2022-11-17 09:00:10

Orawa

Te kapliczki są wpisane w pejzaż

Fundacja Przestrzenie Dziedzictwa zinwentaryzowała orawskie kapliczki, figury i krzyże przydrożne oraz dzwonnice.

Nieodłączną częścią orawskiego pejzażu są przydrożne figurki przedstawiające różnych świętych, a także kapliczki i krzyże. Większość z figur powstała od początku XVIII do końca XIX w. w pracowniach Białego Potoku. Były one symbolem triumfu katolicyzmu, wyrazem czci dla świętych orędowników, patronów chroniących przed żywiołami, śmiercią, przemocą. Rzeźby te, stawiane na skrzyżowaniach dróg, miały chronić mieszkańców i podróżnych wędrujących po Orawie. Wiele z zachowanych do dziś figur, kapliczek i krzyży można spotkać wzdłuż Solnego Szlaku, na trasie z Podwilka do Jabłonki. Przy niektórych sprawowane są liturgie. Orawianie przychodzą modlić się o urodzaje, ochronę od nieszczęść, a w maju lub październiku sami mieszkańcy gromadzą się przy kapliczkach, by śpiewać Litanię Loretańską lub odmawiać Różaniec.

W tym roku krakowska Fundacja Przestrzenie Dziedzictwa inwentaryzowała orawskie kapliczki, figury i krzyże przydrożne oraz dzwonnice w 12 miejscowościach. Zespół fundacji zidentyfikował prawie 200 obiektów, z których ponad 90 zaprezentował na stronie internetowej: https://www.fundacjapd.pl/1300 Zamieścił na niej fotografie i obszerne informacje.

W Zubrzycy Dolnej znajduje się najstarsza w polskiej części Orawy kapliczka z przedstawieniem Trójcy Świętej, pochodząca z 1760 roku. Położona jest na skrzyżowaniu dawnego szlaku z Lipnicy Małej do Orawki oraz drogi z Jabłonki do Zubrzycy Górnej. Napis pod rzeźbą po łacinie brzmi "Miserere Nobis", co znaczy: zmiłuj się nad nami. W Podsarniu można zobaczyć jedyne na polskiej Orawie wyobrażenie św. Katarzyny. Znajduje się na postumencie kamiennej kapliczki ze św. Janem Nepomucenem. W Lipnicy Małej zachowała się najstarsza w polskiej części Orawy figura przedstawiająca Upadek Chrystusa. Jej datowanie jest zagadką. Nowsze przedstawienia Upadku można zobaczyć też w Jabłonce, Lipnicy Wielkiej, Kiczorach i Zubrzycy Górnej.

Projekt pn. "Inwentaryzacja i dokumentacja fotograficzna przydrożnych kapliczek, krzyży i dzwonnic na Orawie" mógł być zrealizowany dzięki dofinansowaniu Narodowego Instytutu Dziedzictwa "Wspólnie dla dziedzictwa". Partnerami są Orawska Biblioteka Publiczna w Jabłonce oraz Gminne Centrum Kultury w Lipnicy Wielkiej.

jof

Zostań Patronem Tygodnika Podhalańskiego.

