Złoty Jubileusz Koła Witów nr 27 ZPPA w Chicago

Rok 2023 już odszedł z przytupem, toteż Witowianom nie sposób jest nie zrobić podsumowania roku 2023 – roku obchodów jubileuszu 50-lecia Koła Witów nr 27 działającego przy Z.P.P.A. Nasze Koło zostało założone w 1973 r. Jubileusz 50-lecia Koła każe objąć historię ludzkiego wysiłku, dzięki któremu udało się przetrwać niełatwe pół wieku. Historia Koła to bogato tkany gobelin życia nas wszystkich na obczyźnie. Inicjatorem powstania Koła był Jacek Toczek. Celem Koła była pomoc materialna naszym rodakom w kraju na Podhalu, a także troska o naszą góralską kulturę, tradycję i zwyczaje, które Witowanie pragnęli kontynuować także na emigracji. Na przestrzeni pół wieku Koło Witów nr 27 zorganizowało wiele inicjatyw kulturalnych oraz przyjmowało wielu znakomitych gości, którzy przyjeżdżali w odwiedziny do Witowian w U.S.A. Ważnym wydarzeniem dla Koła było ufundowanie i poświęcenie w 1977 r. sztandaru Koła według projektu Jacka Toczka. Funkcje prezesów na przestrzeni lat podejmowali: 

Stanislaw Szymusiak 

Andrzej Toczek 

Jan Mieczysław Koenig 

Tadeusz Maryniarczyk 

oraz najdłużej pełniący tę funkcję obecny prezes Józef Giewont. 

Do pamiętnych wydarzeń z pewnością należy zaliczyć. m. in.: w 1981 r wizytę ks. Leona Musielaka (Polityk) – byłego więzienia Kozielska w (1939 r), długoletniego duszpasterza w Witowie, opiekuna ministrantów i młodzieży. To on właśnie reaktywował orkiestrę dentą, która powstała w Witowie w 1937 roku z inicjatywy Jana Krzysiek (Kowol) i Józefa Chrobak (Płyta). Obecnie od 2006 roku jego imieniem została nazwana Szkoła Podstawowa w Witowie. Z Witowem także mocno był związany sp. ks. Bronisław Szymański. Salezjanin, budowniczy plebanii w Witowie, odwiedził on także Witowian w Chicago w 1987 r. Wtedy też odbyło się wystawienie “Jasełek” w reżyserii ks. Bronisława Szymańskiego. Nasz gość obdarował Koło pięknym prezentem - obrazem panoramy Witowa w scenerii zimowej, który stał się tłem do wystawianych jasełek i służy nam do dziś w wielu okolicznościowych uroczystościach. Z okazji 50 lecia kola obraz został przekazany jako dar dla ZPPA w Chicago Kolejne jubileusze Koła dokumentowały nasz rozwój i ciągłość więzi z Witowem i Podhalem. Jedną z wartości, która górale cenią bardzo wysoko jest przywiązanie do wiary.  Z inicjatywy Broni Maryniarczyk przy Kole Witów powstało Kółko Różańcowe. Obecnie prowadzi je córka założycielki – Anna Pawlik. Przy Kole Witów przez lata istniała szkółka gry na instrumentach ludowych (skrzypcach, piszczałkach), która pod kierownictwem Andrzeja Krzeptowskiego-Bohaca osiągała duże sukcesy. Jej uczniami były w większości dzieci z naszych rodzin. 

Młodzież z tego zespołu występowała na wielu koncertach. Zespół “Dujawica” - bo tak się nazywał - koncertował w Polsce na Festiwalu Folkloru Ziem Górskich w Zakopanem, w Kanadzie w Toronto z Wielką Orkiestrą Symfoniczną pod dyr. Andrzeja Rozbickiego, a także w Chicago z Wielką Orkiestrą Paderewski Symphony Orchestra pod dyr. Wojciecha Niewrzoła i Basi Bilszty. 

