Reklama

2024-06-13 12:00:56

Nowy Targ

Opowieści podsłuchane pod stołem. Wspomnienie o Janie Reczkowskim

Był synem pokojówki i hrabiego. Znał kilka języków, staranne wykształćenie zdobył m.in. na Sorbonie. O znanym nowotarskim ceramiku - Janie Reczkowskim opowiada jedyna jego córka Jolanta Huzior i wnuk Witold.

Witold Huzior jest jednym z czterech wnuków Jana Reczkowskiego, uznanego nowotarskiego ceramika, który odtwarzał stare podhalańskie wzory na podstawie literatury i wykopalisk. Rozmawiamy przez Messenger, bo Witold od lat mieszka w Chicago. Pokazuje fotografię ukochanego dziadka, którą zrobił podczas katalogowania jego prac, niedługo przed śmiercią. W Chicago ma kilka figurek, które wyszły spod ręki Jana. Są dziś dla niego cenną pamiątką.

Gdy jeszcze mieszkał w domu rodzinnym w Nowym Targu przy ul. Długiej, spędzał wiele czasu z dziadkiem. Przeprowadził też długi z nim długi wywiad, który nagrał. Kasety, niestety, zostały w Polsce.

Jak zapamiętał dziadka? - Był bardzo dobrym, ciepłym człowiekiem. Ciekawie opowiadał - podkreśla. - Do naszego domu przychodzili różni artyści - malarze, pisarze, naukowcy. Dziadek przyjaźnił się z Karolem Kosturem, który czasem przynosił mi w prezencie kredki, ze Stanisławem Kuskowskim czy Marianem Łopatyńskim - opowiada wnuk.

Z Warszawy przyjeżdżał do niego prof. Witold Doroszewski, autor "Słownika języka polskiego", który bardzo interesował się gwarą góralską.

- W jadalni odbywały się długie, ciekawe rozmowy. Nie były przeznaczone dla mnie. Ja ukrywałem się pod stołem i podsłuchiwałem - wspomina ze śmiechem Witold. Pamięta też wizyty niemieckiego kolekcjonera -  Hansa Joachima Schaußa, który przyjeżdżał do dziadka po ceramikę, a potem sprzedawał te prace w USA.

Dom przy ul. Długiej miał dwa skrzydła. W jednym mieszkali dziadkowie - Jan Reczkowski z żoną Marią, w drugiej rodzice Witolda z czwórką dzieci.

- U babci była kuchnia, ona gotowała dla wszystkich. Była najlepszą kucharką na świecie - podkreśla Witold. Dziadek miał pracownię w ogrodzie, miał duży piec ceramiczny na drewno, koło garncarskie. Glinę przywoził z Maniów. Szkliwa wykonywał sam. Pozostały zapiski z różnymi przepisami, wzorami.

Syn hrabiego

Jan Reczkowski był synem pokojówki i hrabiego z Kołaczyc, miasteczka położonego w dzisiejszym województwie podkarpackim. Czy mowa o Horodyńskim? - Witold nie zna nazwiska swojego pradziadka. Wiadomo, że Jan Reczkowski urodził się 5 lutego 1909 r. w Gogołowie. Wychowywał się na dworze, gdzie matka nadal pracowała. Choć Jan dostał po niej nazwisko, nie po ojcu, hrabia zadbał o wykształcenie syna. Dlatego Jan Reczkowski najpierw studiował w Krakowie, potem wyjechał do Francji, gdzie kontynuował edukację na Sorbonie. - Znał też dobrze kilka języków. Biegle mówił po francusku, niemiecku, rosyjsku, ukraińsku - podkreśla Witold. Jeszcze w latach 90. ubiegłego wieku do domu przy ul. Długiej docierały gazety w tych językach - m.in. "Figaro" i "Prawda".

