Reklama

2018-02-15 17:58:21

Blog

SZLAKIEM ZNAKOMITYCH ZAKOPIAŃCZYKÓW

Reklama

Pod koniec ubiegłego roku nakładem Muzeum Tatrzańskiego w Zakopanem ukazał się nowy przewodnik. „Szlak znakomitych zakopiańczyków” autorstwa Zbigniewa Moździerza i wyżej podpisanego. To propozycja dla osób zainteresowanych dziejami naszego miasta. Historię miejsca można opisywać na rozmaite sposoby: chronologicznie, topograficznie, biograficznie. Wybraliśmy ten ostatni trop, aby opowiedzieć dawniejsze dzieje wioski pod Giewontem przez pryzmat zamieszkujących tu osób. Tych, które odegrały w historii Zakopanego, a czasem Polski, ważną, godną uwiecznienia rolę. Tak powstała ta książeczka.

     Książeczka, bo format jest poręczny, kieszonkowy (A-6), a publikacja niezbyt obszerna – liczy 148 stron. Żeby zmieścić na takiej przestrzeni rozsądną liczbę biogramów i zdjęć trzeba było dokonać wyboru. Postanowiliśmy ograniczyć się do osób mieszkających w Zakopanem, które urodziły się w XIX stuleciu. Ważnym kryterium było zamieszkiwanie w Zakopanem przez dłuższy okres czasu. Wielu z naszych bohaterów nie urodziło się tutaj, ale kiedyś tu przyjechali i postanowili zostać, osiąść, zapuścić tu swoje korzenie.
     Jedni ze względów estetyczno-sentymentalnych, inni z konieczności. Jedni, jak dr Tytus Chałubiński, przyjeżdżali do Zakopanego od lat zanim zdecydowali się tu zamieszkać. Inni, jak August Zamoyski czy Mariusz Zaruski, spędzili tu zaledwie kilka, zazwyczaj bardzo intensywnych lat. Jeszcze inni, jak Wojciech Brzega, urodzili się w Zakopanem i spędzili tu większość swojego życia.
     Znaczną grupę stanowili chorzy, którzy szukali w górach zdrowia. Zakopane wcześnie stało się ważnym ośrodkiem leczenia gruźlicy, a wielu jego rezydentów, zamieszkało tu z powodu tej śmiertelnej dawniej choroby, by wymienić z tego grona tylko Stanisława Witkiewicza, Władysława Matlakowskiego, Karola Szymanowskiego czy Maksymiliana Marię Kolbego. 
     Kryterium wyboru była więc data urodzenia, ale z racji długowieczności niektórych z naszych bohaterów, w opisach sięgamy często głęboko w wiek XX. Książka jest podzielona na rozdziały obejmujące rozmaite grupy zawodowe: lekarzy, nauczycieli, architektów. Osobne rozdziały poświęcono artystom i ludziom pióra oraz społecznikom, przedsiębiorcom, księżom i ludziom związanym z turystyką i sportem. 
