fałszywymi partyzantami i podstawionym dowódcą, a po drugie, nie chcieli nagłaśniać zbrojnych akcji przeciwko Niemcom w zamkniętej strefie Podhala, gdzie na wypoczynek i rekonwalescencję przyjeżdżało wielu żołnierzy. 

Poszukując wszelkich informacji o śmierci „Szaroty” dotarłem do nieznanych do tej pory akt rozprawy sądowej, która w 1954 roku odbyła się przed Sądem w Nowym Targu. Rozprawa ta dotyczyła ustalenia daty śmierci Wojciecha Duszy. Świadkowie wezwani przez Sąd potwierdzili miejsce jego śmierci na Biały Dunajec – Poronin w dniu 7.10.1943 r. Jednak sensacyjne okazały się wyjaśnienia w jakim celu znalazł się tam „Szarota”  wraz ze swoimi ludźmi. Według świadków miano dokonać tam zamachu na gubernatora Hansa Franka, który przyjeżdżał do Zakopanego. Partyzanci przygotowali zasadzkę przy drodze ( dzisiejszej zakopiance ) na odcinku pomiędzy Białym Dunajcem a Poroninem. Po godzinie 23 od strony Nowego Targu nadjechały samochody a oczekujący otrzymali sygnał do ataku. Sygnał okazał się przedwczesny, była to bowiem tzw. „szpica” z zbrojnymi żandarmami. Wywiązała się walka, w której użyto także granatów. W wyniku wybuchu jednego z nich zabity został „Szarota”. Reszta oddziału wycofała się i z oddali obserwowała jak Niemcy oświetlają teren potyczki. Z dokumentów wiemy, że rozpoznali ciało Wojciecha Duszy lecz nigdzie nie ujawniono co się z nim dalej stało. Czy zostało zakopane w miejscu śmierci czy zabrane i pochowane w nieznanym miejscu. 

W związku z tym zwracam się o pomoc w odnalezieniu miejsca  potyczki z Niemcami. Być może ktoś zamieszkujący obszar Biały Dunajec – Poronin pamięta ślady walki, wybuchy granatów, resztki krwi. Mogą to być osoby z innych miejscowości, ale mające jakąś wiedzę. Może ktoś kiedyś słyszał opowieści na ten temat. Najważniejsze dla mnie jest ustalenie miejsca śmierci i pochowania Wojciecha Duszy. Jeżeli udało by się także potwierdzić, że był tam planowany zamach na Hansa Franka zmieniła by się historia. Do tej pory wiadomo, że jedyny zamach na Franka przeprowadzono w okolicach Szarowa 29 stycznia 1944 przez specjalny zespół krakowskiego Kedywu pod dowództwem mjra Stanisława Więckowskiego „Wąsacza". Udało mu się wyjść z niego cało, jednak nie  na długo. Po zakończeniu wojny Międzynarodowy Trybunał Wojskowy w Norymberdze za zbrodnie jakich dokonał na Polakach skazał go na karę śmierci przez powieszenie. 16 października 1946 wyrok został wykonany, jego zwłoki spopielono, a prochy rozrzucono z samolotu w nieustalonym rejonie.

skalnepodhale@gmail.com

1 - kwartalnik  „Vierteljahreshefte fur Zeitgeschichte”  nr 2, 1957
2- wywiad dla gazety Völkischer Beobachter, 6 lutego 1940
3- A. Stabrawa, op. cit. - Dawid Golik  Oddział partyzancki Wojciecha Bolesława Duszy „Szaroty”

Zostań Patronem Tygodnika Podhalańskiego.

Komentarze Facebook
Dodaj komentarz
Wysłanie komentarza oznacza akceptację regulaminu komentowania na łamach 24tp.pl
niegazda 2015-02-23 23:48:08
Mozna wyciagnac jakies wnioski czytajac te komentarze (zakladam , ze moderator nie "modyfikuje"). Juz przeciez w latach siedemdziesiatych ubieglego wieku widac bylo "niechec" spoleczenstwa do zachodu , a przede wszystkim do USA. Teraz dopiero wyciaga sie argumenty np "Goralenvolk" , bo na to pseudodemokracja pozwolila. Rzadzacy z PO stracili panowanie nad Panstwem ( ktorego podobno nie ma-czytaj Sienkiewicz). Tam nie bedzie potrzeba zielonych ludzikow, sami sie ubiora. Kandydatow jest az nadto.
cobra 2015-02-21 16:00:22
O jest nasz tancerz TROMBA..;)
rys 2015-02-21 00:13:50
plemnk - strasznie sie wysililes?Lach ma racje ,nie przejmuj sie jestes jednym z wielu spzedajnych.
cobra 2015-02-20 23:28:09
Twoja stara po dziś dzień nie może się po nim otrząsnąć...;)
cobra 2015-02-20 23:27:20
incydent taki jak ty...analfabeto!