Pomysłodawcą powstania tego zespołu był śp. Jan Mieczysław Koenig, prezes Koła Witów. Szczęśliwie zbiegło się to z przyjazdem do Ameryki Andrzeja Krzeptowskiego-Bohaca, który swoje życie poświęcił wychowaniu młodzieży i kulturze podhalańskiej. Dużym wydarzeniem dla Witowian były obchody 400-lecia Witowa w kraju i w Ameryce w 2006 roku. Z tej okazji naszym gościem był honorowy członek Koła śp. ks. prof. dr hab. Andrzej Maryniarczyk z Witowa, wieloletni wykładowca KUL-u. Pod okiem ks. profesora Andrzeja Maryniarczyk powstała piękna zbiorowa monografia Witowa pt. „400 lecie Witowa”.  Jego słowo pisane pozostanie dla potomnych na zawsze. Dla uczczenia 400 lecia, Witowianie zza Wielkiej Wody przyjechali do Witowa, by wspólnie z rodzinami celebrować ten piękny jubileusz rodzinnej wsi.  Decyzją dyrekcji ZPPA zaszczycił nas obecnością ówczesny prezes Związku Podhalan Stanisław Zagata, wiceprezesi: Maria Krzeptowska-Gewont oraz Andrzej Krzeptowski, były wiceprezes Związku Podhalan. W skład tej delegacji wchodził także prezes Koła Witów Józef Giewont z żoną Janina, Jozef Stefania Kojs z rodziną, Andrzej Toczek z żoną Anielą oraz Helena i Władysław Bzdyk. Nasza obecność oraz pomoc materialna uświetniła ten wyjątkowy jubileusz. W dalszych latach nasze Koło czynnie uczestniczyło w wydarzeniach ZPPA, biorąc udział w kolejnych sejmach, piknikach, wspierając Związek i jego komórki takie jak: Komitet Edukacji, Radio Z.P., Komitet Imprez, Wybór Królowej, Wybór Zbójnika, a także uczestnicząc w jubileuszach bratnich kół. Radoscia dla naszego Koła było uczestnictwo naszego proboszcza z Witowa ks. Jana Kucharczyka, zaproszonego na sejm przez Zarząd Główny ZPPA. Przywiózł on dar, obraz Matki Boskiej Częstochowskiej, który pozostał na kolejne kadencje w siedzibie Zarządu Głównego Związku Podhalan. 

Wielkim powodem do dumy Kola jest dla nas fakt, że z Witowa pochodziły dwie królowe Z.P.PA. Byly to Stefania Kojs i Aniela Gewont, a także fakt, że Witowianom   naszym członkom powierzano odpowiedzialne funkcje w strukturze ZPPA: Andrzej Siuty w latach trzydziestych ubiegłego wieku pełnił funkcję Sekretarza Zarządu Głównego, a Maria Krzeptowska i Andrzej Krzeptowski-Bohac – wiceprezesów. Ponadto Maria Krzeptowska przez 19 lat prowadziła Radio Związku Podhalan. Jubileuszowe wydarzenia 50-lecia Koła przypadło na 14 października 2023 roku. Rozpoczęliśmy je uroczystą Mszą św. w Kościele Matki Bożej Matki Kościoła “Na Górce” u O.O. Cystersów, którą poprowadził nasz kapelan o. Michał Blicharski w koncelebrze z o. Bartłomiejem Stanowskim Kapelanem Zarządu Głównego ZPPA, Oprawę Mszy św. stanowiły muzyka organowa piękny śpiew, orkiestra denta Ryszarda Staroń w której grają Andrzej Chrobak i Andrzej Siuty z Witowa oraz kapela góralska Gienka Leśnickiego. Homilię bez słów… (bardzo wzruszającą) opracował nasz kapelan o. Michał Blicharski, Było to wyjątkowe, duchowe przeżycie, gdy ekran w kościele przeniósł Nas w ojczyste strony do naszej wsi i wspomnień z dzieciństwa i młodych lat. Melodia „Downy cas na Podhalu” … w wykonaniu zespołu „ Ogórki” przeniosło Nas w czasie. Słowa gratulacji i życzeń wspólnego świętowania skierował do nas prezes ZPPA Stanisław Sarna oraz honorowy prezes ZPPA Henryk Mikołajczyk. Na koniec zabrał głos Józef Giewont, prezes naszego koła, dziękując księżom, oprawie liturgicznej, muzycznej, dziewczętom, które śpiewały psalm, wszystkim za przybycie i zapraszając na dalszą część uroczystości. Prezes szczególnie dziękował pocztom sztandarowym poszczególnych bratnich kół. Wspólne zdjęcie w gościnnych progach świątyni ojców cystersów upamiętniło to wydarzenie. W dalszej kolejności w Domu Podhalan rozpoczął się nasz uroczysty bankiet. Przywitani muzyką góralską braci Eugeniusza i Zdzisława Leśnickich(Pojasiów), Krzysztofa Koeniga, Łukasza Gawrona, Pawła Bafii, wszyscy uroczyście przystąpili do hymnu Polski i USA, które zaśpiewała królowa Z.P. Ania Smetek. Głos zabrał także prezes Józef Giewont, który przywitał oficjalnie wszystkich gości. Następnie prowadzący, Maria Krzeptowska i Józef Giewont, zaprosili do części artystycznej, która wierszami rozpoczeli Józef Giewont i Ania Giewont-Ozymko. Na tę okoliczność reaktywował się częściowo (w swojej „amerykańskiej” części) założony wiele lat temu w Witowie na Podhalu przez państwa Anielę i Karola Michniaków zespół “Witowianie”. Jego dawni członkowie przed laty wyjechali do USA i są dzisiaj członkami Koła Witów nr 27. Gościnnie wystąpił również zespół młodzieżowy “Jawory” pod kierownictwem Kingi Jarząbek. 