I właśnie znajomość języka niemieckiego spowodowała, że choć trafił do obozu koncentracyjnego, ocalał. - Niemcy wykorzystywali go jako tłumacza. Potem, gdy dowiedzieli się, że jest ceramikiem, został przewieziony do obozu pracy w Berlinie. - Tam dostał zadanie wykonania płyty ceramicznej, pod silniki, chyba dla czołgów, żeby zimą nie zamarzały - opowiada Witold Huzior. - Z dziadkiem skontaktował się polski ruch oporu, kazali mu przedłużać pracę przez pół roku i nie kończyć jej. Obiecali, że go stamtąd wyciągną. I tak się też stało - powtarza historię zasłyszaną od dziadka. Twierdzi, że dziadek trafił potem do lasu, gdzie jakiś czas przebywał z partyzantami.

Jeszcze przed wojną Jan Reczkowski zasłynął z odtwarzania starych ceramik, Nowy Targ był kiedyś ważnym ośrodkiem garncarskim, ta historia sięga XVII w.

- Dziadek Bardzo chciał, żebym przejął po nim pracownię i kontynuował jego dzieło, ale ja nie miałem do tego serca - opowiada Witold, który jako jedyny z wnuków wybrał artystyczną drogę. Uczył się w zakopiańskim Liceum Plastycznym im. Antoniego Kenara, potem jednak dostał się na studia aktorskie w Krakowie. - Nauczył mnie toczyć glinę na kole, dużo rozmawialiśmy o wzornictwie - podkreśla.

Dom na Niwie

Tę opowieść uzupełnia mama Witolda - Jolanta Huzior, jedyna córka Jana Reczkowskiego, która na stałe mieszka w USA, ale akurat przebywa w Polsce.

- Rodzice poznali się w Nowym Targu - zaczyna opowieść. - Tata przyjechał do Nowego Targu, bo dogadał się z Panczakiewiczem, którego ojciec miał piekarnię. Razem założyli pracownię ceramiczną.

Mama pani Jolanty - Maria pracowała u posła Michała Wawrzynowskiego, wraz z jego rodziną przyjeżdżała do Nowego Targu na Kowaniec, gdzie spędzali wakacje. Maria także wybudowała sobie jeszcze za panny drewniany dom na Niwie. - Rodzice pożenili się późno, tata miał już 40 lat, mama 42 lata - opowiada Jolanta Huzior, która urodziła się w 1945 r.

Gdy miała pół roku, rodzice wyjechali do Bolesławca, gdzie mieszkali przez pięć lat. Jan Reczkowski kierował jednym z tamtejszych zakładów garncarsko-ceramicznych. - Pani Jolanta pamięta, że rodzice wrócili do Nowego Targu i zamieszkali na Niwie, bo w Bolesławcu we znaki dawali się bardzo złodzieje. Okradli także ich mieszkanie.

Koło domu na Niwie Jan dobudował pracownię. - Tata był bardzo pracowity, odtwarzał stare wzory, ludzie przynosili też do niego starą ceramikę, którą czyścił. - Znajdywali te naczynia, figurki, kiedy budowali domy, a budowało się po wojnie dużo - podkreśla. Jan wykonywał też ceramikę użyteczną, np. garnki na mleko, które brat mamy sprzedawał na jarmarku w Nowym Targu albo na targowicy w Zakopanem. - Wujek woził te naczynia furmanką - wspomina córka ceramika. Pan Jan współpracował też z zakopiańską Cepelią.

- Mama pracując u posła nauczyła się świetnie gotować, dlatego potem w Nowym Targu organizowała jedzenie na wesela. Była świetną kucharka, zatrudniała kobiety, które pod jej okiem gotowały i piekły - opowiada.

- Tata był bardzo życzliwym człowiekiem, bardzo pomagał ludziom. Gdy trzeba było, jeździł z nimi do lekarzy w Krakowie - opowiada Jolanta. Był też przez kilkanaście lat ławnikiem sądowym. Gdy Jolanta po ślubie wybudowała z mężem dom przy ul. Długiej, zabrała do siebie rodziców z Niwy.

