2022-11-17 09:00:10

Orawa

Te kapliczki są wpisane w pejzaż

Fundacja Przestrzenie Dziedzictwa zinwentaryzowała orawskie kapliczki, figury i krzyże przydrożne oraz dzwonnice.

Nieodłączną częścią orawskiego pejzażu są przydrożne figurki przedstawiające różnych świętych, a także kapliczki i krzyże. Większość z figur powstała od początku XVIII do końca XIX w. w pracowniach Białego Potoku. Były one symbolem triumfu katolicyzmu, wyrazem czci dla świętych orędowników, patronów chroniących przed żywiołami, śmiercią, przemocą. Rzeźby te, stawiane na skrzyżowaniach dróg, miały chronić mieszkańców i podróżnych wędrujących po Orawie. Wiele z zachowanych do dziś figur, kapliczek i krzyży można spotkać wzdłuż Solnego Szlaku, na trasie z Podwilka do Jabłonki. Przy niektórych sprawowane są liturgie. Orawianie przychodzą modlić się o urodzaje, ochronę od nieszczęść, a w maju lub październiku sami mieszkańcy gromadzą się przy kapliczkach, by śpiewać Litanię Loretańską lub odmawiać Różaniec.

W tym roku krakowska Fundacja Przestrzenie Dziedzictwa inwentaryzowała orawskie kapliczki, figury i krzyże przydrożne oraz dzwonnice w 12 miejscowościach. Zespół fundacji zidentyfikował prawie 200 obiektów, z których ponad 90 zaprezentował na stronie internetowej: https://www.fundacjapd.pl/1300 Zamieścił na niej fotografie i obszerne informacje.

W Zubrzycy Dolnej znajduje się najstarsza w polskiej części Orawy kapliczka z przedstawieniem Trójcy Świętej, pochodząca z 1760 roku. Położona jest na skrzyżowaniu dawnego szlaku z Lipnicy Małej do Orawki oraz drogi z Jabłonki do Zubrzycy Górnej. Napis pod rzeźbą po łacinie brzmi "Miserere Nobis", co znaczy: zmiłuj się nad nami. W Podsarniu można zobaczyć jedyne na polskiej Orawie wyobrażenie św. Katarzyny. Znajduje się na postumencie kamiennej kapliczki ze św. Janem Nepomucenem. W Lipnicy Małej zachowała się najstarsza w polskiej części Orawy figura przedstawiająca Upadek Chrystusa. Jej datowanie jest zagadką. Nowsze przedstawienia Upadku można zobaczyć też w Jabłonce, Lipnicy Wielkiej, Kiczorach i Zubrzycy Górnej.

Projekt pn. "Inwentaryzacja i dokumentacja fotograficzna przydrożnych kapliczek, krzyży i dzwonnic na Orawie" mógł być zrealizowany dzięki dofinansowaniu Narodowego Instytutu Dziedzictwa "Wspólnie dla dziedzictwa". Partnerami są Orawska Biblioteka Publiczna w Jabłonce oraz Gminne Centrum Kultury w Lipnicy Wielkiej.

jof

Zostań Patronem Tygodnika Podhalańskiego.