Wszystkie występy spotkały się z ogromnym aplauzem.  Po części artystycznej przystąpiono do odczytania depesz i listów gratulacyjnych, które z okazji jubileuszu Koła Witów nadeszły z Polski i z Ameryki. Postanowieniem Ministra Kultury prof. Piotra Glińskiego zostały przyznane odznaczenia państwowe za działalność kulturalną w kraju i poza granicami kraju. Były to odznaczenia dla zarówno dal poszczególnych członków, jak i dla Koła i tak: Koło Witów nr 27 przy ZPPA Chicago- za 50 lat działalności polonijnej zostało uhonorowane Nagrodą Województwa Małopolskiego – Srebrnym Medalem Polonia Minor.  Prezes Józef Giewont oraz wcześniejsi prezesi: Andrzej Toczek Tadeusz Maryniarczyk, a także wiceprezes Halina Kowalczyk oraz chorąży Jan Kowalczyk – Srebrną Odznaką Honorową Województwa Małopolskiego – Krzyż Małopolski.  Ponadto Aniela Michniak, Maria Krzeptowska-Gewont, Janina Giewont oraz Andrzej Krzeptowski-Bohac za wieloletnie zasługi na polu kultury zostali uhonorowani Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” Wyróżnienia te są potwierdzeniem ponadczasowych wartości pracy na rzecz kulturowego dziedzictwo naszych ojców. Również Koło wyróżniło swoich pierwszych członków założycieli, zasłużonych dla Kola i sponsorów wspierających nasza działalność: Jozef Stefania Kojs, Leopold Zofia Michniak, Bronisława Koenig, Andrzej Aniela Toczek, Maria Chrobak, Janina Tylka, Eugeniusz Leśnicki, Maria Andrzej Krzeptowski, Helena Borowicz, Rodzina Główczak, Roman Zarycki, Kapelan O. Michał Blicharski, Tadeusz Maryniarczyk, Edward Małgorzata Helegda, Zarząd Główny ZPPA, Fleet Equipment – Ted Styrczula, Ditech – Andrzej Siuty & Jozef Giewont, B & D Custom Builders Bronisława Daniel Gibala, Taxes Financial Services – Halina Wikar, Barrel House – Dorian Anna Ozymko, WitPol Transport -Jan Dorota Lenard, Jan Zych, Tadeusz Bożena Rebidas, Andrzej Dorota Wilczek,. Następnie zabrał glos prezes zarządu głównego ZPPA Stanisław Sarna, który wspomniał zasługi i aktywnosc członków Kola w rozwój naszego związku Podhalan, poczynając od założyciela Kola Witów sp. Jacka Toczka poprzez wszystkich prezesów, jak również wspomniał o Jozefie Gewont-Tokarczyk, która pisze wiele ciekawych artykułów do kwartalnika “Podhalanin”, gratulując Jubileuszu dziekowal za dar przekazany przez Kolo z okazji 50 lecia  (obraz sceniczny- zimowa panorama Witowa) do ZPPA-  zyczyl dalszej owocnej pracy dla dobra Kola i całego Zwiazku Podhalan w Chicago.  Nasza wioska słynie z pasterstwa, toteż nic dziwnego, że w przeszłości nie brakowało u nas honorowych baców. Potomkiem jednego z rodu bacowskiego jest Andrzej Siuty (Gryzok), który w końcowej części bankietu przypomniał nam obyczaje na hali i ugościł wszystkich wybornym serem, bryndzą i oscypkami. 

