Połączył ich kryzys. Psychiczny. I wspólne mieszkanie.

Z pozoru to normalne mieszkanie w kamienicy w centrum Nowego Targu. Otwarta kuchnia, pokoje, łazienka. Tylko rodzina jakaś inna. 

Stasia

Drobna, szczupła, w kwiecie wieku. Zadbana, delikatnie umalowana. Nic nie wskazywałoby na to, że opuściła piekło domowej przemocy i psychicznej depresji. Ma za sobą lata życia z alkoholikiem.

-  Dało się to znieść, dopóki pracował za granicą. Pojawiał się od czasu do czasu. Dbałam o dzieci, dom, ogród. Piekło zaczęło się, gdy zjechał do domu na stałe. Ustawiczne awantury, bicie, poniżanie. Trafiłam na oddział psychiatryczny... - wspomina.

Uzyskała wsparcie Środowiskowego Centrum Zdrowia Psychicznego w Nowym Targu. Uwierzyła w siebie. Wniosła sprawę o rozwód. Jest w trakcie. Normalnie siedziałaby pewnie jeszcze na oddziale. Ale ratunkiem okazało się mieszkanie wspomagane. Trafiła tu w maju zeszłego roku. Odżyła, znalazła pracę. Sprzedaje w sklepie. Ma kontakt z ludźmi, kocha to, co robi. Przed nią jeszcze trudy doprowadzenia do ostatecznego rozstania z mężem, uregulowanie spraw majątkowych, a wreszcie znalezienie mieszkania dla siebie. Bo wie, że tu jest tylko tymczasowo. O każde kolejne trzy miesiące musi składać osobny wniosek. I pozostanie, dopóki będzie w potrzebie.

Szymon

Pełen werwy chłopak, choć strasznie zapominalski. Stąd porozwieszane w różnych zakamarkach domu duże kartki - "Szymon, weź lekarstwa". Jest tu od miesiąca. Wcześniej mieszkał z mamą, która się rozchorowała i nie jest w stanie dalej się nim opiekować. Chłopak jest też podopiecznym Środowiskowego Domu Samopomocy Promyk. W swym nowym mieszkaniu musiał nabyć nowych umiejętności. Bo choć w rodzinnym domu niczego mu nie brakowało, to jednak najbardziej potrzeba mu było codziennych, zwykłych obowiązków. 

- W domu mama mi nie pozwalała na wiele. Bała się, że coś spalę, popsuję, narobię biedy. Brat też nie pozwalał sobie pomagać. Ale tu mogę coś ugotować, posprzątam, zrobię pranie - cieszy się Szymon, wymieniając swoje kuchenne sukcesy - budyń, frytki, placki z jabłkami.

W końcu ukończył kurs Kucharz Małej Gastronomii w szkole specjalnej. Co więcej, Szymon najbardziej dumny jest z tego, że ma prawdziwą pracę. Choć to ledwie 1/8 etatu, to w każdy poniedziałek i wtorek jedzie na siódmą do nowotarskiego KFC. Sprząta lobby, robi na obieraku i zmywaku. I jest szczęśliwy, gdy wraca do domu.

Franek

Tak naprawdę to chciałby już wrócić do domu, ale jeszcze nie ma do czego. Spalił się w wielkim pożarze Nowej Białej. - Ciągnie mnie do chałupy, chciałbym pomóc przy odbudowie. Ale na razie jest przerwa. Jeszcze tam pojadę. A potem znów będę tam miał swój pokój - marzy Franek, kawał chłopa.

Tymczasem w nowotarskim mieszkaniu od sierpnia cieszy się wolnością, której brakowało mu na szpitalnym oddziale. Coś pomoże w domu, pilnuje, by drzwi były zamknięte. Wyjdzie na spacer, do sklepu. I tak mija dzień za dniem.

Sprawdził się też jako ratownik. Pewnego dnia Stasia zasłabła. Padła na podłogę jak kłoda. Gdy podszedł, zaczęła się podnosić, mówiła, że wszystko już w porządku, ale po chwili znów straciła świadomość. - Wybiegłem na dwór, poprosiłem jakiegoś pana, by zadzwonił po karetkę, i tyle - wspomina krótko swą rolę Franek.

Niby obcy, ale jak rodzina

Duże mieszkanie w centrum Nowego Targu należy do prywatnego właściciela. Wynajęła je na dwa lata Fundacja Wspierania Rozwoju Społecznego "Leonardo", z którą współpracuje ŚCZP. Takie mieszkania zaczynają powoli funkcjonować w wielu miejscach kraju. Domownicy uczą się normalnego życia, samodzielności, bycia z innymi. Wszystko pod opieką specjalistek. Jest psycholog Marzena Bandyk, pracownik socjalny Anna Chmielewska, a opiekę nad całością sprawuje Bożena Czupta.

- Uczymy się wszyscy nawzajem. W tej chwili mamy czterech mieszkańców, akurat nie ma Sławka, bo wyjechał do domu. Wszyscy się dobrze rozumieją, pomagają sobie nawzajem, wspierają się, dbają o siebie, reagują na krzywdę. Stworzyliśmy jedną rodzinę złożoną z obcych ludzi - zauważa Bożena Czupta.

W święta mieli tu wspólną Wigilię. Udało się zorganizować szlachetną paczkę, każdy z nich dostał wymarzone prezenty, a Franciszek niemal gotową wyprawkę do nowego domu. - To była ogromna radość, każdy zyskał namiastkę czegoś własnego, swojego, czuje się po części zabezpieczony. I to go motywuje do tego, by szukać swojego mieszkania. To wstęp do samodzielności, wyjścia z domu - przekonuje Marzena Bandyk.

Jest jeszcze coś, czego tak brakowało w ich życiu - poczucie bycia potrzebnym. Mają poczucie sprawstwa i wsparcie drugiego. 

- My zauważamy, że takie mieszkania się sprawdzają, a jest ich ogromny deficyt. Warto byłoby kontynuować takie projekty, bo są ludzie, którzy tego potrzebują. Oni wciąż nas zaskakują pozytywnymi rzeczami i gdyby nie mieli tej szansy na pewno nie byliby tu, gdzie są - podsumowuje Anna Chmielewska.

***

Jeśli Ty lub ktoś bliski potrzebuje bezpłatnej pomocy specjalistów, skontaktuj się:

Środowiskowe Centrum Zdrowia Psychicznego dla Dorosłych w Nowym Targu, ul. Szpitalna 14

Telefony: 18 26 33 181

690 536 719

Profil na Facebooku: www.fb.me/sczpdnowytarg, strona www:sczp.med.pl