Znany nowotarski biznesmen skazany na osiem miesięcy pozbawienia wolności za zniszczenie zabytkowej "Panoramy".

::attachment{"type":"gallery", "template":"thumb3", "item_id":"103451"}

Dziś zapadł wyrok w opisywanej przez nas wielokrotnie sprawie - w lutym 2020 roku nowy właściciel, znany nowotarski biznesmen rozpoczął nielegalną rozbiórkę "Panoramy". O planach jej wyburzenia pisaliśmy już w 2019 roku na łamach Tygodnika Podhalańskiego. 

Sąd wydał wyrok ośmiu miesięcy pozbawienia wolności, a do tego narzucił na inwestora obowiazek przywrócenia zabytku do stanu pierwotnego. 

Przypomnijmy, że ciężki sprzęt zrujnował charakterystyczny pawilon widokowy. Wyrok zapadł w trzy lata po rozbiórce. Wyrok nie jest prawomocny. 

W grudniu 2019 roku na łamach "Tygodnika Podhalańskiego" przestrzegaliśmy przed niszczycielskimi planami, jakie wobec "Panoramy" szykował nowy właściciel. Poniżej artykuł na ten temat. 

Wyburzanie Panoramy

"Nowy właściciel Panoramy planuje zburzyć charakterystyczną bryłę górującą na ulicy Wierchowej.

Kolejny budynek, który świadczy o charakterze Zakopanego, może zniknąć z krajobrazu miasta. Chodzi o wybudowany z myślą o zawodach Mistrzostw Świata FIS w roku 1962 hotel Panorama. Nowi właściciele, którzy kupili nieruchomość od nowotarskiego biznesmena, złożyli wniosek o pozwolenie na rozbiórkę. - Jesteśmy w trakcie procedowania - wyjaśnia Jerzy Chlebiński, naczelnik wydziału budownictwa i architektury w starostwie powiatowym. Zapewnia, że nowy właściciel terenu nie złożył natomiast żadnego wniosku o pozwolenie na budowę nowego obiektu w tym miejscu.

Hotel Panorama jest dziełem architekta Jerzego Dajewskiego. Lwowiak z urodzenia swe twórcze życie mocno związał z Zakopanem. Tu pracował, tu też w 2017 roku został pochowany. W latach 60. ubiegłego wieku według jego projektów postawiono przy Krupówkach restaurację Wierchy i siedzibę Orbisu, a na Równi Krupowej budynek Polskiego Instytutu Hydrometeorologicznego. 

Wniosek o rozbiórkę starosta otrzymał 5 listopada. Ratunkiem przed wyburzeniem cennego obiektu może być decyzja wpisania obiektu do ewidencji zabytków. Podobna ścieżka uchroniła przed wyburzeniem modernistyczny hotel "Cracovia" w Grodzie Kraka.

- Zwróciliśmy się do wojewódzkiego konserwatora zabytków w Krakowie, by włączyć Panoramę do wojewódzkiej ewidencji zabytków - wyjaśnia Natalia Skiepko, miejski konserwator zabytków w Zakopanem - to cenny obiekt o bogatej historii, był budowany przez Katowickie Przedsiębiorstwo Budownictwa Przemysłowego, które ma na koncie Spodek w Katowicach i Park Kultury i Wypoczynku w Chorzowie.

Prócz Panoramy miasto zamierza objąć podobną ochroną inne budynki z tzw. okresu FIS-owskiego: Wierchy, Polski Instytut Hydrometeorologiczny (oba autorstwa Jerzego Dajewskiego), bar FIS przy dworcu kolejowym i bar Pod Smrekami przy drodze do Kuźnic, które zaprojektował Stanisław Tylka, a także halę sportową w Ośrodku Przygotowań Olimpijskich w Centralnym Ośrodku Sportu, którą zaprojektował zespół pod kierunkiem profesora Andrzeja Skoczka z Politechniki Krakowskiej. Wśród projektantów był m.in. Stanisław Karpiel. Bryła z charakterystycznym siodłowym dachem do dziś zachwyca formą na tle pozostałych, przeciętnych realizacji obiektów sportowych w COS Zakopane. - Dach w przekroju to rysunek odwróconej paraboli hiperbolicznej - przypomina Natalia Skiepko. - Obiekt z takim dachem autorstwa Arseniusza Romanowicza postawiono w Warszawie - to Dworzec PKP Ochota.

Miejski konserwator zabytków zaznacza, że propozycja objęcia nadzorem i ochroną konserwatorską wskazanych 6 budynków, w tym również Panoramy, jest ratunkiem dla zachowania wartościowych architektonicznie przykładów brył modernistycznych. - To ostatni czytelny i zdefiniowany styl architektoniczny, z jakim mamy do czynienia w naszym mieście - podsumowuje Natalia Skiepko.

Dlatego wyburzenie Panoramy byłoby niepowetowaną stratą dla Zakopanego. Obiekt z podobnego okresu w Bukowinie Tatrzańskiej, wzniesiony w latach 60. na zboczu Bachledowego i Buńdowego Wierchu - hotel "Harnaś" - udało się uratować przed zniszczeniem. Nowy właściciel przywrócił mu dawny blask, miejmy nadzieję, że podobny los spotka zakopiańską Panoramę" - pisaliśmy w grudniu. A już kilka miesięcy później, w lutym 2020 roku na plac budowy pod osłoną nocy wjechał ciężki sprzęt, który kompletnie zniszczył przeszklony, charakterystyczny pawilon widokowy "Panoramy". Na miejscu interweniowała policja oraz nadzór budowlany. Sprawa zniszczenia obiektu zabytkowego została skierowana do sądu. 

Rafał Gratkowski