Reklama

2010-05-12 21:55:44

Zaczęło się od łyżnika

Reklama

Ich kolekcja etnograficzna inspirowała Stanisława Witkiewicza. Pod koniec XIX stulecia Maria i Bronisław Dembowscy gromadzili sztukę ludową i przedmioty codziennego użytku, które znajdowali w góralskich chałupach.

Obok „Sienkiewiczówki” przy dzisiejszej ulicy Zamoyskiego, nad brzegiem Foluszowego Potoku stała willa Chata, okazały czteroizbowy dom góralski wybudowany w 1882 roku przez Wojciecha Roja, cieślę i przewodnika tatrzańskiego na gruncie odsprzedanym przez Tytusa Chałubińskiego. W Chacie osiedli Maria i Bronisław Dembowscy – kolekcjonerzy podhalańskiej sztuki ludowej. W 1886 roku przybyli z Warszawy pod Giewont na stałe, ze względu na stan zdrowia Marii. Wkrótce Dembowscy stali się czołowymi działaczami społecznymi. Gromadziła się u nich cała ówczesna zakopiańska elita. Po sąsiedzku mieszkał Tytus Chałubiński. Tutaj tworzył Henryk Sienkiewicz, często zachodził Stanisław Witkiewicz. Stałym bywalcem Chaty był Jan Krzeptowski Sabała.

Wkrótce po przyjeździe do Zakopanego Dembowscy udali się na wycieczkę na Furmanową, na stoki Gubałówki. W jednej z chałup Maria Dembowska zachwyciła się pięknie zdobionym łyżnikiem i dostała go w prezencie. Ten łyżnik zapoczątkował pasję kolekcjonerską Dembowskich i ich kolekcję sztuki ludowej. Stanisław Witkiewicz w szkicu „Po latach” (1906) odnotował: „Szczęśliwa ręka, która z mroku chałupy wyniosła na blask słońca i myśli pierwszy łyżnik, zanieciła iskierkę, z której, jak mówią górale, ospaliła się wielga watra, której promienie sięgają do najdalszych zakątków Polski”. A Jan Grzegorzewski, literat, etnograf, orientalista, który bywał u Dembowskich, pisał: „Dla Dembowskiego… każdy zabytek, każdy ułamek tej góralszczyzny miał wartość nieocenioną… rysunek od drzwi z motywem tatrzańskim, czerpak juhaski, lub haft kobiecy ważyły u niego tyle, a może więcej, niż wszystkie Schliemanowskie wykopaliska starej Hellady. Za (…) łyżnikiem, czapką starą harnasia gotów był wyczekiwać miesiącami, byle zdobyć do swoich zbiorów (…)”.

Z Chaty do muzeum

Maria i Bronisław Dembowscy przekazali kolekcję etnograficzną w darze Muzeum Tatrzańskiemu. Tworzyli ją w latach 1886-1893. – Kolekcja Dembowskich składa się z przedmiotów etnograficznych. Są też dzieła sztuki wysokiej – mówi Anna Kozak, kustosz działu etnograficznego w Muzeum Tatrzańskim w Zakopanem. – Wolą Dembowskich było, aby kolekcja znalazła się w muzeum, dlatego w naszej placówce jest ok. 350 eksponatów etnograficznych. Natomiast Maria Dembowska chciała, aby inne dzieła sztuki – głównie obrazy Witkiewicza – trafiły do Muzeum Narodowego w Krakowie – podkreśla. Wola Dembowskich nie była zapisana w formie testamentu, tylko słownie wyrażona przy osobach im najbliższych.

„Urodzinowymi prezentami dla Marii od Witkiewicza były specjalnie na tę okazję przez niego malowane obrazy. W większości były to olejne pejzaże tatrzańskie lub kresowe, które systematycznie powiększały galerię prac Witkiewicza w Chacie” – pisała Hanna Błaszczyk-Żurowska w artykule „Maria i Bronisław Dembowscy – gospodarze zakopiańskiej Chaty”. Sporo swoich obrazów Witkiewicz datował w prawym dolnym roku: 23 lipca… – w kolejne urodziny Marjalki, jak ją nazywał.