1
/ Fot. Fundacja Przestrzenie Dziedzictwa
2
/ Fot. Fundacja Przestrzenie Dziedzictwa
3
/ Fot. Fundacja Przestrzenie Dziedzictwa
Komentarze Facebook
Dodaj komentarz
Wysłanie komentarza oznacza akceptację regulaminu komentowania na łamach 24tp.pl
Nie ma jeszcze komentarzy do tego artykułu.
2026-03-27 13:00 Piękne krajobrazy w Kuźnicach. Spadło już prawie 30 cm śniegu (WIDEO) 2026-03-27 12:30 Nowy sprzęt dla druhów z Lipnicy Wielkiej 2026-03-27 12:04 Trudne warunki na drogach, ale kolizji niewiele 2026-03-27 12:00 Co robić w weekend w Zakopanem? 2026-03-27 11:30 Międzynarodowa produkcja Jana Komasy. Mamy dla Was bilety 2026-03-27 11:20 Czy tanie powerbanki z Aliexpress to ryzyko? 2026-03-27 11:18 Poszukiwania seniorki w Groniu 2026-03-27 11:00 Wybory uzupełniające składu ławniczego dla sądu w Zakopanem 2026-03-27 10:06 Zablokowana droga Nowy Targ - Krościenko nad Dunajcem 2 2026-03-27 10:04 Stłuczka w Chochołowie 2 2026-03-27 10:01 Zalety i zastosowania elastycznych materiałów do druku 3D w projektowaniu i prototypowaniu 2026-03-27 10:00 Radny Chowaniec: potrzebna transparentność ws. transportu do Morskiego Oka 4 2026-03-27 09:30 Misterium Męki Pańskiej w Lipnicy Wielkiej 2026-03-27 08:58 Tyle śniegu w całym mieście! Zakopane i Tatry zasypane (WIDEO) 2026-03-27 08:40 Poranna interwencja strażaków w Białce Tatrzańskiej. Powalone drzewo przy stacji paliw 2026-03-27 08:38 Nocna interwencja strażaków. Powalone drzewo zablokowało drogę i uszkodziło linię energetyczną 2026-03-27 08:30 Kiermasz wielkanocny w Szczawnicy 2026-03-27 08:00 Potrójna Korona Gorczańska 1 2026-03-26 21:43 Miasto nie kupi budynku przy dworcu busów 2 2026-03-26 21:27 Konkurs palm w Szczawnicy 2026-03-26 21:00 Będzie przebudowa przejścia podziemnego w Zakopanem 6 2026-03-26 20:32 Burmistrz czeka na kontakt od mieszkańców Walowej Góry 2 2026-03-26 19:28 Petycja o rezygnację z modlitwy na początku sesji odrzucona 15 2026-03-26 19:12 Drugi i trzeci stopień zagrożenia lawinowego w Tatrach 2026-03-26 19:00 Pięknie wyglądają Krupówki w zimowej szacie (WIDEO) 2026-03-26 18:28 Dramat młodej matki: 7 dni na spłatę długu, który zostawił ojciec jej dzieci 2026-03-26 18:00 Skarga na burmistrza rozpala radnych do czerwoności, niektórzy nie wiedzą o co chodzi 4 2026-03-26 17:35 Kacper Tomasiak nie wystąpi w zawodach Red Bull Skoki w Punkt w Zakopanem 2026-03-26 17:30 W mroku podziemi. Mamy dla Was książki 2026-03-26 17:01 Z Krupówek znika kolejny sklep. W jego miejscu pojawi się nowa Żabka 6 2026-03-26 16:30 Na Jarmarku Wielkanocnym w Krościenku 2 2026-03-26 16:00 Kompletnie pijany mężczyzna przewoził dziecko w samochodzie 2026-03-26 15:24 Zaczęło się. Zasypuje Zakopane (WIDEO) 2026-03-26 14:50 Hala sportowa zamiast nielegalnego boiska API? Różne głosy na sesji Rady Miasta 2 2026-03-26 14:40 Będę bronił prawdy - emocjonalne wystąpienie Marcina Królczyka, sołtysa Grywałdu (WIDEO) 16 2026-03-26 14:06 Władzy się nie spieszy 2026-03-26 14:00 Rezolucja i wystawa Jolanty Flach na rozpoczęcie obchodów Roku Pasterstwa (WIDEO) 2 2026-03-26 13:30 Kartki świąteczne młodych artystów 2026-03-26 13:00 Palmy wielkanocne w starym kościółku 2026-03-26 12:00 Zbyt krótka majówka w tym roku 3 2026-03-26 12:00 Kandydaci na ratowników TOPR się szkolą 2026-03-26 11:32 Miasto Zakopane nie brało udziału w odwoływaniu prezesa PKL 4 2026-03-26 10:59 Spór o sprzedaż mieszkania w Zakopanem. Radni uchwalili porządek obrad w 90 minut 5 2026-03-26 10:41 18-latka z Nowego Targu odnalazła się 2026-03-26 10:30 Uroczyste powitanie paraolimpijczyków z Gminy Czorsztyn 2026-03-26 09:59 Spór o boisko API na Pardałówce. Radni zdejmują punkt z obrad 4 2026-03-26 09:30 Jarmark Wielkanocny w Ochotnicy Dolnej 2026-03-26 09:10 Rozpoczęła się sesja zakopiańskiej Rady Miasta 4 2026-03-26 08:30 Ostrzeżenie przed intensywnymi opadami śniegu 2 2026-03-26 08:00 Schronisko
NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY
NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE
OSTATNIE KOMENTARZE