rys 2015-02-20 19:20:20
Zwykly incydent w histori Polski. Mozna porownac do powstania Chocholowskiego.
majachogori 2015-02-20 08:36:39
Bardzo ciekawy artykuł. Szkoda, że nie doszło do zamachu na gubernatora Franka. A z drugiej strony jakby zginął, Niemcy spacyfikowali by wsie Poronin I Biały Dunajec, rozstrzelali wszystkich ludzi, a domy zrównali z ziemią czołgami. Stosowali odpowiedzialność zbiorową. Z kolei Wacław Krzeptowski wysyłałby bezkarnie niepokornych górali do obozu Auschwitz-Birkenau, jak to robił, za zwrócenie mu uwagi, że jest "niemiecką świnią". Słyszałam, że dr Szatkowski skończył jak mnich w podziemiach Watykanu.
niegoralen 2015-02-18 21:53:51
Także na Wikipedii na stronie niesławnego gubernatora Franka można zobaczyć bardzo ważną w naszym kontekście mapę obozów koncentracyjnych. Widać na niej, że Auschwitz-Birkenau znajduje się na terenie III Rzeszy, a nie jak mylnie twierdzi większość ludzi sądzących po obecnym położeniu, w Generalnym Gubernatorstwie.
Abeto 2015-02-18 18:28:09
Yyyy,kobra już nie po jednym piwie bo ma problemy z koordynacją ruchowo-wzrokową.
cobra 2015-02-18 18:10:45
* Słowackimi...
cobra 2015-02-18 18:10:05
słowackim..? z tego co wiem to był jeden znany Słowacki..chyba Julek mu było..;)
cobra 2015-02-18 18:07:01
@Lach..może zaproś @aborygena on cię tak lubi że aż cię witał z radości..;)
Lach 2015-02-18 17:35:12
@cobra To kiedy idziemy na piwo?
jak to jest z tymi słowackimi? To mnie interesuje, a nie mam informacji z pierwszej ręki. Czy ich tam rzeczywiście na siłę polonizowano za II RP, po aneksji z 1938? Tak słyszałem, a nie wiem jak to wygląda, pytam więc u źródła.
cobra 2015-02-18 17:21:12
@lach..dziękuję ci bardzo za twoje ..poczucie humoru..!
Lach 2015-02-18 16:55:15
A i jeszcze jedno: jak to się stało, że Górale słowaccy nie uważają się za Polaków, skoro przeciez występuje między nimi i Podhalańskimi takie pokrewieństwo?
Lach 2015-02-18 16:53:35
@cobra O kim jak o kim, ale o tobie myślałem, że masz poczucie humoru :D
Lach 2015-02-18 16:40:02
Ej sory, nie pozywajcie mnie, bo nie mam kasy i nie będę mógł zapłacić odszkodowania :(
Mam 13 lat, moja mama jest bezrobotna, a tata odeszed od nas jak miałem 5 lat. Był wożnicoą, a mama obronca praw zwierzont, nazywala sie ...ska. Tata meczyl calymi dniami swojego konia i konia wujka Staszka. Mama powiedziala, ze ma juz dość tych zboczeństw i błogich min wujka Staszka. Wiec tata odeszed. A teraz ja bede bólił pieniondze i z czego zaplace chyba bede musial meczyc konie :(
goral z krwi kosci od pokolen 2015-02-18 14:19:23
LACH to jeden z nastepcow opisywanego w artykule planu niemieckiego majacego poroznic narod polski celem latwiejszego spacyfikowania planu jak widac nie dokonca zrealizowanego prez owczesne pokolenie niemieckie..obecne pokolenie realizuje go nadal przy pomocy wlasnie takich jak LACH.Takim wlasnie byl samozwanczy szef goralenvolk Walek kreptowski on tyez za namowa niemcow ze bedzie to lepsze dla gorali niby w dobrym celu jako prosty chlop nie podejrzewwszy manipulacji poroznil gorali.To samo robi teraz LACH i pare innych oszolomow hejtujacych na forach Tygodnika Podhalanskiego jakoby nawet pod plaszczykiem obrony praw zwierzat Pani Czerska oraz Pani Plazczyk wystepujace pod nickami UORCYKi No POSARAN ale juz nie dlugo to sianie przez nich fermentu i robienie z Gorali w opinii publicznej czarnych owiec sieim skonczy........beda procesy o znieslawienie
olcha 2015-02-18 11:26:16
Lach, przesadziłeś. Na Podhalu było mieszanie się ludzi różnych narodowości, ale zawsze przeważał element polski. To są fakty historyczne. Czy w Szczawnicy, gdzie był jeden z największych odsetków kennkart góralskich żyli górale podhalańscy? Poza tym we wsi Ciche (najwięcej kennkart na Podhalu) kenkarty polskie po prostu zniszczono i ludzie nie mieli innej możliwości. Poza tym, niektórzy ludzie brali kennkarty góralskie z polecenia organizacji konspiracyjnych (np. AK) aby przeniknąć do środowiska. Nie muszę przytaczać górali, którzy bohatersko walczyli przeciwko okupantowi, partyzanci, kurierzy, żołnierze na frontach itp. -te postaci są znane. Czy przeczytałeś powyższy artykuł? Bo Twoje wypowiedzi nie pasują do jego treści.