     Pierwsza część opisuje, używając określenia Ferdynanda Hoesicka, „legendowe postaci zakopiańskie”. Wśród nich Sabałę, księdza Stolarczyka, Chałubińskiego i Zamoyskiego. We wstępie Zbigniew Moździerz omawia syntetycznie powstanie i rozwój Zakopanego do połowy XX wieku.
     Każdy biogram opatrzony jest wykazem miejsc związanych z daną osobą, syntetyczną bibliografią oraz, poza kilkoma wyjątkami, fotograficznym portretem opisywanej osoby. Nie ma w tym przewodniku klasycznie przedstawionych tras zwiedzania. Można go wykorzystywać na rozmaite sposoby: wędrując szlakiem jednego z bohaterów, wybierając jedną z zakopiańskich rodzin lub podążając szlakiem lekarzy, czy artystów malarzy. Sposobów może być tyle, ilu czytelników. 
     Mam nadzieję, że nasza książka dopełnia dotychczasową literaturę przedmiotu. W 2014 roku Muzeum Tatrzańskie wydało przewodnik autorstwa Zbigniewa Moździerza Szlak stylu zakopiańskiego. Rok wcześniej Zbigniew Moździerz i Jerzy Roszkowski opublikowali Szlak Zamoyskiego. Jest też znakomity, od dawna nie wznawiany, Zakopane. Przewodnik historyczny Macieja Pinkwarta i Lidii Długołęckiej-Pinkwart. Przewodnikowo jest chyba Zakopane najlepiej i najdokładniej opisanym miastem w Polsce. Co nie znaczy, że nie istnieją wciąż przestrzenie słabo obecne w przewodnikowym piśmiennictwie i że nie ma już nic do roboty. Na razie nie wiadomo czy Muzeum Tatrzańskie zdecyduje się na kolejną część Szlaku znakomitych zakopiańczyków, poświęconą osobom urodzonym w XX wieku. Zresztą prawdopodobnie nie zmieściliby się wszyscy w jednym tomie…
     W tym opisywanym zamieszczono 122 biogramy i 133 zdjęcia. Książkę uzupełnia wybrana bibliografia, skorowidz opisanych osób i plan Zakopanego z zaznaczonymi obiektami na trasie z Nawsia do Kuźnic. Publikacja została wydana również w angielskiej wersji językowej. Projekt dofinansowano z funduszy miasta Zakopanego za pośrednictwem Zakopiańskiego Centrum Kultury. Przewodnik można kupić w oddziałach Muzeum Tatrzańskiego i w internecie na stronie: muzeumtatrzanskie.pl
     Na okładce zdjęcie autorstwa Stanisława Witkiewicza, dobrze znane i świetnie ilustrujące złożony charakter Zakopanego. Idą obok siebie Sabała, góral symbolizujący miejscową tradycję i kulturę oraz młody Staś Witkiewicz, urodzony w Warszawie, w przyszłości jeden z najwybitniejszych polskich artystów XX wieku, mieszkaniec Zakopanego, radykalnie kwestionujący podhalańską tradycję i wartości. Takie właśnie – złożone, niejednoznaczne, inspirujące i niezwykłe jest Zakopane, które próbowaliśmy przedstawić. 

