Strach, lęk i głód

- 1 września byliśmy nawakacjach u rodziny w Rabce – wspomina pani Zosia, która miała wówczas 12 lat.- Do miasta przyjechali na motocyklach Niemcy, zasiali trwogę. Mój wujek pilot, uciekł z miasta żegnając się z nami słowami "obiecuję, że się jeszcze zobaczymy” - opowiada. Później los rzucił go do ruchu oporu, anastępnie latał samolotem w jednym z dywizjonów w Anglii. Wojnę przeżył, ale do Polski już nie wrócił.

-Pamiętam ten piękny dzień jak dzisiaj– zaczyna swoją opowieść pani Maria. - 1 września obudził nas turkot przelatujących nad NowymTargiem niemieckich samolotów wojskowych. Wielu ludzi wybiegło przed swoje domyw popłochu. Między godziną 16 a 17 w okolicy dworca kolejowego wybuchały pierwszepociski”- wspomina

- Miałam pięć lat – mówi pani Władzia,której łzy napływają do oczu. - Do naszego domu wtargnął hitlerowiec, wszyscysię strasznie baliśmy. Zobaczyłam jak celował do mnie z karabinu. Schowałam siępod łóżko - mówi.

Pan Wojciech pamięta jak z wujkiem,członkiem jednego z partyzanckich oddziałów chodzili do obozu w Gorcach. Ztego czasu pozostały mu w pamięci liczne pieśni partyzanckie, które odśpiewałmieszkańcom „Smreka”.

Pan Andrzej zapamiętał jak jego ojca,wujków i starszych braci Niemcy zabrali do kopania okopów w Ludźmierzu podBrzegiem. - 1 września mieszkałam w Lipowcu –wspomina pani Marianna. O tym, że wybuchnie wojna mówiło się już na kilkamiesięcy przed. Tego dnia mieszkańców zaniepokoiło wycie syren. Miasto bardzoszybko zostało zajęte przez Niemców. - Mężczyźni, w tym mój ojciec uciekli dolasu. Wielu z nich później zostało rozstrzelanych. Na ulicach zrobiło siępusto. Ludzie bali się wychodzić ze swoich domów. Były tam tylko niemieckiepatrole. Wszyscy strasznie bali się Niemców -opowiada. - Moje wspomnienia z tamtego okresuto strach, lęk i głód. Zamarłam jak zobaczyłam na tablicy w „Smreku”  przed tym spotkaniem napis 1 września 1939 r.Zamknęłam oczy i przez chwilę nie mogłam się ruszyć z miejsca wspominając ztrwogą tamten trudny czas - dodaje..

Mieszkańcy Domu Pomocy Społecznej „Smrek” uczcili dzisiaj  82. rocznicę wybuchu II wojny światowej nie tylko wspomnieniami.Był też programsłowno-muzyczny -  wiersze i pieśni wojenne. Spotkanie  przygotowała i poprowadziła Bernadeta Czernik. Muzyczną oprawę zapewnił dr Jacek Świst.

opr. bz

Fot. Józef Prokop