niegoralen 2015-02-18 10:59:32
Bardzo przydałaby się także mapa Podhala przed 1września 1939. Następnie po napaści przez zaprzyjaźnione narody 1 września. Szczególnie ważna jest kwestia granic z tak zwaną Pierwszą Republiką Słowacką. Było to jedyne państwo z państw Osi, poza Niemcami, które napadło na Rzeczpospolitą. Kiedy na takiej mapie zobaczy się położenie Bielanki. Oczywistym będzie łatwość operowania Niemców z terytorium tak zwanej Słowacji.
boruta 2015-02-18 08:45:52
Tak patrząc na rozgrabiony polski majątek po 89, to Gott mit uns ma się dobrze.
cobra 2015-02-18 08:20:00
@Aborygen ..kompromituj siebie a nie nas Górali..
cobra 2015-02-18 08:18:43
@lach..jak niemylący się był wywiad niemiecki..to przykład Normandi..@lach idź se sypnij główkę popiołem bo prochem jesteś....
Michał K 2015-02-18 08:18:05
@lach- nie będę się spierał czy górale to polacy czy nie, ale wskaż mi jedno niezależne badanie potwierdzające tą tezę - poza niemiecką teorią.....
Lach 2015-02-18 02:46:48
A im szybciej uznacie swoje niesłowiańskie korzenie, tym lepiej dla nas wszystkich ;)
Lach 2015-02-18 02:45:22
@Aborygen Dzięki za pozdrowienia. Co tam słychać w Radzie? ;P
@dość tego Tak się składa, że Górale to jednak nie są Lachy ;) Owszem, istnieją Górale Sądeccy, ale to inna grupa niż Lachy. Przykro mi. Te nieporozumienia biorą się stąd, że w opinii Górali Podhalańskich Góral to mieszkaniec Podhala. Tymczasem istnieje wiele grup Górali, którzy nie mają żadnego związku z Podhalem, zamieszkiwanym przez ludność niesłowiańską. Nie dziwi więc, że Niemcy za cel swojej akcji wybrali wyłącznie Górali Podhalańskich. Wiadomo było bowiem, że pozostałe grupy góralskie są pochodzenia słowiańskiego i odczuwają ścisły związek z polską kulturą i państwowością. W konsekwencji ludność ta nie mogłaby kolaborować z Niemcami w postaci zinstytucjonalizowanej akcji (mam na myśli Komitet Góralski). Takie są historyczne fakty, niemiecki wywiad nie popełniał błędów, dlatego wybrał waszych dziadków. Sorry, taki mamy klimat ;)
niegoralen 2015-02-17 22:45:14
Bardzo dziękuję za przytaczanie dokumentów oryginalnych. To bardzo dobrze świadczy o Pana poziomie naukowym. Osobiście bardzo jestem ciekawy jak wygląda teczka pozyskania, dr (nauk) Szatkowskiego. Kiedy, gdzie, za ile i przez kogo został zwerbowany? W mojej ocenie znajduje się ona w oryginale w Moskwie, ale wiele dokumentów może być w Instytucie Gaucka (Bundesbeauftragte für die Unterlagen des Staatssicherheitsdienstes der ehemaligen Deutschen Demokratischen Republik, BStU) dostępnym dla badaczy z Rzeczpospolitej.
Aborygen 2015-02-17 22:18:38
Lach
dawno cię tu nie było .
Pozdrawiam
niegoralen 2015-02-17 20:27:53
Jeśli można, to pragnę nie zgodzić się z Szanownym Panem, co do roli niejakiego Szatkowskiego. Szatkowski był drugorzędnym agentem. Dużo ważniejszą postacią siatki agenturalnej był Witalis Karol Teodor Wieder – ur. 29 marca 1895 w Trzech Górach, kapitan Wojska Polskiego i agent Abwehry. Do Zakopanego przybył w 1934. Dzierżawił pensjonaty "Maraton", znajdujący się przy ulicy Sienkiewicza 17 (obecnie gimnazjum nr 2), i "Albion". Był kapitanem rezerwy Wojska Polskiego, pełnił funkcję prezesa związku rezerwistów na powiat nowotarski. Należał również do BBWR i OZN. Ponieważ Wieder był osobą publiczną nie mógł być szefem organizacji na Podhalu. Tak więc brakuje nam nazwiska szefa siatki wywiadu niemieckiego na Podhalu, bo to była postać kluczowa.
rys 2015-02-17 15:58:03
niegoralen - wstydzill bys sie wypisywac takie pierdoly . Ciekawe gdzie byl ten twoj bog jak katowali i mordowali ci co jego imie mieli na paskach . Walka toczyla sie o zycie , wolnosc i ojczyzne nie o jakies slogany . Przedstawiciele tegoz boga blogoslawili armi niemieckiej .
niegoralen 2015-02-16 21:22:20
Szanowny Panie Sikora,

Bardzo dziękuję za ten wpis i zainteresowanie sprawą walki o Boga, Honor i Ojczyznę.

