Reklama

2019-06-12 13:45:27

Nowy Targ

Konfederaci i Volksdeutsche czyli rzecz o hańby zmywaniu

"Póki pamięć o Nich żyje czyli rzecz o Konfederacji Tatrzańskiej" - to tytuł filmu Stanisława Apostoła, którego premiera odbyła się we wtorkowy wieczór w nowotarskim MOK-u.

Obraz to próba przypomnienia o odpowiedzi górali na hańbę Goralenvolku. Jednak nie jest to typowo historyczny film. Apostoł próbuje przedstawić nie tylko dawne fakty, ale i ich współczesny odbiór. Stąd akcja kręci się wokół wydarzeń w szkole im. Konfederacji Tatrzańskiej, posiadów nowotarskiego Związku Podhalan jak i pomysłu stworzenia sztuki teatralnej przez Stanisława Apostoła. 

Widzimy jak jest do tego namawiany, potem bierze się za reżyserię, a wreszcie gra też jedną z głównych ról. W filmie można obejrzeć obszerne fragmenty sztuki, w których wykpiwany jest zdrajca, "goralenführer" Wacław Krzeptowski, prezes Goralenvolku.

Przypomnijmy, że Konfederacja Tatrzańska została założona w maju 1941 r. przez poetę Augustyna Suskiego. Należało do niej blisko 400 członków - działała głównie na terenie Nowego Targu i Waksmundu. Powołano nawet jednostkę bojową o nazwie Dywizja Górska kierowaną przez majora Edwarda Gött-Getyńskiego. Tak naprawdę stan osobowy "dywizji" nie przekraczał kilkudziesięciu partyzantów, którzy działali w okolicach Turbacza. Konfederacja Tatrzańska wydawała też gazetkę Na Placówce o nakładzie około 100 egzemplarzy oraz prowadziła akcje sabotażowe. 

Z powodu błędów organizacyjnych i przy udziale konfidentów Konfederacja została rozpracowana przez gestapo. W styczniu i lutym 1942 r. nastąpiła fala aresztowań. Augustyn Suski zginął w obozie koncentracyjnym w Auschwitz-Birkenau, major Edward Gött-Getyński został tam rozstrzelany. Wcześniej aresztowani członkowie organizacji byli przesłuchiwani i torturowani w siedzibie gestapo w Zakopanem w Hotelu Palace.

Obóz w Auschwitz przeżyła Jadwiga Apostoł, poetka i sekretarz Konfederacji, która po wojnie upamiętniała działalność organizacji stawiającej sobie za cel zmycie hańby Goralenvolku.

Tymczasem historycy szacują, że przynależność do Goralenvolku zadeklarowało ok. 18% ludności Podhala przyjmując góralskie karty rozpoznawcze z literą „G”. Niemcy wydali ich ponad 27 000, co stanowi jeden z największych odsetków volksdeutschów na terenach Generalnego Gubernatorstwa.
 
Krzeptowski próbował założyć także Goralische Waffen SS Legion. Zgłosiło się do niego około 300 osób, z których 200 było zdolnych do służby wojskowej. Większość zdezerterowała, część wywieziono na roboty przymusowe w głąb Niemiec – do SS ostatecznie trafiło kilkoro spośród ochotników.

Sam Krzeptowski w styczniu 1945 został powieszony na drzewie przez partyzantów AK.
fig

Kup e-wydanie Tygodnika Podhalańskiego.