Od prawie roku część kolekcji Dembowskich znalazła swoje stałe miejsce w filii Muzeum Tatrzańskiego, w chałupie na Rojach, należącej niegdyś do góralskiej rodziny Gąsieniców Sobczaków, położonej nieopodal zabytkowej zabudowy ulicy Kościeliskiej. Ekspozycja nosi tytuł „Styl zakopiański – inspiracje” i pokazuje to, czym zachwycił się Stanisław Witkiewicz i później wykorzystał w tworzeniu stylu zakopiańskiego. „Myśmy znaleźli górala w pysznej, ozdobnej chacie, otoczonego artyzmem, który przezierał z każdego sprzętu, każdego szczegółu pospolitego użytku. Jego chałupa była skarbnicą kultury dawnej, przechowywanej przez ten lud, kultury, która wprawdzie żyła, ale nie rozwijała się wskutek nieruchomości warunków ludowego życia. Była też skazana na konanie, na zanik i zdawała się czekać ocalenia, wołać o ratunek. Uratowaliśmy. Chata góralska wydała z siebie typ wyższego budownictwa (…) – pisał w „Po latach” Stanisław Witkiewicz. Eksponaty z Chaty pożyczał Władysław Matlakowski. Fotografował je, a następnie zilustrował nimi swoją pracę „Zdobienie i sprzęt ludu polskiego na Podhalu”.

Kolekcja

Kolekcję złożoną z prawie 350 eksponatów tworzą obrazy na szkle, łyżniki, rzeźba ludowa, ceramika, góralskie odzienie i sprzęty pasterskie. – Kolekcja została zamknięta z datą śmierci Bronisława. Z jednym wyjątkiem – cuchy po Sabale, która trafiła do zbiorów w 1894 roku. Prawdopodobnie po odejściu legendarnego gawędziarza i muzykanta podarowała ją Wanda Lilpopowa – wyjaśnia Anna Kozak.

Wszystkie przedmioty z kolekcji były opatrywane metryczkami, które wykonywała Maria Dembowska. Odnotowywała na nich datę zakupu, od kogo pochodziły i ewentualnie kiedy i kto je wykonał. Wiele metryczek zachowało się do dziś. – Kolekcję tworzą przedmioty zakupione w większości w Zakopanem lub najbliższej okolicy. Dembowski miał zaprzyjaźnionych ludzi, którzy pomagali mu znajdować ciekawe przedmioty – tłumaczy pani Anna. – W naszym archiwum znajdują się listy, które o tym mówią – dodaje.

Sporą część kolekcji stanowi ceramika barwna, zdobiona – głównie pochodząca ze Słowacji. Górale nabywali ją na pobliskich targach, m.in. po południowej stronie Tatr, ponieważ w Trzcianie i Twardoszynie znajdowały się ośrodki garncarskie.

W zbiorze Dembowskich jest też dużo przedmiotów drewnianych, pięknie zdobionych snycerką. Tę część kolekcji dopełniają drewniane rzeźby ludowe. – W sprzęcie gospodarstwa domowego prym wiodą łyżniki, których jest najwięcej. Pierwszym przedmiotem kolekcji był właśnie łyżnik, któremu później Stanisław Witkiewicz przypisywał symboliczną rolę w narodzinach stylu zakopiańskiego. Sporo ciekawych informacji jest na temat tych łyżników, na przykład jeden pamięta czasy konfederackie, a inny został wykonany przez kogoś z rodziny zbójnika Matei – opowiada.

Dzięki metryczkom wiadomo, kto był twórcą drewnianych przedmiotów. Kilkakrotnie pojawia się nazwisko Klusia Hareńskiego, a także Wojciecha Kułacha Wawrzyńcoka z Gliczarowa, „lubownika baroku”, jak go nazywał Andrzej Skupień Florek. – Mamy wykonany przez niego stołek, łyżnik. Wszystko zdobione w stylu góralskiego baroku – wyjaśnia Anna Kozak.

W kolekcji bogato prezentowane jest odzienie góralskie. – Mamy elementy stroju raczej bogatych góralek – jedwabne spódnice i gorsety, chusty czepcowe, rańtuchy. To, co powoli wychodziło z mody i góralki się tego pozbywały – przekonuje.