Bardzo proszę o zmianę lub dołączenie zdjęcia tak zwanego gubernatora wiszącego na szubienicy lub jego zwłok po wykonaniu wyroku.
Pewnie nie wszyscy wiedzą, że nie zastosowano wobec niego tak zwanej "grubej kreski" i że nie został pochowany z uczestnictwem kompanii honorowej WP.
Michał K 2015-02-16 10:09:42
cobra- podejrzewasz ze nic gogus to osoba która znasz i tak publicznie ją obrażasz- nie ładnie - nie po to śa fora
cobra 2015-02-16 09:40:26
To w takim razie sorry;)
gogus 2015-02-16 09:31:54
nie jestem tępa, bo nie wywodzę się z Białki i nie skojarzyłam Kamieńca z osiedlem w Białce tylko z tym w Cz. Górze!
cobra 2015-02-16 09:29:49
@goguś że to ziemia tak tępych ludzi nosi...jak tyyy!
cobra 2015-02-16 09:28:26
Pseudonim: Lach 2015-02-16 04:19:27
@Cobra A jak jesteś taki cwany, to powiedz mi ilu Górali może powiedzieć: Polakiem....@lach zapewniam cię że WSZYSCY..oprócz Czertswej..;)
gogus 2015-02-16 09:28:22
@cobra@ a jednak twój intelekt oceniłam na 6!!! masz rację, najlepiej zapytam krewnych, ale obawiam się, że odpowiedzi nie usłyszę bo ostatni zmarł w 89r.
cobra 2015-02-16 09:26:45
@goguś jesteś tępa jak but z lewej nogi..z twoich komentarzy wynika że jesteś z Białki..a w Białce pod Kotelnicą jest tzw.Kamieniec i o to mi chodziło ..no ale żeby to zrozumieć to trza mieć trochę w główce rozumku...
cobra 2015-02-16 09:22:00
Proszę o więcej - temat wojny jest mi bliski, ponieważ członkowie mojej rodziny byli więźniami w Ravensbruck i Oświęcimiu. pisze niejaki @goguś.....goguś jak byś miał tyle rodziny tam zesłanej to byś nie musiał prosić o pisanie kogoś obcego..bo przecież nikt lepiej tego nie potrafi przekazać jak ci co to przeszli..więc nie truj i nie pleć bzdur i nie udaj że jesteś wielce tym tematem zainteresowana a do tej pory cię to nie interesowało?
dosc tego 2015-02-16 08:13:42
do Lach...bidnys ty bidny bo masz kurzy rozumek sprawdz sobie kiedy powstalo Podhale a kiedy niemiaszki chccieli utworzyc bo w koncu nie utworzyli z calego Podhala goralenvolk i porownaj jak to twierdzisz z tym co gadal twoj pradziadek sprawdz tez czy czasami nie ma czegos takiego jak gorale sadeccy i czy to nie Lachy a potem pogadamy siewco nienawisci przeeczytaj artykul dokladnie to ci da wskazowki o ile myslisz logicznieinaczej wychodzisz na idiote realizujac wlasnie ten plan niemiecki o ktorym mowa w powyzszym artykule.
gogus 2015-02-16 08:11:33
@cobra@ nie będę Ci tłumaczyć dlaczego pradziadek, prababci i ich synowie tam trafili, ponieważ obawiam się, że Twój móżdżek tego nie obejmie. Gdybyś znał/a historię to byś wiedział/a, że do obozu zsyłano nie tylko z powódek rasowych....
góralkaB 2015-02-16 08:08:05
Panie Lach... "Portki mom góralskie, ale to co w portkach jest polskie"
góralkaB 2015-02-16 08:01:11
Sorry za "literówke" - 23 grudnia 1943 roku kobiety zostały rozstrzelane
rys 2015-02-16 05:52:36
Lach - wielu Gorali ma pochodzenie polskie. Trudno okreslic dokladnie.To nie jest najwazniejsze. Moze Ty jestes od Gluchoniemcow i szukasz swoich miedzy Goralami.