1
/ Fot. Fundacja Przestrzenie Dziedzictwa
2
/ Fot. Fundacja Przestrzenie Dziedzictwa
3
/ Fot. Fundacja Przestrzenie Dziedzictwa
Komentarze Facebook
Dodaj komentarz
Wysłanie komentarza oznacza akceptację regulaminu komentowania na łamach 24tp.pl
Nie ma jeszcze komentarzy do tego artykułu.
2026-02-21 21:46 Polski snowboardzista utknął w rejonie Salatynów 2026-02-21 21:28 Zakopane kupiło kilkanaście defibrylatorów 1 2026-02-21 21:12 Pożar sadzy w Zakopanem 2026-02-21 20:30 Remiza OSP w Szczawnicy po remoncie (WIDEO) 2026-02-21 19:37 Trzech kierowców zatrzymanych przez strażników miejskich 2026-02-21 18:30 Smutny finał poszukiwań turysty w rejonie Kasprowego Wierchu 2026-02-21 18:00 Podpisano umowę na modernizację drogi w Dziale 2026-02-21 17:44 Poważny wypadek w Sidzinie. Dłużyca spadła na samochód osobowy 2026-02-21 17:00 Cudowne widoki na Hali Gąsienicowej (WIDEO) 2026-02-21 16:30 Widok na Montefioralle. Wernisaż w Jatkach 2026-02-21 16:01 Przed nami opady śniegu i deszczu ze śniegiem, w nocy możliwa gołoledź 2026-02-21 15:30 Sztuka zapisana w drewnie 2026-02-21 15:00 Bieg Gąsieniców na trasach COS (ZDJĘCIA) 2026-02-21 14:15 Zmarła wieloletnia zakopiańska nauczycielka 1 2026-02-21 13:33 Tragiczne wieści z Tatr. Słowaccy ratownicy górscy znaleźli ciało mężczyzny w żlebie pod Suchą Przełęczą 3 2026-02-21 12:30 Ferie pełne pasji i odkryć w Krościenku 2026-02-21 12:15 Dziękujemy za wolność. Uroczystość wręczenia medali w Miejskij Galerii Sztuki (WIDEO) 7 2026-02-21 12:02 Tego w Kuźnicach nie było dawno (WIDEO) 2026-02-21 11:00 Ślisko na chodnikach w Zakopanem. Uwaga na lód 3 2026-02-21 10:00 Dziś słońce nad Tatrami 2026-02-21 09:00 Aktywne ferie w obiektywie 2026-02-21 08:00 Nocą w Tatrach dużo się dzieje (WIDEO) 1 2026-02-20 22:00 Policja w Gminnym Centrum Kultury w Szaflarach 1 2026-02-20 21:00 Urodziny Jacka Zamoyskiego. Z Podhalem zdobył sześć tytułów mistrzowskich 2026-02-20 20:43 Pożar skrzynki elektrycznej postawił na nogi nowtarskich strażaków (WIDEO) 2026-02-20 20:00 Bóbr śpi w ukryciu, ale niedźwiedź baraszkuje. Co słychać nad Morskim Okiem? 2026-02-20 19:00 Startuje ogólnopolski konkurs SuperDzielnicowy 2026 1 2026-02-20 18:58 Szymon Fatla nowym przewodniczącym Rady Miasta Nowy Targ 4 2026-02-20 18:05 Jan Sięka odwołany z funkcji przewodniczącego Rady Miasta Nowego Targu 1 2026-02-20 18:00 Bagażnik pełen papierosów 1 2026-02-20 17:18 Ewa Garbacz nową wiceprzewodniczącą Rady Miasta 1 2026-02-20 17:06 Przed nami jedna z ostatnich tak mroźnych nocy? Za kilka dni +10 st. C! 1 2026-02-20 17:02 Tuż przed nadzwyczajną sesją Rady Miasta Nowy Targ rozmawialiśmy z Janem Sięką, którego odwołania domaga się 13 radnych 2026-02-20 17:00 Noże, kij bejsbolowy i podejrzane substancje w bagażniku. Słowak wpadł w ręce strażników granicznych 2026-02-20 16:15 Ognisko zjadliwej ptasiej grypy w Waksmundzie 5 2026-02-20 16:00 Kontrola z narkotykami 2026-02-20 15:50 Zapowiada się udany weekend. Turyści już są, korki też 7 2026-02-20 15:00 Kapitalne dziś warunki narciarskie w Jurgowie! 1 2026-02-20 14:00 Jeleń z porożem zaplątanym w sznurki spaceruje po Zakopanem 15 2026-02-20 13:00 Iwona Januszyk: Zrobiłam wszystko. Dramatyczne wyznanie po sprincie na igrzyskach 7 2026-02-20 12:00 Co robić w weekend w Zakopanem? 2026-02-20 11:30 Cathy i Heathcliff. Skomplikowana miłość. Mamy dla Was bilety 2026-02-20 11:00 Piękne krajobrazy w Dolinie Stążyskiej. Wyżej nie wychodzimy! (WIDEO) 2026-02-20 10:00 Nowa droga a studzienki się pozapadały 9 2026-02-20 09:00 Zimowe ferie pełne atrakcji w Szkole Podstawowej nr 7 na Cyrhli 2026-02-20 08:00 Przenikanie w Teatrze Witkacego. Międzypokoleniowy dialog sztuki w Zakopanem 1 2026-02-19 21:08 W Tatrach znowu lawinowa trójka. Jest bardzo niebezpiecznie 2026-02-19 21:01 Mimo zaangażowania bardzo wielu osób nadal nie natrafiono na ślad poszukiwanego turysty 2 2026-02-19 20:00 Jeden ryś, dwa rysie, trzy rysie ... (WIDEO) 2026-02-19 19:23 Bajkowe krajobrazy wieczorową porą w Zakopanem (WIDEO) 7
NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY
NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE
OSTATNIE KOMENTARZE
2026-02-21 20:56 1. Przyjrzyjcie się tym świętującym. Dwa pokolenia obywateli klepało biedę. Wartościowi po studiach mieszkali w kartonach. Gruzin by takich wysłał do łagrów. 2026-02-21 20:50 2. Takie inwestycje jaki burmistrz. Trzeba gospodarza a nie lejwody. Co chwilę się tylko z czegoś tłumaczy. To już jest żenujące. Ciekawe co teraz przeczytamy. Jakby ten czas co poświęca na pisanie przeznaczył na doglądanie to może byłoby lepiej. Ale przecież tak chcieliście to tak też macie. 2026-02-21 20:15 3. @EmerytOD75rokużycia, w pisie jest tylu komunistów iż zabrakło ich żeby byly w PO KO SLD lewycy 2026-02-21 20:03 4. Od marca do polowy maja tokowisko. Bojno wyjsc na miasto. 2026-02-21 19:58 5. Droge wypucylo ? Przepuscic kanalami raz na dzien szefa wykonawcow i nadzorce technicznego . Takie wspolne wycieczki przed sniadaniem Szybko sie naprawi . 2026-02-21 19:31 6. tty&P-P Gdyby mi wrócono UBecką emeryturę, to też bym pisał takie posty. Pozdrawiam. 2026-02-21 18:15 7. To sprawa TPN-u. Chca wejsc na salony mody. 2026-02-21 18:09 8. @EmerytOD75rokużycia, w pisie jest tylu komunistów iż na samą myśl mam odruch wymiotny ale takim jak ty to nie przeszkadza :) kaczyńskiemu też nie! bo on nawet ze swojego ulubieńca tego który w stanie wojennym był prokuratorem a od jaruzelskiego odbierał odznaczenia uczynił sędzią trybunału konstytucyjnego :) :) :) 2026-02-21 18:00 9. Kolego, on spadł jakieś 100 metrów od górnej stacji kolejki na Kasprowy - zakazać wjazdu na górę! 2026-02-21 17:56 10. Dla durnych gadek w obliczu tragedii japy powinny byc zamkniete.
2026-02-16 21:51 1. "Na spotkaniu zjawił się burmistrz Łukasz Filipowicz, radni Tymoteusz Mróz, Mateusz Łękawski i mieszkańcy. Ci ostatni niezbyt licznie." A kto miałby się tam pojawić jak spotkanie zorganizowane w godzinach gdzie normalni ludzie pracują a miejsca tam w tej "stacji kultura" było może jeszcze na jakieś 20 osób. Przecież to klita na poddaszu gdzie jest miejsce dla dzieci na zabawy a nie dla 100 czy więcej dorosłych. Przecież to była jawna kpina. Dlaczego spotkanie nie było bardziej komunikowane i nie zapewniono odpowiednio dużej sali? I przede wszystkim dlaczego w godzinach pracy a nie w weekend??? Wywalić miliona na sylwestra potrafią a zmobilizować mieszkańców "nie da się". Widać zależy im żeby przyszło jak najmniej mieszkańców. Boją się usłyszeć to i owo. 2026-02-08 13:18 2. Fajne eksponaty :) 2026-02-04 21:19 3. Nie moje klimaty ani dla uszu ani dla oczu 2026-01-29 15:43 4. Kasia Rysy 2026-01-03 13:15 5. Ładne góalki. 2025-12-29 19:33 6. Znakomity poMYSł panie @jarząbek 2025-12-03 15:38 7. Świetny POmysl, zwłaszcza że w Zakopanem mimo otwartej Gubałówka m.in. przez Pana Szwajcara i czwartego burmistrza G.J. to lepiej na desce windsurfingowej po równiach pojeździć 2025-12-01 17:12 8. Panowie dobra robota! A tak swoją drogą nie ma wojny, jest woda, ogólcie się do tej służby, a nie wyglądajcie jak krasnale... 2025-11-21 15:51 9. Brawo Agatko! Piękne, cudne, zachwycające prace! 2025-11-17 21:21 10. Teraz górale wprzedają swoją ojcowiznę żeby kupić nowe auto. Wszystkie te biznesy ze starym śmierdzącym sprzętem (mówiąc złomem) powinny być nakaz ogrodzenia blochą od ulicy. Podobnie ze składami budowlanymi. Tyle pięknych miejsć zostało oszpeconych przez lokalny interes.
WARUNKI W GÓRACH
POGODA W WYBRANYCH MIASTACH REGIONU
Reklama