Niegdyś drewniane listwy pod powałą wypełnione były obrazkami na szkle o tematyce religijnej, czasem zbójnickiej. – Dembowscy widzieli nad potokami potłuczone obrazki na szkle. Maria zbierała fragmenty zamalowanego szkła i niektóre składała w całość. Do dziś w obrazkach z ich kolekcji widać, że przeszły niejedno. Są mocno potłuczone. W sumie jest w ich zbiorze niewiele – twierdzi kustosz. Jeden z zachowanych obrazków o tematyce zbójnickiej pośrednio związany jest z Janem Krzeptowskim Sabałą. Pochodzi ze Słowacji. Na jego odwrocie zostały zanotowane nazwiska przedstawionych na nim zbójników. Pisała je Maria Dembowska pod dyktando Homera Tatr.

Już w czasach Dembowskich następowały znaczne przemiany kulturowe pod Tatrami i górale, z myślą o przyjmowaniu kuracjuszy i letników, zamieniali stare wyposażenie swych domów na nowocześniejsze. – Pozbywali się starych mebli, więc Dembowscy jeździli po przysiółkach i szukali starych, pięknych przedmiotów. Są wśród nich stołki, stoły, malowane skrzynie – wylicza Anna Kozak.

Spełnienie woli

W chałupie muzealnej na Rojach pokazywana jest znaczna część kolekcji Dembowskich, te najlepiej zachowane eksponaty. Okresowo, latem, będzie można obejrzeć strój góralski. – Dembowscy chcieli, aby ich kolekcja prezentowana była w góralskiej chałupie. Po prawie 80 latach ich wola została spełniona – mówi kustosz. – Po śmierci Marii kolekcja jeszcze jakiś czas znajdowała się w ich Chacie, a potem została przeniesiona do magazynów nowo wybudowanego budynku muzeum. Później część eksponatów znajdowała się w modelu chałupy, która stanowi ekspozycję na parterze w gmachu głównym – kończy Anna Kozak.

Jolanta Flach

Kup e-wydanie Tygodnika Podhalańskiego.