Maciej Krupa, Zbigniew Moździerz, Szlak znakomitych zakopiańczyków. Przewodnik. Muzeum Tatrzańskie, Zakopane 2017, s. 148, cena 10,- zł. 

Kup e-wydanie Tygodnika Podhalańskiego.

Komentarze Facebook
Dodaj komentarz
Wysłanie komentarza oznacza akceptację regulaminu komentowania na łamach 24tp.pl
Krzysiek 2018-02-16 13:09:07
pani Krupa, książka jest od ponad pół roku na rynku wiec nie potrzeba robić jej takiej reklamy, zwłaszcza, ze nie jest twórcza. To, ze robi sobie Pan autopromocje to inna bajka, ale Pan z tego słynie :)
Maciej Krupa 2018-02-16 11:06:50
@Tomasz Pomurnik
Tak jest oczywiście biogram Stanisława Barabasza - strona 39. Tak - cena 10,- zł, taką cenę ustalił wydawca czyli Muzeum Tatrzańskie.
@Monika
Szanowna Pani, nasza książka nie jest zlepkiem innych książek, tylko tekstem oryginalnym. Oczywiście korzystamy z literatury, którą uczciwie wymieniamy w bibliografii. Oczywiście cytujemy w biogramach fragmenty innych tekstów, ale cytaty są zawsze wyróżnione wcięciem i kursywą i opatrzone odnośnikiem. Nie sposób napisać książki historycznej bez oparcia o rozmaitego typu źródła. Ale sugestia, że jest ona zlepkiem cudzych tekstów jest nieprawdziwa. To nasz własny tekst.
monika 2018-02-16 06:48:22
Szkoda, ze publikacja jest zlepkiem innych ksiażek a nie tekstem własnym
  • PRACA | dam
    Restauracja Schronisko Smaków Magda Gessler w Bukowinie Tatrzańskiej poszukuje kelnerów z doświadczeniem. Oferujemy: prace stałą, wysokie zarobki (podstawa + premia od obrotu - nawet do 6%), elastyczny grafik, możliwość rozwoju, szkolenia..kontakt@schroniskosmakow.pl 668414988
    Tel.: 668414988
    E-mail: kontakt@schroniskosmakow.pl
  • USŁUGI | budowlane
    Tynki maszynowe cementowo - wapienne, gipsowe. Atrakcyjna cena. 669790376
    Tel.: 669790376
  • PRACA | dam
    Przyjmę kobietę do PRACY NA PRALNI w Leclercu w Nowym Targu, ul. Składowa 2. Praca od zaraz, na umowę o pracę. Dogodne warunki pracy. Bez kwalifikacji, do przyuczenia. 604 266 616.
  • ANTYKI
    KOLEKCJONERSKIE TARGI STAROCI. PLAC NIEPODLEGŁOŚCI. 5-9 sierpnia. 668589537
    Tel.: 668589537
  • PRACA | dam
    Przyjmę do pracy w Zakopanem KUCHARKI, POMOC KUCHENNĄ, BUFETOWE. Atrakcyjna płaca. Tel. 502271486.
  • PRACA | dam
    Poszukujemy: KOBIET I MĘŻCZYZN oraz HOUSEKEEPER`A DO SPRZĄTANIA kompleksów hotelowych w Zakopanem. Różne godziny sprzątania. Stawki od 17,90 zł do 26,50 zł /h brutto. Tel. 603150522 [Juwentus Serwis-wpis do rejestru agencji zatrudnienia 11603 oferta zatrudnienia tymczasowego]
  • PRACA | dam
    PRACA W AUSTRII: murarz, cieśla, operator żurawia. Austriackie warunki. BauPersonal, (nr cert. 4726), info@baupersonal.pl,www.baubersonal.pl 513106189, 668835085
    Tel.: 513106189, 668835085
    E-mail: info@baupersonal.pl,
    WWW: www.baubersonal.pl
  • PRACA | dam
    ZATRUDNIĘ POMOC KUCHENNĄ/SPRZĄTANIE POKOI na wakacje - 601504486
  • PRACA | dam
    "TESKO" Tatrzańska Komunalna Grupa Kapitałowa Spółka z o.o. w Zakopanem zatrudni ŁADOWACZA do Zakładu Transportu Odpadów, praca stała, na pełen etat. Nr tel. 18 20 25 633, tesko@tesko.pl
    E-mail: tesko@tesko.pl
