Kilka lat temu chciał wszystko rozwalić. Ale dowiedział się, że choć ta kupa drewna należy do niego, to rozebrać jej nie może. Zabytek.

::attachment{"type":"gallery", "template":"thumb3", "item_id":"93834"}

Wystarczy obok urzędu gminy zjechać z głównej drogi i przejechać most. Tuż za nim trzeba ostro skręcić w prawo, na utwardzoną drogę. Jeszcze kilkaset metrów powolnej jazdy i miniemy starą, murowaną kapliczkę, postawioną niegdyś jako wotum za uratowanie przed powodzią. Można być zaskoczonym, bo droga prowadzi nas na, wydaje się zwykłe, wiejskie podwórko. 

Przed nami dom, typowy dom - klocek, jakich wiele budowano w latach siedemdziesiątych. Z prawej zabudowania, pilnie strzeżone przez podwórkowego psa. Ale z lewej wszystko jednak wygląda zupełnie, jak nie z tej bajki. Jest młynówka, drewniany mostek, a za nim młyn. Wszystko jakby czas biegł nie według ruchu gwiazd, a powolnego ciurkania stróżki wody. A ten jest coraz wolniejszy, leniwy, spokojny. Fakt. Koła nie poruszy, agregatu nie pobudzi.

Stanisław Mazurek wciąż żyje wspomnieniami. Gdy staje na mostku, odżywa widok napędzającej koło młyńskie wody. Wracają przytłumione odgłosy młyńskich kamieni, powoli miażdżących i rozcierających na mączny pył ziarna pszenicy. 

- Tu się wychowałem, tu nawet obaj synowie się urodzili - podkreśla, przekraczając próg izby z mocno pochyloną głową, by nie zawadzić o framugę. - Młyn wodny działał do 1970 roku. Potem jeszcze funkcjonował także jako elektrownia, bo w 1967 roku poskładaliśmy się w trójkę: ksiądz proboszcz Zygmunt, dyrektor szkoły Zabrzewski i my, by kupić w Podwilku turbinę i prądnicę na prąd zmienny - dodaje.

Młyn zaczął więc nie tylko mleć mąkę, ale także po zmroku oświetlać blisko 30 domów w najbliższej okolicy. A w soboty puszczali prąd też w ciągu dnia na prasowanie, bo niemal każdy już kupił elektryczne żelazko. Niestety, szybko okazało się, że są i wygodniccy, co to prąd wykorzystują nie tylko, by rozpalić dziecku wieczorem żarówkę przy odrabianiu lekcji. Wbrew regułom, chcieli jeszcze przy świetle prasować. A to, wiadomo, powodowało znaczne spadki mocy. Więc młody Staszek podchodził do tablicy rozdzielczej, która do dziś wisi na drewnianej ścianie młyna, i przekładał wajchę, odcinając prąd. Raz, drugi, trzeci. Jak poskutkowało i widać było, że gospodyni wyłączyła żelazko, to prąd wracał do gniazdka. Jeśli nie - młynarz odcinał linię na dłużej.

Stanisław kilka lat temu chciał wszystko rozwalić. Rudera była, w której belki ledwo kupy się trzymały. Ale dowiedział się, że choć ta kupa drewna należy do niego, to rozebrać jej nie może. Zabytek. Pojechał do Nowego Targu, by dogadać z konserwatorem zgodę na rozbiórkę. Nic z tego nie wyszło. Na szczęście.

- Pan Pawel Dziuban wziął się za sprawę. Architekt z Niedzicy, zrobił projekt i kosztorys. Pismo poszło do wojewódzkiego konserwatora, a on przydzielił 250 tys. zł na remont domu i młynnicy. Później znów pisaliśmy o dotację na spichlerz. I dali kolejne 210 tys. zł - cieszy się młynarz.

Młyn nie tylko fizycznie odzyskał swój kształt, ale przeniósł się także do cyfrowej rzeczywistości. Zabytek można zwiedzać w specjalnej aplikacji na stronie www.turystyka.ochotnica.pl. Przechodząc pomieszczenie po pomieszczeniu można obejrzeć każdy zakamarek, który tylko się chce.

- Pan Stanisław jest bardzo utalentowanym i wrażliwym na historię człowiekiem, ale jest też bardzo otwarty. On lubi, cieszy się, jak ktoś chce go wysłuchać i zapamiętać - zachwala wójt Tadeusz Królczyk, namawiając turystów do zwiedzania młyna.

fig

Więcej w aktualnym, papierowym wydaniu Tygodnika Podhalańskiego

[WIDEO]4442[/WIDEO]