Lach 2015-02-16 04:19:27
@Cobra A jak jesteś taki cwany, to powiedz mi ilu Górali może powiedzieć: Polakiem jestem ja, Polakiem był mój ojciec, dziad, pradziad, prapradziad i jego ojciec? W innych częściach Polski to powszechne. Ciekawe jak u Górali. Wiadomo bowiem, że pokolenie lat 20-tych w sporej części wybrało narodowość góralską jako przeciwstawną w stosunku do polskiej. Na Sądecczyźnie nigdy się to nie zdarzyło. Mój dziadek, chłop, wspomina swojego pradziadka chłopa jako zażartego polskiego patriotę. Ciekaw jestem jak to wyglądało u podhalańskich rówieśników mojego praprapradziadka.
Lach 2015-02-16 00:27:11
@Cobra wyluzuj ;) Idzie Popielec, a Ty mi tu z obelgami ;) Pisałem o tych 30 tysiącach kart G i niesłowiańskim pochodzeniu Górali. Przecież wiesz, a wciąż bulgoczesz :*
góralkaB 2015-02-16 00:01:22
Może to będzie dla Pana jakiś ślad...?
Wiktoria Baranówna, nauczycielka w szkole w Morawczynie od początku okupacji współpracująca z partyzantami, w 1943 roku nawiązała kontakt z oddziałem partyzanckim Bolesława Duszy. Z oddziałem "Szaroty" Baranówna współpracowała do 30 listopada 1943 roku, kiedy to została aresztowana, później więziona i przesłuchiwana w Palace razem z Florentyną Plewą, mieszkanką Morawczyny, która również pomagała partyzantom. Obie kobiety, pomimo torturowania nikogo nie wydały. Dodam, że w dzień aresztowania miało odbyć się w szkole w Morawczynie spotkanie organizacyjne z udziałem majora "Borowego". W dniu 23 grudnia 1945 roku kobiety zostały rozstrzelane w Morawczynie nieopodal szkoły. Naocznym świadkiem tej egzekucji był mój żyjący tato. Często mi opowiada o tamtych czasach, jego brat (zm. w wieku 27lat) był kurierem partyzantów Babia Góra - Gorce, ale niestety tato nic nie wie o śmierci Szaroty. Jedyny przypis do tekstu to to, że "Czarny Edek", przez mieszkańców Morawczyny zwany "Corny", został tylko postrzelony, po czym przez mężczyzn z Morawczyny, z nakazu Niemców wozem transportowany do lekarza. Konfident pomocy medycznej jednak nie uzyskał, gdyż został w drodze przez mężczyzn na wozie wykończony-uduszony. Załuję, że tylko tyle, ale popytam... może ktoś coś jeszcze wie.
cobra 2015-02-15 23:32:28
No to niech wyskakują te ładne kwiatki.. widzę że towarzysz lach to jak towarzysz Lis lub tow..Żakowski..którzy w geście pozdrowienia kandydata PiS na prezydenta dopatrują się..gestu hitlerowskiego..@lach w niczym od tych skur-wieli nie odbiega ..czujny jak kapo w Oświęcimiu..!
Lach 2015-02-15 23:18:32
Oj, lepiej nie grzebać w historii Podhala. Może wyskoczyć jeszcze parę niezbyt ładnie pachnących kwiatków ;) Ktoś odkryje, że jego przodkowie nie mają nic wspólnego z Polską, albo że działali jawnie na szkodę Polski i co wtedy? ;) Mity poupadajo, łzy się polejo :d
cobra 2015-02-15 22:51:15
Czyżby @gogus pochodził z Kamieńca?
gogus 2015-02-15 20:17:54
ukłon... genialny tekst, nie jak wzmianka historyczna ale jak baśń - pobudzająca wyobraźnię. Proszę o więcej - temat wojny jest mi bliski, ponieważ członkowie mojej rodziny byli więźniami w Ravensbruck i Oświęcimiu. Jeszcze raz proszę, żeby Szanowny Pan częściej pisał... Wiedzy nie posiadam, ale liczę, że ktoś się odezwie...
  • PRACA | dam
    NIEMCY: brygadzista do 5000 Euro, kranista do 4000 Euro, murarz cieśla do 3600 Euro, malarz ocieplenia elektryk spawacz do 2700 Euro. Umowa na warunkach niemieckich. 0048 575-001-116
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    ZAKOPANE - KOŚCIELISKO DO WYNAJĘCIA KOMFORTOWE, WYPOSAŻONE MIESZKANIA 35-38m2. 608 806 408
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    DO WYNAJĘCIA MIESZKANIE 38 m2 i 50 m2 W CENTRUM NOWEGO TARGU, UL. KRZYWA, STANDARD DO ZAMIESZKANIA, NOWE, ŚWIEŻE. 608 806 408
  • SPRZEDAŻ | zwierzęta
    Szczenięta OWCZARKI PODHALAŃSKIE. 788 679 465.