Komentarze Facebook
Dodaj komentarz
Wysłanie komentarza oznacza akceptację regulaminu komentowania na łamach 24tp.pl
Nie ma jeszcze komentarzy do tego artykułu.
  • PRACA | dam
    Zatrudnię chłopaka w hurtowni zabawkowej w Zakopanem, wymagane prawa jazdy Kat B. Praca na stałe. 609097999
    Tel.: 609097999
  • SPRZEDAŻ | maszyny, narzędzia
    Produkcja i sprzedaż skrzyń transportowych, wideł i stawiaczy do bali do każdego modelu ciągnika, ogólne usługi spawalnicze. 889066395dominik2stopka@gmail.com
    Tel.: 889066395
    E-mail: dominik2stopka@gmail.com
  • USŁUGI | inne
    WYCINKA, PRZYCINKA DRZEW W TRUDNYCH WARUNKACH - 691 317 098.
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    Do wynajęcia tanio POKOJE - Nowy Targ, Kokoszków. 509 249 779.
  • SPRZEDAŻ | różne
    Sprzedam NOWE KILIMY RĘCZNIE TKANE (z owczej wełny). Wzory: jarzębina i parzenica (60/80), krokusy. GOBELIN - pejzaż zimowy - (145/80). TORBY JUHASKIE. CHODNIKI TKANE NA KROŚNIE. Tel. 793 887 893
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    Do wynajęcia POKÓJ w Nowym Targu (dla spokojnej osoby bez nałogów). 735 140 929.
  • MOTORYZACJA | sprzedaż
    MAZDA 5, serwisowane, zadbane, garażowane, r. 2008, diesel, stan bdb, oryginalna nawigacja z dotykowym ekranem, 2 komplety felg aluminiowych z oponami lato/zima, full opcja - 888 223 761.
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    WYNAJMĘ MIESZKANIE 47mkw, Zakopane centrum. 696 333 919, 606 701 414, po 15.00.
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    Sprzedam DOM położony w ODROWĄŻU, w otoczeniu lasu, z widokiem na Tatry. Powierzchnia użytkowa 164,73 m2. Powierzchnia całkowita 287,54 m2. Cena 930.000 zł., do negocjacji. 736 673 024.
  • PRACA | dam
    RESTAURACJA NA KRUPÓWKACH zatrudni DOSTAWCĘ na stałe lub na weekendy. 668 494 790, 664 023 298.
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    Do wynajęcia WOLNOSTOJĄCY LOKAL UŻYTKOWY o pow. 26 m2 (do remontu). Lokalizacja: ul. Gimnazjalna 1, Zakopane. Tel. kont. 501 682 696.
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    LOKAL do wynajęcia NA BIURO LUB KANCELARIĘ o pow.17 m2 - Lokalizacja: ul. Gimnazjalna 1, Zakopane. Tel. kont. 501 682 696
  • PRACA | dam
    Firma DREWNEX Spytkowice przyjmie do montażu i budowy domów drewnianych. 692 193 449.
  • PRACA | dam
    FIRMA DREWNEX DOMY DREWNIANE SPYTKOWICE PRZYJMIE DO PRACY PROJEKTANTA. 692 193 449.
  • PRACA | dam
    Szukam kobiety do profilowania skór dekoracyjnych - zakład w Nowym Targu. FIRMA RUSNAK. 888343695shop@vanuba.com
    Tel.: 888343695
    E-mail: shop@vanuba.com
  • PRACA | dam
    Przyjmę PRACOWNIKA GOSPODARCZEGO (STRÓŻ). Praca co drugi dzień-24 godziny, w Małem Cichem.Wymagane prawa jazdy kat. B oraz umiejętność jazdy ciągnikiem (traktorem). W ciągu dnia prace porządkowe na placu. Więcej informacji pod numerem 512 257 500
  • PRACA | dam
    Willa w centrum Zakopanego zatrudni osobę na stanowisko RECEPCJONISTY/RECEPCJONISTKI. Oferujemy pracę w miłej atmosferze na preferencyjnych warunkach z możliwością rozwoju zawodowego. Wymagana znajomość języka angielskiego. Brak możliwości zamieszkania. CV prosimy przesyłać na adres recepcja.rekrutacja@wp.pl, lub kontakt telefoniczny 666 378 357
  • PRACA | dam
    Zatrudnimy OSOBY DO PRACY NA BARZE I PRZY GRILLU w restauracji. Od już. Zakopane. Kontakt: 533 226 109.
  • PRACA | dam