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    DO WYNAJĘCIA KIOSK HANDLOWY pow. 25m2, ZAKOPANE, NOWOTARSKA 3A. 602300070
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    DO WYNAJĘCIA KOMFORTOWE, NOWE, UMEBLOWANE MIESZKANIE 50m2, CENTRUM NOWY TARG ul. Krzywa. 608806408
  • PRACA | dam
    Skicontrol H.Martinczak.s.k.a. (Białka Tatrzańska) przedstawiciel na Polskę SKIDATA AG, zatrudni osobę na stanowisko: SERWISANT Oferujemy: umowę o pracę, niezbędne szkolenia, możliwość rozwoju zawodowego. Wymagania: znajomość rozwiązań IT, wykształcenie techniczne, znajomość języka angielskiego, czynne prawo jazdy kat.B. Główne obowiązki: instalacja i serwis systemów kontroli dostępu; utrzymanie sieci teleinformatycznych Klienta; prowadzenie dokumentacji technicznej i serwisowej. CV prosimy przesyłać na adres praca@skicontrol.pl Administratorem Pani/Pana danych osobowych jest Skicontrol H.Martinczak S.K.A. z siedzibą w Białce Tatrzańskiej przy ul. Środkowa 178 a. Pełną informację dot. RODO administrator prześle na e-mail.
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    LOKAL DO WYNAJĘCIA, Zakopane centrum, 27 m2 - TEL. 694266522
  • PRACA | dam
    Niemcy stała praca! ALP Bau zatrudni na stałe, na niemiecką umowę murarzy oraz cieśli. Stawki 15,40-16,50 eur brutto/h, samochody i mieszkania firmowe, zjazdy do kraju co 2 tygodnie.praca@alp-bau.plwww.alp-bau.pl 722240044
    Tel.: 722240044
    E-mail: praca@alp-bau.pl
    WWW: www.alp-bau.pl
  • PRACA | dam
    KELNERKI/-ÓW - 668115397
  • SPRZEDAŻ | budowlane
    DREWNIANE GÓRALSKIE DOMKI - DO PRZENIESIENIA - 668115397
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    ATRAKCYJNY DOM Z PŁAZÓW W GLICZAROWIE GÓRNYM - tel. 607506428
  • USŁUGI | budowlane
    KOMINKI, PARAPETY, SCHODY MARMUROWE, NAGROBKI. KRÓTKIE TERMINY. 601 958 378 Tel.
  • PRACA | dam
    NORWEGIA - BUDOWLAŃCY. Zatrudnimy: POMOCNIKÓW oraz tynkarzy, stolarzy, malarzy, dekarzy. Języki obce NIE wymagane - w firmie pracują tylko pracownicy z Podhala. Praca całoroczna. Zjazdy do kraju (samolot) wg. własnego uznania ~ co 2-3 tyg. Zarobki od 15 do 25 Euro/godz. Zapewniamy mieszkanie. Zapraszamy! Tel. 667 602 602 Tel.
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    PENSJONAT w Kościelisku - DWA OBIEKTY - Tel. 607 506 428
  • IMPREZY OKOLICZNOŚCIOWE
    VIDEO - TRANSMISJA NA ŻYWO IMPREZ OKOLICZNOŚCIOWYCH (ŚLUBÓW, KOMUNII, POGRZEBÓW, itp.) - Tel. 605 670 650
  • RÓŻNE
    PRZYJMĘ GRUZ, ZIEMIĘ. 691 434 133. Tel.
  • PRACA | dam
    Szukamy pracowników na stanowisko kelnera/kelnerki do restauracji w Zakopanem 512351742 Tel.
  • PRACA | dam
    Szukamy pracowników na stanowisko pomocy kuchennej do restauracji w Zakopanem 512351742 Tel.
  • PRACA | dam
    Szukamy pracownika na stanowisko kucharza do restauracji w Zakopanem 512351742 Tel.