  • PRACA | dam
    Spółdzielni Mieszkaniowej L-W "POŁONINY" 34-460 Szczawnica Os. Połoniny 2a, ogłasza nabór na stanowisko GŁÓWNEGO KSIĘGOWEGO SPÓŁDZIELNI. Dodatkowe informacje można uzyskać w ramach kontaktu osobistego lub telefonicznego 18 262 25 95 lub 18 262 20 91.
  • PRACA | dam
    STATUS STUDENCKI/ WEEKEND/ 100 zł/h. PRACA EXCEL itp./ +mieszkanie/ micheelkowalski@gmail.com. Zakopane
  • PRACA | dam
    Praca na budowie, elewacje, budowa od podstaw, wykończenia, Zakopane i okolice. 500160574
    Tel.: 500160574
  • USŁUGI | budowlane
    "Tedy" Usługi budowlane: sprzedaż domów w stanie deweloperskim, budowa domów murowanych i drewnianych, wszelkie pokrycia dachowe, ocieplenia/termomodernizacja domów/budynków, sprzedaż materiałów budowlanych, nadzory budowlane, usługi transportowe. 608 729 122, +49 15 205 734 746, mail: tedy32@o2.pl
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    Sprzedam DOMY po 100 m2 - Klikuszowa, koło Centrum Narciarstwa. 608 729 122.
  • BIZNES
    Wydzierżawię działkę w Ludźmierzu przy trasie Nowy Targ-Czarny Dunajec lub przyjmę reklamę. 608 729 122.
  • PRACA | dam
    Przyjmę MURARZY. Praca Polska, Niemcy. 608729122.
  • USŁUGI | budowlane
    BUDOWY DOMÓW OD PODSTAW, STANY SUROWE OTWARTE, DACHY, ELEWACJE. 608729122.
  • PRACA | dam
    Restauracja Siwy Dym w Rabce-Zdrój zatrudni: KUCHARZA KUCHNI ZIMNEJ ORAZ GORĄCEJ. Praca na stałe lub dorywczo. CV na: rabka@siwydym.pl Informacje pod numerem 887 080 004
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    DZIAŁKA UZBROJONA W ŁOPUSZNEJ. 506 525 884.
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    Do wynajęcia LOKAL 50 m2 (pod zakład fryzjerski lub pod inna działalność) oraz LOKAL 25 m2 - I piętro - Łapsze Niżne, Delikatesy "Centrum". 504 230 942.
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    DO WYNAJĘCIA LOKAL HANDLOWO - USŁUGOWO - BIUROWY o powierzchni ok. 50 m2. Zakopane centrum, ul. Kościuszki - 691 124 272.
  • SPRZEDAŻ | różne
    WYPRZEDAŻ WYPOŻYCZALNI NART, pakiety niskie ceny tel. 692001268
  • PRACA | dam
    PRACOWNIKA WYPOŻYCZALNI ROWERÓW Zakopane centrum tel. 692001268 info@fun-time.pl
  • PRACA | dam
    Zatrudnimy STERNIKÓW PONTONOWYCH na Dunajcu tel. 608806030 info@fun-time.pl
  • PRACA | dam
    ZATRUDNIMY W KARCZMIE oraz W BARZE MLECZNYM: KUCHARZA/-KĘ, GRILLOWEGO, DOŚWIADCZONĄ POMOC KUCHENNĄ. Kontakt: 600 035 355 lub osobiście: Zakopane, Droga na Bystre 2A (9-13).
  • PRACA | dam
    Młoda energiczna osoba poszukiwana do pracy na weekendy pod Gubałówką.... szczegoly pod numerem telefonu 781271166.
  • USŁUGI | inne
    WYCINKA, PRZYCINKA DRZEW W TRUDNYCH WARUNKACH - 691 317 098.
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    ZAKOPANE - STYLOWY DOM (zadbany, urządzony), na działce 3000 m, widok na góry - 607 506 428.
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    Do wynajęcia MIESZKANIE 80 m2 - Szaflary. 660 876 537.
  • USŁUGI | budowlane
    MALOWANIE DACHÓW I ELEWACJI. 602 882 325.
  • USŁUGI | budowlane
    OGRODZENIA, www.hajdukowie.pl. 692 069 284.
  • SPRZEDAŻ | różne
    DREWNO KOMINKOWE. 501 577 105.