    Poszukujemy recepcjonistki / recepcjonisty do hotelu w Białce Tatrzańskiej. - Minimum język angielski podstawy. - Możliwość zakwaterowania. Kontakt telefoniczny: tel. 880 015 290. CV proszę przesyłać na adres e-mail: monika@grandtatry.pl, https://grandtatry.pl/
    WWW:
  • PRACA | dam
    Przyjmę do pracy W SKLEPIE OGÓLNOSPOŻYWCZYM w Zębie/Krzyżówka, NA STANOWISKO MIĘSNO-WĘDLINIARSKIE. Z doświadczeniem. Pełny etat, praca co drugi dzień. Tel. 721180381.
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    ATRAKCYJNY DOM DO SPRZEDANIA W OKOLICACH SKOCZNI - 502 202 803, 604 520 752.
  • USŁUGI | budowlane
    Tynki maszynowe cementowo-wapienne, gipsowe. Atrakcyjna cena. 669790376
    Tel.: 669790376
  • PRACA | dam
    NORWEGIA - BUDOWLAŃCY. Zatrudnimy: POMOCNIKÓW oraz tynkarzy, stolarzy, malarzy, dekarzy. Języki obce NIE wymagane - w firmie pracują tylko pracownicy z Podhala. Praca całoroczna. Zjazdy do kraju (samolot) wg. własnego uznania ~ co 2-3 tyg. Zarobki od 15 do 25 Euro/godz. Zapewniamy mieszkanie. Zapraszamy! Tel. 667 602 602
  • USŁUGI | budowlane
    OGRODZENIA, www.hajdukowie.pl. 692 069 284.
  • NIERUCHOMOŚCI | pośrednictwo
    Obsługa domków i apartamentów. 788 633 633, www.zarzadzanieapartamentami.info
    WWW: www.zarzadzanieapartamentami.info
2021-03-05 20:50 Maryna Gąsienica-Daniel: Ważne, by uczyć się w czasie każdych zawodów 2021-03-05 20:00 Strażacki przetarg 2021-03-05 19:41 Potrącenie kobiety na przejściu dla pieszych na zakopiance 7 2021-03-05 19:17 Zakopane zorganizuje Mistrzostwa Świata? SONDA 2021-03-05 18:45 Fenomenalny drugi skok Żyły. Do medalu zabrakło niewiele 2 2021-03-05 18:12 Gondola w Pieninach bez konkretów 2 2021-03-05 17:45 W sobotę pogrzeb sołtysa Łopusznej 2021-03-05 17:09 Weekend, weekend w Zakopanem. Auta pędzą zakopianką 2 2021-03-05 16:59 Wśród nocnej ciszy maryśka rośnie 2 2021-03-05 16:16 Kierowca wstrząśnięty i zmieszany 1 2021-03-05 15:30 Nie chcą wieży na Buflaku (WIDEO) 2 2021-03-05 14:45 Czy jest szansa na uratowanie rannej łani? 6 2021-03-05 14:24 Zgon w centrum Nowego Targu 2021-03-05 14:17 Cała naprzód po nagrodę w konkursie Piórko na książkę dla dzieci 2021-03-05 14:08 Nowe obostrzenia w kolejnym województwie (WIDEO) 3 2021-03-05 14:00 Jak dobrze, że pamiętamy o Kuchni Brata Alberta 1 2021-03-05 13:14 Alarm bombowy w szkole w Tylmanowej 2021-03-05 12:30 Lekki powrót zimy - śnieg i plucha na ulicach 2021-03-05 12:08 Dziś mija 8 lat od zimowego wejścia na Broad Peak 2021-03-05 11:49 Narkotyki ukrywał w futerale na okulary 4 2021-03-05 11:40 Sądowa decyzja w sprawie 10-milionowego odszkodowania dla rodziny „Ognia” 23 2021-03-05 11:30 Centrum Narciarstwa Biegowego. Zmiana godzin otwarcia 2021-03-05 11:05 Wzrost liczby zakażeń koronawirusem na Podhalu 2021-03-05 10:59 Powrót zimy. W nocy chwyci solidny mróz (WIDEO) 2021-03-05 10:45 Jeżdżę z głową po raz szósty 2021-03-05 10:30 Wypadek na nowotarskiej Niwie. Tworzą się korki 2021-03-05 10:29 15-latka się odnalazła 2021-03-05 10:00 Kierunek: Harklowa 2021-03-05 09:00 Złodziej zapachu 2021-03-05 07:59 Na zakopiance tiry mają problemy 10 2021-03-04 22:00 Uzdrowiska wracają do gry 2021-03-04 21:20 Wręczą prezydentowi ciupagi z nazwami firm, które ucierpiały podczas pandemii? 