Zostań Patronem Tygodnika Podhalańskiego.

1
2
Komentarze Facebook
Dodaj komentarz
Wysłanie komentarza oznacza akceptację regulaminu komentowania na łamach 24tp.pl
Nie ma jeszcze komentarzy do tego artykułu.
2024-07-13 08:03 Żeglarskie zawody na Jeziorze Czorsztyńskim o Puchar KS Wiaterni 2024-07-12 22:40 Warto trzymać odległość 2 2024-07-12 22:15 Popularny szlak na Babią Górę będzie zamknięty 2024-07-12 21:44 Znów samochody między rogatkami i to aż dwa! (WIDEO) 3 2024-07-12 21:18 Senator z Podhala odpycha 10-latkę (WIDEO) 9 2024-07-12 21:00 Scena już prawie gotowa. W sobotę na Równi Krupowej zaśpiewa Doda (WIDEO) 2 2024-07-12 20:00 Flisacy się szkolą 1 2024-07-12 19:30 GOPR organizuje kurs jaskiniowy dla początkujących. Ostatnie miejsca 2024-07-12 18:59 Piękne, zabytkowe auta. Jednym z nich jeździł podobno Elvis, a może Beatlesi (WIDEO) 2024-07-12 18:30 Turysta ukąszony przez owada 2024-07-12 18:00 Najlepsi z najlepszych uczniowie z Gminy Poronin zostali nagrodzeni 2024-07-12 17:00 Szarotki mają nowego prezesa - nie jest specem od hokeja tylko od finansów 2024-07-12 16:51 Lato z Radiem i Telewizją Polską - informacje dla widzów 3 2024-07-12 16:00 W Niedzicy pławimy się w jeziorze legalnie i bezpiecznie 3 2024-07-12 15:30 Schronili się w goprówce 2 2024-07-12 15:00 Pomagamy pogorzelcom z Nowego Bystrego. Jest Zrzutka 2024-07-12 14:38 Utrudnienia w rejonie Drogi do Olczy 2024-07-12 14:30 Koncert finałowy Warsztatów Muzycznych 2024-07-12 14:27 Wypadek rowerzysty na Drodze Pienińskiej 2 2024-07-12 14:00 Na ludźmierskiej drogowcy układają kolejną warstwę asfaltu. Ostatnią! 2024-07-12 13:00 Spotkanie z niepylakiem apollo i życie nad przepaścią 1 2024-07-12 12:39 Piknik na kole, a właściwie... na dwóch kołach 2024-07-12 12:00 Co robić w weekend w Zakopanem? 2024-07-12 11:30 Turyści ruszyli pod Tatry, zakopianka korkuje się już w kilku miejscach 2024-07-12 10:57 Znów mogą być burze z silnym wiatrem i ulewnym deszczem 2024-07-12 10:30 Amerykańska saga z Kevinem Costnerem. Mamy dla Was bilety 2024-07-12 10:21 Dziś zamkną drogę! Rusza wyścig kolarski. Sprawdźcie kiedy! 2024-07-12 10:00 Brodka, Bryska, Kordan. Pozytywna muzyczna energia 2024-07-12 09:59 Twarda woda - co to jest i jak z nią walczyć? 2024-07-12 09:57 Wybór odpowiedniej maszyny do popcornu. Kompletny przewodnik 2024-07-12 09:00 Betonoza daje się we znaki 11 2024-07-12 08:00 Góry tańsze niż morze 2024-07-11 22:20 Szczegóły tragedii w Mąkowej Dolinie. W akcji ratunkowej brał udział też śmigłowiec TOPR 2024-07-11 21:34 Strażnicy i policjanci zatrzymali kierowcę z Kuwejtu, który jeździł po Krupówkach 20 2024-07-11 21:00 Autami terenowymi wybrali się do parku narodowego na borówki 2 2024-07-11 19:02 Błotna lawina spadła na schron w Tatrach. Nie żyją dwie turystki (WIDEO) 2 2024-07-11 19:00 Zjazd Karpacki z przeglądem banderii, konferencją i koncertami (WIDEO) 2024-07-11 18:46 Przeszliśmy dla was przez całe Krupówki, z dołu do góry (WIDEO) 1 2024-07-11 18:06 Śmiertelny wypadek w Tatrach (WIDEO) 2024-07-11 18:00 Taki grzybek wyrósł na trawniku. Czy policja tego nie widzi? 