2026-03-30 10:01 Pierwszy telefon komórkowy dla dziecka? Sprawdź za czym warto się rozejrzeć! 2026-03-30 10:00 Teatr dla najmłodszych w Witkacy Atelier 2026-03-30 09:00 O co chodzi w planach ogólnych? Ściąga krok po kroku 2026-03-30 07:59 Misterium mimo niepogody. Przejmująca Droga Krzyżowa na ulicach Krempach (ZDJĘCIA) 2026-03-29 22:52 Trzeci wypadek w niedzielę. Samochód uderzył w barierki 2026-03-29 21:30 Droga Krzyżowa na Krupówkach (ZDJĘCIA, WIDEO) 4 2026-03-29 21:01 Odcięci 5 2026-03-29 20:00 Porzucony telewizor na ulicy w Zakopanem 15 2026-03-29 19:00 Miętusiańskie palmy pod sklepienie 2026-03-29 18:30 Zimowe krajobrazy w Tatrach. Tak było dziś w Jaworzynce (WIDEO) 2026-03-29 17:30 Oficjalna seria powieści festiwalu Tomorrowland. Mamy dla Was książki 2026-03-29 17:27 Samochód wypadł z zakopianki 2 2026-03-29 17:17 Wypadek w Czarnym Dunajcu. Cztery osoby ranne 2026-03-29 17:00 Pożary, tajemnice i Tygodnik Podhalański. Do wygrania książki Marii Gąsienicy-Zawadzkiej 2026-03-29 16:30 Największa palma Bachledów-Chowańców mierzyła ponad pięć metrów (WIDEO) 1 2026-03-29 16:04 36-latka próbowała podpalić dom i zabić cztery osoby. Trafi do szpitala psychiatrycznego 1 2026-03-29 15:50 Ostatni skok i pożegnanie Kamila Stocha (ZDJĘCIA) 3 2026-03-29 15:00 Zasłony, muzyka, koncert (WIDEO) 2026-03-29 14:20 Konkurs na Najpiękniejszą Wielkanocną Palmę w Witowie (ZDJĘCIA) 2026-03-29 13:59 Zasypane wjazdy na ul. Żeromskiego. Starsze osoby nie dają rady (WIDEO) 18 2026-03-29 13:25 Na Podhalu odbędą się obchody Wieczerzy Pańskiej. Otwarte zaproszenie dla mieszkańców 2026-03-29 13:00 W Wielką Sobotę rozstrzygnięcie konkursu na Tradycyjny Koszyczek Wielkanocny 2 2026-03-29 12:03 Schronisko i samozwańczy inspektor 7 2026-03-29 11:24 Kycicki - tradycyjne orawskie palmy 1 2026-03-29 11:16 Kamil Stoch oddał swój ostatni skok. Dziękujemy mistrzu za te lata wzruszeń i sukcesów 1 2026-03-29 09:59 Dziś ostatni konkurs, wczoraj pożegnanie. Kamil Stoch w Kranjskiej Gorze (WIDEO) 1 2026-03-29 08:59 Nowy rozkład lotów w Balicach. 173 połączenia, 119 miast, 39 państw 2 2026-03-29 08:00 Zgłoszenia do "Bajklusia" tylko do 1 kwietnia 1 2026-03-28 21:00 Nie każ im na siebie dłużej czekać (WIDEO) 2026-03-28 20:30 Takie cudeńka na ochotnickim jarmarku 2026-03-28 20:00 Nowy Targ. XVIII Festiwal Nauki w Metalce 1 2026-03-28 19:00 Ogarnąć nieskończoność. Biblia w ilustracji 3 2026-03-28 17:59 Ostatni drużynowy konkurs Kamila Stocha (ZDJĘCIA) 3 2026-03-28 17:00 Czy w niedzielę 29 marca zrobimy zakupy w dużych sklepach 5 2026-03-28 16:00 Goła pani w Czerwonym Dworze. Niecodzienna kronika Zdzisława Walczaka (WIDEO) 2026-03-28 15:02 Zimowe krajobrazy w Dolinie Białego. Trzeci stopień zagrożenia lawinowego (WIDEO) 2026-03-28 14:30 Cztery razy tak. Sukces Duetu z Pienin 3 2026-03-28 14:00 Ustup, Smrekowa, Aleje 3-go Maja, Zaryckiego i Mrowce - nieruchomości przeszły jednogłośnie 3 2026-03-28 13:04 Trzy osoby trafiły do szpitala 2026-03-28 12:39 Nagły powrót zimy zagraża ptakom. Bez naszej pomocy nie przetrwają najbliższych dni 4 2026-03-28 12:15 Miasto odśnieżyło newralgiczny mostek 5 2026-03-28 11:46 W pierwszej serii Polacy skakali źle, w drugiej katastrofalnie 1 2026-03-28 11:00 Szpulki potrzebują milionowych nakładów, by osiągnąć nowoczesne standardy 6 2026-03-28 10:00 Przegląd Palm Wielkanocnych w Domu Ludowym 2026-03-28 08:59 Zmiana czasu. Dziś śpimy godzinę krócej 20 2026-03-28 08:27 Przebłyski słońca nad Tatrami, ale warunki turystyczne bardzo trudne 2026-03-28 08:00 "Szepty lasu" już niebawem w kinach 2026-03-27 21:27 Popołudniowa kolizja na ul. Przewodników Tatrzańskich 9 2026-03-27 21:00 Lepszy nadzór nad żłobkami, klubami dziecięcymi i opiekunami 2026-03-27 19:59 Uwaga! TOPR ogłosił trzeci stopień zagrożenia lawiowego 4
NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY
NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE
OSTATNIE KOMENTARZE
2026-03-30 09:45 1. dla nich najlepszym rozwiązaniem byłoby to! aby poprzedni nieudacznicy byli przy żłobie ponieważ NIGDY nie byłoby tego remontu no i nie byłoby problemu :) :) :) 2026-03-30 09:30 2. Wszystko jasne. Naoglądał się Józek tefałenu czy innej "czystej wody", gadali cały czas o tym ROGu, lalinwode w kółko, straszyli i straszyli że Bąkiewicz Józka zje, no to Józek w końcu nie wytrzymał, przestraszył się nie na żarty i wywalił sprzęt na ulicę. 2026-03-30 09:25 3. "Robią źle, nie robią źle" @Mięguszowiecki, a jadłeś kiedyś niesolone ziemniaki? A przesolone? Prawda, że wszystko, co się robi, powinno być robione w granicach rozsądku? 2026-03-30 09:18 4. @ Epifaniusz, jedyne co jest za małe, to twój móżdżek i "wawrzon" @Rafau, XXI wiek a ty nadal dzwonisz do tarota i wróżki rafalali w tefałenie... no i wierzysz, że chłop może urodzić dzieci 2026-03-30 08:33 5. Wystarczy sprawdzić godziny w jakich jest dostępny PSZOK dla osób, które chcą same coś tam zawieźć i wszystko jest jasne. 2026-03-30 08:04 6. Do nick Józek Jestem zafascynowany tym ROGiem Zapisałbym się. Jest ten ROG w Zakopanem? 2026-03-30 07:43 7. Takie Ci mamusia kołysanki śpiewała? 2026-03-30 07:37 8. Robią źle, nie robią źle. Nie wiadomo co kto chce. Most sprawa wielka, pójdzie w Walową ciężki sprzęt a za nim deweloperka. 2026-03-30 06:46 9. XXI Wiek... 2026-03-30 01:04 10. @niedzielny obsesjonista Taaa, skoro ratownicy coś ślubowali, narażajmy ich na jak największe zagrożenie. Skoro ktoś wybrał zawód policjanta, spróbujmy go zastrzelić. A jak ktoś został zawodowym wojskowym, to najlepiej żeby była wojna.
2026-03-23 10:43 1. Pan Z. i koledzy.... i potem powiecie ze to prostest w sprawie mostu a nie wiec polityczny. hehe. kogo chcecie nabrac? 2026-03-11 08:14 2. Strategia rozwoju... Stawiać jak najwięcej deweloperki, reszta to ch... 2026-03-06 08:53 3. moze zamiast organizować te rozchwytywane i konsultacje miasta uruchomi druga zmiane u w urzedzie dla pracujacych obywateli petentów? 2026-03-06 08:25 4. Chętnie bym się dowiedział jakie studia i na jakich poważnych uczelniach mają ukończone uczestnicy dyskusji. Wprawdzie obowiązuje zasada, że wystarczy chęć szczera ale oni chcą zmarnować nasze pieniądze. Oj tam, oj tam. 2026-02-16 21:51 5. "Na spotkaniu zjawił się burmistrz Łukasz Filipowicz, radni Tymoteusz Mróz, Mateusz Łękawski i mieszkańcy. Ci ostatni niezbyt licznie." A kto miałby się tam pojawić jak spotkanie zorganizowane w godzinach gdzie normalni ludzie pracują a miejsca tam w tej "stacji kultura" było może jeszcze na jakieś 20 osób. Przecież to klita na poddaszu gdzie jest miejsce dla dzieci na zabawy a nie dla 100 czy więcej dorosłych. Przecież to była jawna kpina. Dlaczego spotkanie nie było bardziej komunikowane i nie zapewniono odpowiednio dużej sali? I przede wszystkim dlaczego w godzinach pracy a nie w weekend??? Wywalić miliona na sylwestra potrafią a zmobilizować mieszkańców "nie da się". Widać zależy im żeby przyszło jak najmniej mieszkańców. Boją się usłyszeć to i owo. 2026-02-08 13:18 6. Fajne eksponaty :) 2026-02-04 21:19 7. Nie moje klimaty ani dla uszu ani dla oczu 2026-01-29 15:43 8. Kasia Rysy 2026-01-03 13:15 9. Ładne góalki. 2025-12-29 19:33 10. Znakomity poMYSł panie @jarząbek
WARUNKI W GÓRACH
POGODA W WYBRANYCH MIASTACH REGIONU
Reklama