18 2021-03-04 20:50 Bój o salę 2 2021-03-04 20:05 Nie żyje Andrzej Madeja 2021-03-04 19:40 Czyja tablica 1 2021-03-04 19:25 Naczelnik wydziału oświaty żegna się z urzędem 2021-03-04 18:42 Małgorzata Tlałka-Długosz nie chce miejskiej nieruchomości. Współpracuje z prezesem Obajtkiem 14 2021-03-04 18:35 Ze szkicownika artysty 1 2021-03-04 17:50 Ranna łania pójdzie do odstrzału 9 2021-03-04 17:05 Wróżenie nadal modne 2 2021-03-04 16:20 Z braku reakcji na protest, zawiązali komitet obrony szkoły 19 2021-03-04 15:35 Prezydent ma przyjechać do Zakopanego. Weźmie udział w narciarskim maratonie 20 2021-03-04 14:50 Na Krupówkach wycięto jedno z najstarszych drzew. Mamy odpowiedź urzędu 9 2021-03-04 14:15 Wielkie sprzątanie 1 2021-03-04 13:30 Kasprusie przyblokowane 2021-03-04 12:55 Na Gubałówce w samo południe 2021-03-04 12:10 Pandemia nie odpuszcza. Znów ponad 15 tysięcy nowych zakażeń 3 2021-03-04 11:52 Akcja pielęgnacji drzew. Kierowcy - uważajcie na utrudnienia 2021-03-04 11:43 Smak tradycji 2021-03-04 11:25 Zuzia straciła w pożarze leki i odżywki 3
NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY
NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE
OSTATNIE KOMENTARZE
2021-03-05 20:59 1. TO MIEJSCE JEST PRZEKLETE I JAK BY NIE BYŁO SŁABO OŚWIETLONE, ZWŁASZCZA W NOCY KIEDY , Z NAPRZECIWKA AUTA OSLEPIAMY SIE WZAJEMNIE...........PRZEJŚCIE DLA PIESZYCH JAK I TORY SA NIEBEZPIECZNE , ZAMIAST WYDAWAC PIENIADZE , NA GŁUPOTY ZROBCIE DLA TYCH MIESZKANCÓW BEPIECZNE PRZEJSCIE JAK I DLA KIEROWCOW ...... ZA DNIA JEST PAN Z LIZAKIEM ALE GODZ POPOŁUDNIOWE NIE MA NIKOGO , I CZASEM MIMO ZE ZWALNIAM PRZED PASAMI , TO ZAWSZE SHIZA JEST...... 2021-03-05 20:53 2. ... NA TEN TEMAT MOŻNA , MOWIC BEZ KONCA , NAKRECAC SIE , ALE PRZEJSCIE DLA PIESZYCH , MOWIE O PASACH POWINNY BYC OSWIETLONE , PRZY TAKIEJ RUCHLIWEJ DRODZE.....I NIE TYLKO , PRZY TAKIEJ DRODZE. 2021-03-05 20:52 3. Jeżeli ta Pani którą znam, rzekomo wymusiła jakieś prawa na pasach to niewiem jak ja mam przechodzić przez pasy. Zawsze czeka na przerwę między samochodami i rozgląda się. Więc jeżeli na środku pasów mam jeszcze ustępować pierwszeństwa samochodom to chyba muszę latać!!! To przejście powinno mieć oznaczenie czarny punkt tak jak przejazd kolejowy obok. Niestety jeszcze za mało ludzi zginęło bo (chyba 10) żeby ktoś się tym zainteresował bo w Polsce musi zginąć ktoś ważny inaczej nikogo to nie obchodzi. 2021-03-05 20:40 4. Samochodów jest obecnie tyle że nie czeka się minute tylko ~ 20 minut i bardzo często jest tak że jeden kierowca zachowa się prawidłowo i dojezdzając do pasów widząc człowieka się zatrzyma a drugi cwaniaczek z naprzeciwka wbija na pasy z premedytacją i nie są to skrajne specyficzne przypadni ale norma bo niestety łatwiej teraz spotkać psychopatę na swojej drodze niż jescze te 20 lat temu 2021-03-05 20:38 5. Aha. Apelujecie do kierowców o ostrożność ale do pieszych już nie. Bo po co? . Swięte krowy. Najlepiej może niech w ogóle się nie rozglądają tylko włażą prosto przed maskę auta. Chyba przepisy jeszcze się nie zmieniły i pieszy stojący przy przejściu nadal nie ma pierwszeństwa. 2021-03-05 20:35 6. @realista a ogniowi stopień majora to mu nadał Misiewicz czy Macierewicz ,bo samemu to się nie nadaje. 2021-03-05 20:27 7. Prawda taka ,że piesi na pasach sami pchają sie pod koła :( .Ludzie na siłe egzekwują swoje prawo na pasach i prowokują te sytuacje...ludzie czasami lepiej poczekać minute az będzie czysto i przechodzić niż wkraczać bo mi się należy.Już nie wspomn3 tych z telefonami w ręce ! Troche rozwagi i żyjesz dalej. nie zwalajmy wszystkiego na kierujących pojazdami! 