7 2024-07-11 18:00 Budowa domu wielofunkcyjnego, mury rosną powoli, ciągle potrzeba wsparcia 1 2024-07-11 17:18 Zlot staruszków na czterech kołach, a każdy piękny i pełny życia 2024-07-11 16:47 8. Puchar Pienin im. Bronisława Warusia (WIDEO) 1 2024-07-11 16:30 Nietypowy patrol na pienińskich szlakach 3 2024-07-11 16:29 Pani Joanna poparzona w pożarze. Potrzebuje Waszej pomocy (WIDEO) 2024-07-11 15:28 Kayah na Jarmarku Podhalańskim (WIDEO) 2024-07-11 14:30 Za gorąco by pracować - burmistrz odprawia urzędników do domu 6 2024-07-11 13:48 Ulewy, gradobicia i burze przechodzą przez Podhale (WIDEO) 2024-07-11 13:29 Już wiemy, kto będzie sekretarzem w urzędzie miasta, z zawodu jest geodetą 4 2024-07-11 12:30 Nadużywają alkoholu, zachowują się obscenicznie, zaczepiają mieszkańców i turystów 12
NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY
NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE
OSTATNIE KOMENTARZE
2024-07-13 07:53 1. Za siedzenie na zderzaku i nie trzymanie odległości powinno być 20 pkt karnych. Niech Policja mocno to pilnuje!!! W krajach zachodnich Policja łapie za takie coś i jet bezpieczniej. U nas pełno rajdowców wiecznie spóźnionych 2024-07-13 07:50 2. Ale brak kultury osobistej. Jak dla mnie to przekreślony senator 2024-07-13 07:41 3. W Kluszkowcach? Ktoś chyba musiałby  być przy niezdrowych zmysłach aby badać tam wodę. Wylot z oczyszczalni robi swoje. 2024-07-13 07:41 4. Dobrze, że Państwo zamieściliście tę informację tu, na Podhalu. Dobrze, że można w "pełnej krasie" zobaczyć zachowanie pisowskiego senatora Hamerskiego, który, nawiasem mówiąc, tu też nigdy nie słynął z kultury zachowania... za to słynął z buty, pychy i parcia do władzy i zaszczytów okraszonych niezłą kasą. A teraz i jego - senatora Hamerskiego i jego "prezesa" J. Kaczyńskiego zachowanie wobec tej dziewczynki najlepiej pokazują kim są dla nich, pisowców przy władzy, zwykli ludzie - NIKIM. Kolejne dowody pisowskiego chamstwa i hipokryzji - gęby wycierane religijnymi frazesami, rąsie i oczęta wznoszone ku niebu, gdy w pierwszych szeregach na religijnych uroczystościach są witani niemal jak bogowie, ale gdy realnie mają do czynienia z innym, zwykłym człowiekiem, mniejszym, z racji na wiek, bo nie godność ludzką, to wychodzi z nich ich "prawo i sprawiedliwość" i obłuda wcześniejszych gadek o szacunku dla suwerena... I jeszcze jedno, tak samo przykre, jak zachowanie panów Hamerskiego i Kaczyńskiego - po niektórych wcześniejszych komentarzach widać, że niestety takie chamstwo ma się wciąż dobrze i ma swoich zwolenników... Oby spotykali w swoim życiu jak najwięcej takich osób jak oni i tak przez nich byli traktowani - przecież to im się podoba. 