2026-03-27 12:37 1. Jedyna akceptowalna transparentność to oddanie drogi wyłącznie turystom pieszym. Od parkingu na Łysej Polanie. Dbajcie o Przyrodę, Klimat i Krajobraz tak jak dbacie o swoje samochody. 2026-03-27 12:34 2. Taka kanciapa to fajna rzecz. Vycap ? 2026-03-27 11:49 3. A dla czego górale z MO nie złoza zbiorowego pozwu przeciw vivie o szkalowanie i mowieniu nie prawdy o stanie koni w MO 2026-03-27 11:44 4. Zgodnie z teorią o świeckim charakterze państwa KOmuch czarzasty brał udział w obrzędzie religijnym, jakim było zapalenie świec chanuki. Ciekawe, czy miał za to potrącone z dietyt, bo to było marnowanie czasu, a gusła, zabobony uprawiane w instytucjach państwowych są oznaką ich tępoty umysłowej. Ciekawe, ile mu potrącono za paradowanie w miejscu pracy w sześciokolorowej szmacie na plecach i usiłowaniu całowania wszystkich dziennikarzy przebywających w budynku Sejmu Zgodnie z teorią o świeckim charakterze państwa oraz w ramach walki z hipokryzją Grzegorz Braun zgasił te świece gaśnicą -przecież obowiązuje zakaz używania otwartego ognia w instytucjach państwowych oraz budynkach użyteczności publicznej- i za to potrącono mu diety oraz ściga za rozdział religii od państwa. To jest dopiero tępota umysłowa 2026-03-27 11:29 5. Art. 304 & 2 kpk: instytucje państwowe i samorządowe, które w związku ze swą działalnością dowiedziały się o popełnieniu przestępstwa ściganego z urzędu, są obowiązane niezwłocznie zawiadomić o tym prokuratora lub Policję oraz przedsięwziąć niezbędne czynności do czasu przybycia organu powołanego do ścigania przestępstw lub do czasu wydania przez ten organ stosownego zarządzenia, aby nie dopuścić do zatarcia śladów i dowodów przestępstwa. 2026-03-27 11:29 6. Mowa 4102 o sensie to okraglosc kwadratu. 2026-03-27 11:29 7. Jakie dwa auta, jak trzy, a do szpitala dziecko zabrali... Droga była zablokowana ponad godzinę czasu. Wypadek zdarzył się w rejonie przystanku za mostem w Chochołowie 2026-03-27 11:22 8. Transparentnosc Vivy to rzecz niemozliwa ? Niezupelnie Kontrola wojewody mazowieckiego wykazala wyraznie jak uchybienia ( mowiac oglednie) w zarzadzaniu forsa darczyncow sa praktykowane w tej korporacji. 2026-03-27 11:22 9. ŻABKI,ŻELKI,WÓDA TAKI BEDZIE KRAJOBRAZ KRUPÓWEK ZA 5 LAT. 2026-03-27 11:09 10. Tak dzial powiat pod rzadami chlopkow roztropkow ,ani postawy ani rozumu
2026-03-23 10:43 1. Pan Z. i koledzy.... i potem powiecie ze to prostest w sprawie mostu a nie wiec polityczny. hehe. kogo chcecie nabrac? 2026-03-11 08:14 2. Strategia rozwoju... Stawiać jak najwięcej deweloperki, reszta to ch... 2026-03-06 08:53 3. moze zamiast organizować te rozchwytywane i konsultacje miasta uruchomi druga zmiane u w urzedzie dla pracujacych obywateli petentów? 2026-03-06 08:25 4. Chętnie bym się dowiedział jakie studia i na jakich poważnych uczelniach mają ukończone uczestnicy dyskusji. Wprawdzie obowiązuje zasada, że wystarczy chęć szczera ale oni chcą zmarnować nasze pieniądze. Oj tam, oj tam. 2026-02-16 21:51 5. "Na spotkaniu zjawił się burmistrz Łukasz Filipowicz, radni Tymoteusz Mróz, Mateusz Łękawski i mieszkańcy. Ci ostatni niezbyt licznie." A kto miałby się tam pojawić jak spotkanie zorganizowane w godzinach gdzie normalni ludzie pracują a miejsca tam w tej "stacji kultura" było może jeszcze na jakieś 20 osób. Przecież to klita na poddaszu gdzie jest miejsce dla dzieci na zabawy a nie dla 100 czy więcej dorosłych. Przecież to była jawna kpina. Dlaczego spotkanie nie było bardziej komunikowane i nie zapewniono odpowiednio dużej sali? I przede wszystkim dlaczego w godzinach pracy a nie w weekend??? Wywalić miliona na sylwestra potrafią a zmobilizować mieszkańców "nie da się". Widać zależy im żeby przyszło jak najmniej mieszkańców. Boją się usłyszeć to i owo. 2026-02-08 13:18 6. Fajne eksponaty :) 2026-02-04 21:19 7. Nie moje klimaty ani dla uszu ani dla oczu 2026-01-29 15:43 8. Kasia Rysy 2026-01-03 13:15 9. Ładne góalki. 2025-12-29 19:33 10. Znakomity poMYSł panie @jarząbek
WARUNKI W GÓRACH
POGODA W WYBRANYCH MIASTACH REGIONU
Reklama