2020-08-03 18:30 Czworonogi do adopcji 2020-08-03 17:35 Ruda "zguba" czeka na pana w psim hotelu 2020-08-03 17:01 Dwulatka pod kołami 2020-08-03 16:14 Kolejna tragedia podczas prac polowych 2020-08-03 15:19 Będą poważne utrudnienia w ruchu w centrum Nowego Targu 2020-08-03 14:20 Stanisław Kostka patronem szkoły 2020-08-03 13:20 Ulica Strążyska śmietniskiem 6 2020-08-03 12:30 Polski taternik zginął w Tatrach Słowackich. Nadchodzi zmiana pogody 2020-08-03 12:00 Korfu - grecka wyspa pełna zieleni 2020-08-03 11:54 Covid w szpitalu 2 2020-08-03 11:20 Urząd wprowadza ograniczenia, ośrodek otwarty 2020-08-03 11:06 Nowe przypadki zakażenia koronawirusem na Podhalu 1 2020-08-03 10:45 Nad Tatrami już chmury. Zdjęcia z Kasprowego Wierchu 2020-08-03 10:00 Tu znaleźliśmy raj - góralskie motele w Kolorado 1 2020-08-03 09:29 Na Łysej Polanie skradziono audi a4. Właściciele proszą o pomoc 8 2020-08-03 09:00 Aplikacja mobilna w skansenie 2020-08-03 08:00 Nowa odznaka turystyczna 2020-08-02 21:32 Dwie bacówki na Połoninie Wetlińskiej 2020-08-02 20:45 Rok Tytusa Chałubińskiego 2020-08-02 19:59 Mieszkańcy skarżą się na prywatny śmigłowiec 35 2020-08-02 19:15 Bawili się, żeby Tadzio mógł normalnie żyć (WIDEO) 2020-08-02 18:30 Pomóżmy Piotrowi 2 2020-08-02 17:45 Koronawirus na „Internie” 2 2020-08-02 17:26 Procenty w kajaku (WIDEO) 3 2020-08-02 17:00 Rower i układnie sobie życia 2020-08-02 16:15 Ludzi ciągnie do wody 1 2020-08-02 16:08 Urząd Gminy w Kościelisku na kwarantannie 3 2020-08-02 15:30 Taniec na linie 2020-08-02 14:45 Jazda pod prąd Alejami (WIDEO) 5 2020-08-02 14:04 Turystyka... dolinowa 2020-08-02 13:15 Zakopianka się korkuje 2 2020-08-02 12:30 10 nowych zachorowań na covid-19 na Podhalu 1 2020-08-02 12:22 Groźny wypadek w Lipnicy 1 2020-08-02 11:44 Kolejka na Giewont (wideo) 1 2020-08-02 11:00 Festiwal grilla w Zakopanem 2020-08-02 10:00 Kto jeszcze pamięta Andrzeja Stopkę "Nazimka" 2020-08-02 09:00 Przez 29 lat kierowała biurem rady 2020-08-02 08:30 Rada Ambasadorów zdecydowała o losach Orawy i Spisza 2020-08-02 08:00 Cienie i blaski bonu turystycznego 12 2020-08-01 22:00 94 lata temu zmarł Jan Kasprowicz 2020-08-01 21:30 Gorczańscy mieszkańcy 1 2020-08-01 21:00 Podpolewka cebulowa po orawsku (WIDEO) 2020-08-01 20:30 Strzały w mieście 2 2020-08-01 19:45 Tatrzański przelew 1 2020-08-01 19:00 Gypsy Jazz Squad zagrał wczoraj w hotelu Hyrny 2020-08-01 18:15 Ruch na nowotarskich placach i parkach 2020-08-01 17:45 Potrójna oddechowo-muzyczna premiera w Atmie 2020-08-01 17:00 Dziecko potrącone na posesji 2020-08-01 16:40 Nocny wypadek w Ludźmierzu 2020-08-01 16:15 W Dolinie Popradu turystów jak na lekarstwo (WIDEO) 2
NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY
NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE
OSTATNIE KOMENTARZE
2020-08-03 18:31 1. Witojcie , tak przy okazji, kiedy ktoś się zajmie bardzo niebezpiecznym wyjazdem z ulicy Szaflarskiej w Nowym Targu w kierunku Zakopanego . Czy muszą to miejsce zaznaczyć ofiary tego od lat istniejącego problemu komunikacyjnego ? 2020-08-03 18:11 2. Rozwiązanie problemu już zostało tutaj podane. Zobaczymy czy kolega lotnik ma "plecy". 2020-08-03 17:12 3. maseczki wielorazowe dla personelu, personelu mało, personel pracujący po innych placówkach... Dyrektor niestety nie dba o nic. tak to wygląda realnie. 2020-08-03 16:54 4. Ujek i tak spoli w hajcu 2020-08-03 16:32 5. Dziupla pewno jest pod nosem...Za kilka lat znajdą się części od a4. 