2024-07-13 07:24 5. Buractwo, pogarda , przedmiotowe traktowanie dzieci to wspólna cecha pisowców, ten typ tak ma. 2024-07-13 07:11 6. Typowy przedstawiciel PiS. Wstyd dla Podhala. Zacofane Podhale wybrało swojego przedstawiciela. 2024-07-13 07:00 7. No niesamowita historia..... 2024-07-13 01:30 8. Miastowi z najwiekszej wsi na Podhalu. 2024-07-12 23:29 9. Koncert lata z radiem i telewizją był załatwiany już za zarządów nowego burmistrza czy odchodzącego ? 2024-07-12 22:53 10. Zachować odległość, to nie dotyczy polskich kierowców. Wystarczy chęć zaparkowania tyłem (jak wszędzie na świecie) a już ci ktoś siedzi na zderzaku. Polacy parkują przodem robiąc najazd przez krawężnik na chodnik, szkoda zawieszenia.
2024-06-22 16:50 1. Dobrze że wreszcie jest. Ale to i tak o ponad 30 lat za późno. I o to mam pretensje do władz Zakopanego, wszystkich od 1989 roku. 2024-06-10 21:44 2. Super impreza, moje gratulacje. Szkoda tylko że osoba która Wam tyle pomogła została przez was pominięta. Nawet nie usłyszałem od Was dla Pana M G słowa dziękujemy. 2024-05-19 18:55 3. Czyli zaczyna się jazda " bez trzymanki"_ kilku Radnych jest z poprzedniego wyboru ( nic nie robili ) nowi dużo obiecują. Nie wiadomo jakich zastępców będzie miał Burmistrz ( Pani od żółtych wstążek) odpadła...... 2024-04-22 15:13 4. Tutaj można się wiele dowiedzieć o naszym świecie i przyszłości. Super! 2024-04-21 22:36 5. Dlaczego nie piszecie o hejcie jaki sąsiedzi wyrzygują na organizatorów tej inwestycji? Grupa sąsiadów brnie w zaparte, skargi, blokady, pisma, w żaden sposób nieuzasadnione. Może nagłośnienie ich zachowania przywróci im poczucie przyzwoitości i serdeczności wobec osób którym los nie oszczedził kalectwa? 2024-04-05 23:21 6. O myszka znowu się lansuje, a miała zawiesić kampanię wyborczą. Najlepsze są jej plakaty wyborcze - poza z założonymi rękami obrazuje jej ostanie dwie kadencje na stanowisku zastępcy burmistrza: "siedziałam dwie kadencje z założonymi rękami i nic nie robiłam i staram się teraz o wasz głos drodzy mieszkańcy aby sobie dalej tak posiedzieć tylko za lepszą kasę" 2024-04-05 23:11 7. O myszka znowu się lansuje, a miała zawiesić kampanię wyborczą. Najlepsze są jej plakaty wyborcze - poza z założonymi rękami obrazuje jej ostanie dwie kadencje na stanowisku zastępcy burmistrza: "siedziałam dwie kadencje z założonymi rękami i nic nie robiłam i staram się teraz o wasz głos drodzy mieszkańcy aby sobie dalej tak posiedzieć tylko za lepszą kasę" 2024-04-05 07:05 8. BRAWO WY !!! 2024-03-29 17:19 9. Ja się pytam jaką partię ten pan reprezentuje?Nazwa komitetu nic nie mówi. 2024-03-14 18:58 10. I to jest miś a nie jakosi cepersko podróba!
WARUNKI W GÓRACH
POGODA W WYBRANYCH MIASTACH REGIONU
Reklama
Polecamy


REKLAMA


FILMY TP

Pożegnania

Dołącz do nas - facebook