Nieumiejętne dokarmianie ptaków niesie za sobą więcej szkody niż pożytku - przestrzega Maria Kuczkowicz, weterynarz z Jabłonki. Radzi jak to robić, by pomagać, a nie szkodzić.

Przede wszystkim karmnik powinien być w miejscu dla ptaków bezpiecznym, żeby nie narażać je np. na ataki kotów. Powinien stać w miejscu oddalonym o około dwa metry od szklanych powierzchni, najlepiej oznaczonych kropkami.

 
Zdecydowanie nie powinno się dokarmiać ptaków przez cały rok. Dokarmianie należy zacząć, kiedy spadnie pierwszy śnieg i rozpoczną się mrozy. Gdy na wiosnę są roztopy, przestajemy karmić ptaki.

Bardzo ważne jest regularne dokarmianie. Gdy zaczniemy karmić ptaki, powinniśmy kontynuować to aż do wiosny i regularnie dosypywać ziarno. Kiedy ptaki przyzwyczaja się do naszej stołówki, a tam nic nie znajdą. może to oznaczać dla nich śmierć. Mogą mieć już za mało siły, by znaleźć inne źródło pokarmu. Jakie menu? 

Pokarm powinien być świeży i zróżnicowany, niesolony, nie może być zamarznięty, ani mokry. Absolutnie nie wolno ptaków karmić: chlebem, słodyczami, przekąskami i wszystkim innym co nam na zostało na talerzu.

Poszczególne gatunki ptaków mają różne preferencje żywieniowe. Pokarm oferowany w karmniku powinien być więc różnorodny, gdyż jednolita dieta prowadzi do niedoborów pokarmowych, a i nie wszystkie gatunki z takiego karmnika skorzystają.

Słonecznik, orzechy np. ziemne czy włoskie bez łupin, ugoszczą sikory i dzięcioły. Pospolita pszenica czy owies ucieszy wróble czy trznadle. Czyżyki czy rudziki chętnie spałaszują płatki owsiane czy proso.

Ptaki wodne uwielbiają gotowane, ale też świeże drobno pokrojone lub starte warzywa: marchew, ziemniaki, kapustę, czy buraki. Miękkojady: drozdy czy szpaki kochają jabłka. Większe ptaki np. gołębie czy krukowate nie pogardzą kukurydzą,  kaszą np. gryczaną.
- Dokarmianie nie może być motywowane chęcią pozbycia się resztek żywności z naszych stołów. Jeśli mamy takie podejście, powinniśmy z niego zrezygnować. Jeżeli pomoc ptakom i obserwacja ich sprawia nam radość, ale nie do końca wiemy, czym ptaki dokarmiać, warto sięgnąć po wiarygodne źródło wiedzy - radzi Maria Kuczkowicz. autorka projektu "W imieniu tych, co nie mówią".

Słonecznik, orzechy np. ziemne czy włoskie bez łupin, które dostarczają ptakom bardzo dużo energii, tak potrzebnej do ogrzania się w mroźne noce. Pospolita pszenica, czy owies dostarczą zwierzętom odpowiedniej ilości włókna niezbędnego do prawidłowego funkcjonowania przewodu pokarmowego. Dla najmniejszych gości, o bardzo delikatnym dziobie (czyżyki, rudziki) przydadzą się płatki owsiane, czy proso. Ptaki wodne uwielbiają gotowane, ale też świeże drobno pokrojone lub starte warzywa: marchew, ziemniaki, kapustę, czy buraki. Nie zapominajmy o miękkojadach: drozdach czy szpakach dla których ratunkiem zimą będą pokrojone w połówki jabłka. Większe ptaki jak gołębie, czy krukowate nie pogardzą kukurydzą, czy kaszą np. gryczaną nieprażoną.

Karmniki nalezy też regularnie czyścić i dezynfekować. Usuwać niezjedzone resztki, wymienić pokarm gdy zamarzł, lub namókł. Najlepiej robić to codziennie. Sprzątać resztki z otoczenia karmnika. Po każdym, zakończonym , nadaje się do tego np. różowy roztwór Virkonu.

Ptaki powinny mieć stały dostęp do świeżej i czystej wody przy karmniku. Najlepiej gdy poidło również usytuowane jest na długiej nodze (1, 5 metra), by zabezpieczyć korzystające z niego ptaki przed atakami drapieżników z ziemi.Świetnym źródłem wody mogą być też jabłka, . które zamarzają wolniej od wody, są soczyste i dodatkowo, stanowią świetne urozmaicenie ptasiego jadłospisu w karmniku.

- Dokarmianie ptaków, nie polega jedynie na powieszeniu karmnika i dosypywaniu do niego karmy. Prawdziwe dokarmianie ptaków, powinno być świadomym i odpowiedzialnym zajęciem, pasją, dopilnowywaniem bezpieczeństwa i dobra gości, których do siebie zapraszamy - mówi weterynarz z Orawy.

Warto też pamiętać, że najlepsza formą ochrony dzikich zwierząt jest ochrona zasobów pokarmowych występujących w przyrodzie, środowiska naturalnego w którym one żyją, rozmnażają się i żerują. - By ptaki zimą nie głodowały i były bezpieczne oraz miały się gdzie schronić i odpocząć, potrzebne są im przyjazne ogrody, pola uprawne czy lasy. Na krzewach i drzewach owocowych, czy w ścierniskach ptaki zimą mają szansę znaleźć pożywienie. W szczelinach kory starych drzew, mogą się ukryć lub odnaleźć pożywne larwy owadów. Pomiędzy gałęziami, czy w gęstych zaroślach i opadłej roślinności miedz czy nieużytków, mogą się ukryć i odpocząć. Karczowanie zadrzewień śródpolnych, wprowadzanie dużych obszarów monokultur w rolnictwie i w lasach, wycinanie starych drzew, zwalczanie roślin zielnych – nazywanych chwastami, usuwanie miedz i ściernisk, sprawiają, że ptaki głodują i nie mają się gdzie podziać - podkreśla Maria Kuczkowicz.

Wiele gatunków łuszczaków np. szczygły żywią się w zimie nasionami ,,chwastów”, większość ziarnojadów – pozostawionymi na polach po żniwach resztkami zbóż. Ich obecność ratuje im życie zimą. Pozostaw na swoim polu coś dla ptaków, zrezygnuj ze środków chwastobójczych, nie sprzątaj dokładnie ściernisk, pozostaw miedze i zadrzewienia śródpolne – skrzydlate będą Ci wdzięczne. Dzięcioły, kowaliki czy pełzacze wyszukują w zakamarkach pni drzew larw owadów, najwięcej pożywienia mogą znaleźć w drzewach starych. Nie ścinaj ich.  Drozdy, szpaki i inne mogą przeżyć zimę, gdy odnajdą resztki opadłych owoców różnych krzewów i drzew, często wybierają je z ich gałęzi. Warto posadzić dla nich: zimowe odmiany jabłoni, dziką różę, jarzębinę, kalinę, tarninę, ligustry czy głóg. Krukowate, sikory i inne chętnie korzystają z owoców drzew i krzewów leszczyny, dębu, świerka, czy jodły.

opr. bz