2020-08-03 16:15 6. "Wiem że są niestrzeżone, ale jest tam chociaż jakaś obsługa póki co, zwykle aż do wieczora." -@truteń, i co? Wydają samochody na podstawie aktu własności???? 2020-08-03 15:58 7. Proponuję za sprzątanie tego dziadostwa podwyższyć mieszkańcom śmieci do 200 za osobę, tak! Dziwi Cię to? To uczciwie zgłoszeni do odpadów my nadpłacamy za turystów, za przepełnione lewe apartamenty i wylewające się kosze po mieście. Bo miasto z kogoś zedrzeć musi. 2020-08-03 15:29 8. Całe miasto tak wygląda,całe Leszku obudz sie!!!! 2020-08-03 15:09 9. @Montana Wiem że są niestrzeżone, ale jest tam chociaż jakaś obsługa póki co, zwykle aż do wieczora. Pomijając oczywiście te z parkometrami. A na Łysej panowie parkingowi zwijają się bardzo szybko. 2020-08-03 14:41 10. Od marca tego roku, a więc od czasu, kiedy ogłoszono pandemię, wtedy turystów nie było, jeździmy po całym Zakopanem, w tym po ul. Strążyskiej, i sprzątamy podrzuty śmieci. Tak podrzuty, bo to nie są śmieci pozostawione przez turystów, tylko najzwyczajniejsze podrzuty tych, co zjechali z "roboty" na zachodzie, nie mają podpisanych umów na ich wywóz i efekt widać na zdjęciach! Na Lipkach już jeden się przekonał, że można go było złapać. Następni to tylko kwestia czasu.
2020-08-02 11:10 1. Rekonstrukcja nieco zafałszowana. W godzinie W ledwie co 20 powstaniec miał jakąkolwiek broń. 2020-07-29 14:50 2. Piękne miejsce i coraz bardziej popularne. A jeszcze 10-15 lat temu zwykle było tam pustawo nawet przy pięknej pogodzie. 2020-07-04 14:02 3. Jest i nasz Zacharko! Parcie ma chłopina na szkło nieopisane; lata 70 - 80 PZPR; później Solidarność; Loża Masońska Zamoyskiego i teraz PiS... 2020-07-04 13:24 4. Czemu on tego pedofila ułaskawił? Czemu tak opieszale działają z pedofilia kościelną? Czy mają w tym jakiś interes? 2020-07-03 23:52 5. to głosuj na tego,co go ta od olimpiady do JPIi porównała,będziesz miała i ośmiorniczki i ..... 2020-06-30 22:12 6. jakos tak nie widze ani dystansu, ani maseczek - jak to tak naprawde z tym wirusem jest? ja musze utrzymywac dystans spoleczny, kaganiec na ryj zakladac, a wladza nic nie musi... pad w towarzystwie zupelnie obcych osob na wyciagniecie reki, bez maski - jemu wolno, a normalnemu czlowiekowi nie??? no chyba ze ci ludzie to jego rodzina razem z nim mieszkajaca. 2020-06-24 23:02 7. Zakopane wita patriotę i wielkiego człowieka. U nas w Zakopanym wartości religijne są na pierwszym miejscu.Wspaniały człowiek. 2020-06-24 00:18 8. Z Poronina..... Gdyby to Lenin przyjechał to przyjabys go z szacunkiem ???????? 2020-06-23 22:53 9. Nie chcę takiego prezydenta na kolejnych 5 lat. Jestem zażenowana gdy oglądam jego wystąpienia na forum europejskim. Miał szansę jak nikt inny przez te lata zrobić coś pożytecznego dla Polski. Miał cały rząd partyjnych koleżków! Został pan- panie Duda jednostronnie wykorzystany przez Jarosława. Zdaje pan sobie z tego sprawę? Użył pana do swych celów! Za miesiąc po II turze nawet panu ręki nie poda- co i teraz robi z dużą niechęcią! Szymon Hołownia ma mój głos!!!! 2020-06-23 21:19 10. ????????????????????????????????
WARUNKI W GÓRACH
POGODA W WYBRANYCH MIASTACH REGIONU
Reklama
Polecamy

Album TP

Pożegnania

FILMY TP

Bojcorka