2021-03-05 20:11 8. Brawo Społem Zakopane! Pozdrowienia dla dziewczyn z Gamy na ul. Kościuszki i z C. H. Szymonek! 2021-03-05 20:10 9. Wymuszanie pierwszeństwa na pasach to norma wśród polskich "kierowców" (psychopatów) taka jest smutna prawda a to wszystko przez ciche przymykanie oka na takie zachowanie bo lepiej brać stronę zabójcy czytaj silniejszego taka jest niestety mentalność ludzi już lepiej jak by tych pasów nie było bo dają tylko ludziom poczucie że ktoś uszanuje że muszą przejść przez drogę choć w tym jednym wyznaczonym miejscu - upadamy już jak rzym 2021-03-05 19:56 10. To teraz oprócz flisaków będą gondolierzy. Z Krościenka do Sromowiec to jeszcze widzę tą intencję ale ze Szczawnicy?
2021-02-08 11:43 1. Non ? certo a Napoli in cielo pi? bello in Italia 2021-01-28 21:17 2. W naszych gorach najpiekniejsze niebieskie niebo to Sudety/Karkonosze.Powietrze suche mini klimat Alpejski.Potwierdzoe empirycznie aaa i poniemieckie czerwone dachy dodaja uroku i kontrastu. 2020-12-24 22:33 3. A poprawność noszenia maseczek w miejscach publicznych i w czasie zgromadzeń??? Kilka osób z tych fotek kwalifikuje się do nałożenia mandatu .... 2020-12-24 22:29 4. Fajny przegląd kto ma głęboko w poszanowaniu zasłanianie ust i nosa .... 2020-12-23 20:08 5. @druh Marek. Puknij się, ciężkie czasy dla młodych. W tamtych czasach mieli więcej możliwości. 2020-12-17 22:28 6. Oooo....To są moje widoki, dzięki Zośka, ale Tobie za dobrze, nej, dobrze ześ nie chytro i dajes nom sie napatrzeć. Wesołych Świąt i Pomyślności w Nowym Roku! Ale sie porobiyło na świecie, cy to sie kiedy skońcy? , Cy s nami, ludziskami fcom zrobić koniec, he? Żałosne są te komentarze. A cemu Lempart nie strajkuje? Nie dziwota , ze po tyk strajkach w całej Polsce wirus Covid-19 szaleje. Ze mnie on jesce nie dopod, to sie dziwuje.... Zdrowio do chuściny i tego, tamtego, hawtego syćkim zyce. Hej! 2020-12-16 13:35 7. Nie kuś mnie piękna. 2020-12-15 20:05 8. @druch Marek pewnie myślał o Frasyniuku poniżanym i żyjącym w nędzy 2020-12-14 17:23 9. Druh Marek... Pożyteczny druh Marek. Myśl, młody myśl... bądź jak pożyteczny druh Marek! 2020-12-13 21:55 10. Gdyby nie dojrzałość polityczna i odwaga ówczesnego przywództwa NSZZ Solidarność, Episkopatu Polski, KOR,organizacji pozarządowych a przede wszystkim klasy robotniczej wielkich zakładów dalej siedzieliśmy w PRL-u. Również po stronie rządowej znaleźli się ludzie ,dla których spokój społeczny i losy Polski były ważniejsze od partyjnych sztandarów. Stan wojenny pochłonął wiele ofiar, ale ich śmierć nie poszła na marne.Nie jesteśmy w RWPG,w Układzie Warszawskim, nie czekamy na paszporty i godzinami na granicach. Możemy rozwijać kraj dzięki pomocy z Unii Europejskiej i kształcić młodzież na zagranicznych uniwersytetach. Chętni do pracy za granicą przywożą twardą walutę i inwestują w lokalne rodzinne firmy. To wszystko dzięki tym ,którzy 13.grudnia 1981 r siedzieli w wiezieniach poniżani i pałowani. Dzisiaj wielu z nich jest zapomnianych, żyją skromnie a często są poniżani przez tych ,którzy trzęśli portkami i siedzieli cicho . Ci co 13.grudnia spali do południa dzisiaj rządzą i spijają miody jakie daje władza. Niestety, dawna bojowa Solidarność stała się przybudówką PiS-u. Oto jak jest ironia losu!
WARUNKI W GÓRACH
POGODA W WYBRANYCH MIASTACH REGIONU
Reklama
Polecamy

Pożegnania

Bojcorka

Album TP

FILMY TP

Advertisement