1
Premierę filmu poprzedziło przedstawienie przygotowane przez uczniów SP nr 5 noszącej imię Konfederacji Tatrzańskiej. / Fot. Józef Figura
2
/ Fot. Józef Figura
3
/ Fot. Józef Figura
4
Widzowie wysłuchali także list od ostatniej żyjącej uczestniczki Konfederacji Tatrzańskiej - Haliny Daukszy. / Fot. Józef Figura
5
Jedno z ostatnich ujęć filmu to historyczne nagranie Jadwigi Apostoł - Staniszewskiej recytującej swój wiersz poświęcony Konfederacji Tatrzańskiej. / Fot. Józef Figura
Komentarze Facebook
Dodaj komentarz
Wysłanie komentarza oznacza akceptację regulaminu komentowania na łamach 24tp.pl
the bill 2019-06-12 20:45:07
Morawa, z twojej rodziny ile, 100%
Bioły 2019-06-12 16:52:44
No c?ż widać idą kolejne wybory w których wystartują górale i się zaczyna temat stary i wyborczy jak to określił jedna "mondro baba ślónsko" "taki mamy klimat"
Tadeusz Morawa 2019-06-12 15:06:57
Dywizja Górska była ,ale w zamyśle mjr Gett-Getyńskiego- kpt Wraubek
Tadeusz Morawa 2019-06-12 15:02:15
Partyzantka koło Turbacza to rok i trochę ale już po rozbiciu Konfederacji,czyli lato 1943 r. W samym Nowym Targu prawie 30 %.członków Goralenvolku, a w Szczawnicy 95%
2020-07-09 14:47 Słoneczne miasto 2020-07-09 14:39 Zmarł Krzysztof Cukier, łyżwiarz, reprezentant klubu SNPTT 1907 Zakopane 2020-07-09 14:00 Utrudnienia na zakopiance 2020-07-09 13:35 Jadą goście jadą i wracają korki 1 2020-07-09 13:21 Akcja ratowników TOPR na Nosalu (WIDEO) 1 2020-07-09 12:50 Zakopane będzie rekwirować hulajnogi pozostawiane na Krupówkach 8 2020-07-09 12:18 Zakopianka, pięciokilometrowy korek w Klikuszowej 2 2020-07-09 12:06 Motocyklista na cenzurowanym 2 2020-07-09 11:46 Plum i Bulb zapraszają w niedzielę 2020-07-09 11:24 Klucze znalezione w Zakopanem 2020-07-09 11:20 Znowu dużo zachorowań w Małopolsce 2020-07-09 10:44 Robert Włodarczyk rektorem na 4 lata 2020-07-09 10:00 Zbójnicy 2020-07-09 09:18 Na kogo zagłosujesz w drugiej turze wyborów prezydenckich 13 2020-07-09 08:21 Kultowa Panna Fontanna szuka miejsca 1 2020-07-09 07:00 Gubałówka: Nie idźcie tą drogą 1 2020-07-08 23:05 Andrzej Duda na Giewoncie 14 2020-07-08 22:18 Rowerem wzdłuż Dunajca 2020-07-08 21:19 Sala za miliony 1 2020-07-08 21:15 Sekret w pełni udanego snu 2020-07-08 20:30 Co z tą krwią? (WIDEO) 2020-07-08 20:10 Głosujcie na Dawida Czernika 2020-07-08 19:44 Straż Miejska kontroluje wagę samochodów jeżdżących Drogą do Białego 9 2020-07-08 19:00 Problemy z wodociągiem 2020-07-08 18:16 Wielkie koszenie na Górnej Równi Krupowej 4 2020-07-08 17:39 Justyna Pustówka w parkowej altanie 2020-07-08 17:30 Taka orkiestra na Krupówkach 9 2020-07-08 17:05 Trojaczki z Tylmanowej mają swoje święto 2 2020-07-08 16:44 Remont Harendy - przejście zamknięte 2020-07-08 16:00 Relaks przy Szlaku Wokół Tatr 2020-07-08 15:30 Rajd charytatywny dla Hani 2020-07-08 15:00 Na wybory po wóz 1 2020-07-08 14:30 Światła na zakopiance w Szaflarach już działają 2020-07-08 14:01 Tłumnie w Dolinie Kościeliskiej 2020-07-08 13:25 Nowotarski dworzec otwarty (galeria zdjęć) 3 2020-07-08 13:00 Górale chcą pomnika Kurierów Tatrzańskich 5 2020-07-08 12:33 Utrudnienia w ruchu na Nowym Świecie 2020-07-08 12:00 Drugie tyle za śmieci 16 2020-07-08 11:25 Inwestuj w siebie. Konkurs dla czytelników 2020-07-08 10:59 Ślad Ognia 2020-07-08 10:43 Kolejni zarażeni w powiecie nowotarskim 2 2020-07-08 10:35 Muzyka bałkańska i francuska na akordeonie 2020-07-08 10:20 Zderzenie z jeleniem, auto w rowie 2020-07-08 10:18 Łaciate niebo nad Tatrami 2020-07-08 10:00 To nie będzie przyjemny widok dla burmistrza 1 2020-07-08 09:30 Poranek na Rusinowej Polanie (WIDEO) 2020-07-08 09:00 Tylko dla "pojadów" zaprzęgowych 2 2020-07-08 08:26 Bardzo ślisko na szlakach 1 2020-07-08 08:00 Dziś otwarcie dworca kolejowego 1 2020-07-07 22:15 Porównali gminne finanse - Podhale wśród średniaków 1
NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY
NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE
OSTATNIE KOMENTARZE
2020-07-09 14:57 1. MIESZKAM TU PARĘNAŚCIE LAT ,CHODZĘ NA NOSAL SPACEROWO RÓŻNIE BYŁO HAHA % I WESOŁO- ALE JAK MOŻNA TAM ZROBIĆ SOBIE KRZYWDĘ .... :/ NO JESTEM ZASKOCZONY :) 2020-07-09 14:50 2. Bardzo dobrze, dodatkowo badać poziom hałasu i zabierac dowody rejestracjne jak ma który ponad normę 2020-07-09 14:49 3. No i parada. Idąc tropem myślenia urzędników miejskich, jak teraz kto polezie na Krupówki w koszulce z logo jakiejś firmy, to mu ją strażnicy miejscy powinni natychmiast zedrzeć z garba i zarekwirować. 2020-07-09 14:38 4. to po co się zgodzili na nie teraz będą zabierać ktoś tu myśli chociaż troche 2020-07-09 14:30 5. Oj, będzie tam wesoło i korkowo. Tak to jest, gdy chce się najtaniej załatwić problem. 2020-07-09 14:29 6. Martunia służby pewnie już o tym wiedziały zapewne baneru już nie ma, natomiast gdy był zdejmowany to Ty zapewne na Onecie niemieckim siedziałaś. I komuś na ręce spoglądała , gdy sama bąki zbijasz i szukasz wielkiego odkrycia... Żałosna... 2020-07-09 14:26 7. Pomysł z hulajnogami fajny, niestety ludzie jeszcze nie dorośli do pewnych rzeczy. 2020-07-09 14:19 8. Taa hulajnogi dobrze zlapac bo nie uciekaja na widok straznikow miejskich a co z tymi pseudo misiami? Co z cyganami spiewajacymi i grajacymi na ulicy? Za to sie niech SM wezmie a jak nie moze sobie z tym poradzic to co nam z takich straxnikow? Zlikwidowac jak w nt i spokokoj. I kasy wiecej zostanie w miejskiej kasie 2020-07-09 13:58 9. tesko pozbiera wszystkie i sprzeda na złom , pozdrowienia dla panów z firmy sprzątającej 2020-07-09 13:56 10. Do oo ... gdyby tak było mieli byśmy piękne czyste miasto bez korków i wakacyjnej patologi.... A niestety ci co najwięcej narzekają wracaja najszybciej i ponownie narzekają... jeżeli mają tak cudownie u siebie proponuję zostać w domku...
2020-07-04 14:02 1. Jest i nasz Zacharko! Parcie ma chłopina na szkło nieopisane; lata 70 - 80 PZPR; później Solidarność; Loża Masońska Zamoyskiego i teraz PiS... 2020-07-04 13:24 2. Czemu on tego pedofila ułaskawił? Czemu tak opieszale działają z pedofilia kościelną? Czy mają w tym jakiś interes? 2020-07-03 23:52 3. to głosuj na tego,co go ta od olimpiady do JPIi porównała,będziesz miała i ośmiorniczki i ..... 2020-06-30 22:12 4. jakos tak nie widze ani dystansu, ani maseczek - jak to tak naprawde z tym wirusem jest? ja musze utrzymywac dystans spoleczny, kaganiec na ryj zakladac, a wladza nic nie musi... pad w towarzystwie zupelnie obcych osob na wyciagniecie reki, bez maski - jemu wolno, a normalnemu czlowiekowi nie??? no chyba ze ci ludzie to jego rodzina razem z nim mieszkajaca. 2020-06-24 23:02 5. Zakopane wita patriotę i wielkiego człowieka. U nas w Zakopanym wartości religijne są na pierwszym miejscu.Wspaniały człowiek. 2020-06-24 00:18 6. Z Poronina..... Gdyby to Lenin przyjechał to przyjabys go z szacunkiem ???????? 2020-06-23 22:53 7. Nie chcę takiego prezydenta na kolejnych 5 lat. Jestem zażenowana gdy oglądam jego wystąpienia na forum europejskim. Miał szansę jak nikt inny przez te lata zrobić coś pożytecznego dla Polski. Miał cały rząd partyjnych koleżków! Został pan- panie Duda jednostronnie wykorzystany przez Jarosława. Zdaje pan sobie z tego sprawę? Użył pana do swych celów! Za miesiąc po II turze nawet panu ręki nie poda- co i teraz robi z dużą niechęcią! Szymon Hołownia ma mój głos!!!! 2020-06-23 21:19 8. ???????????????????????????????? 2020-06-23 21:18 9. Po co przyjechał nie był nie jest i nie będzie nigdy prawdziwymi prezydentem to marionetka prezesa 2020-06-18 14:33 10. Jeżdżę w góry 2 razy w roku i ciągle mi mało.
WARUNKI W GÓRACH
POGODA W WYBRANYCH MIASTACH REGIONU
Reklama
Polecamy

Pożegnania

Bojcorka

Album TP

FILMY TP

Dołącz do nas - facebook