Do obchodów Złotego Jubileuszu naszego Koła należy także spotkanie, jakie odbyło się w Polsce 12 listopada 2023 roku w remizie OSP w Witowie. Przyczynił się do tego oddział Witów ZP w Polsce im. św. Jana Pawła II z prezesem Piotrem Kopec, obecni byli Wójt Gminy Koscielisko-Witow Roman Krupa, przewodniczący Sejmiku Małopolskiego Jan Piczura, Kazimiera Bzdyk Sołtys Witowa, Wojciech Pawlikowski prezes OSP Witów była również Pani dr Anna Mlekodaj oraz żyjący w bliskim kontakcie i serdecznej więzi z rodzimą wsią Witowianie zrzeszeni w ZPPA. Polonijną stronę reprezentował prezes Koła nr 27 Witow Z.P.P.A. Józef Giewont wraz z małżonką Janiną oraz Maria Andrzej Siuty i Maria Andrzej Krzeptowski. Jednym z celów spotkania było uhonorowanie pani Anieli Michniak, która wraz z mężem śp. Karolem Michniak założyła i prowadziła przez wiele lat zespół „Witowianie”. Z grona wychowanków zespołu wywodzą się między innymi działacze polonijni, którzy zaszczepili miłość do Podhala w wielu emigranckich sercach. Dalszą część spotkania wypełniły życzenia dla jubilata - Koła Witów 27 w ZPPA. Był tort upieczony przez Siostry Zgromadzenia Córek Bożej Miłości w Witowie, życzenia władz lokalnych, nie brakowało także chwil refleksji. Przy blasku świec wspominano zmarłych Witowianów w kraju i poza granicami, którzy odeszli zarówno w ostatnim roku, jak i dużo wcześniej. Część artystyczną spotkania wypełnił występ zespołu „Mali Witowianie” prowadzonego przez Ewę Stopkę i Andrzeja Bzdyka. Etyka pracy, jaką wpoili nam nasi zespołowi wychowawcy, a także umiejętność empatii, którą nam przekazywali, stały się fundamentem współpracy i osiągnięć, którymi dziś się szczycimy. Oprawiona w ramki fotografia będzie świadectwem życia zatrzymanym w czasie (…) chwilą radości (…), wspomnieniem, a także głosem odpowiedzialności za siebie i innych, ciężaru spoczywającego w naszych ramionach, z którego wszyscy próbowaliśmy się wywiązać jak najlepiej(...).  Oby nasze doświadczenia przetrwały kolejne dziesięciolecia dla przyszłych pokoleń. 

PS.   Prezes Józef Giewont kieruje jeszcze raz wyrazy wdzięczności i podziękowania wszystkim, którzy w jakikolwiek sposób przyczynili się do uświetnienia naszego jubileuszu tak w kraju, jak i w USA. Dziękuje szczególnie wszystkim przedstawicielom władz lokalnych, a także samorządowcom szczebla wojewódzkiego z Polski, w szczególności Janowi Pichurze, przewodniczącemu Sejmiku Małopolskiego, który rekomendował i wręczał w Polsce odznaczenia państwowe.