Otrzymanie darowizny, zwłaszcza od najbliższej rodziny, może wiązać się z obowiązkiem zgłoszenia jej do urzędu skarbowego. Zgłoszenie to jest kluczowe, aby skorzystać ze zwolnienia z podatku od spadków i darowizn.

Grupy podatkowe i limity zwolnień

Polskie prawo dzieli obdarowanych na trzy grupy podatkowe, w zależności od stopnia pokrewieństwa z darczyńcą: Grupa I: obejmuje małżonka, zstępnych (dzieci, wnuki), wstępnych (rodziców, dziadków), rodzeństwo, pasierba, zięcia, synową, teściów oraz macochę i ojczyma. Grupa II: obejmuje zstępnych rodzeństwa (np. siostrzeńców), rodzeństwo rodziców (wujków, ciotki), zstępnych i małżonków pasierbów, małżonków rodzeństwa oraz rodzeństwo małżonków. Grupa III: pozostali nabywcy, niezaliczeni do powyższych grup.

Dla każdej z tych grup obowiązują określone limity niepodlegające zgłoszeniu do urzędu skarbowego: Grupa I: do 36 120 zł, Grupa II: do 27 090 zł, Grupa III: do 5 733 zł. Jeśli wartość darowizny od jednej osoby w ciągu pięciu lat nie przekracza powyższych kwot, nie ma obowiązku zgłaszania jej do urzędu skarbowego.

Nie należy mylić wskazanych limitów ze skalą podatkową w przypadku podatku od spadków i darowizn. Skale te wskazane są w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 28 czerwca 2023 r. w sprawie ustalenia kwot wartości rzeczy i praw majątkowych zwolnionych od podatku od spadków i darowizn i niepodlegających opodatkowaniu tym podatkiem oraz skal podatkowych, według których oblicza się ten podatek. Istnieje również tzw. zerowa grupa podatkowa, obejmująca najbliższych członków rodziny: małżonka, zstępnych, wstępnych, rodzeństwo, pasierba, ojczyma i macochę. W przypadku darowizn od tych osób możliwe jest całkowite zwolnienie z podatku, niezależnie od wartości darowizny, pod warunkiem spełnienia określonych formalności.

Obowiązek zgłoszenia darowizny

Aby skorzystać ze zwolnienia podatkowego, należy zgłosić darowiznę do urzędu skarbowego na formularzu SD-Z2 w ciągu 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego. Ponadto przy darowiźnie pieniężnej należy udokumentować przekazanie środków pieniężnych poprzez dowód przekazu na rachunek bankowy, rachunek w SKOK-u lub przekaz pocztowy. W przypadku darowizn w formie pieniężnej, brak odpowiedniego udokumentowania może skutkować utratą prawa do zwolnienia podatkowego.

Konsekwencje niezgłoszenia darowizny

Jeśli darowizna nie zostanie zgłoszona w wymaganym terminie, można utracić prawo do zwolnienia podatkowego. W takiej sytuacji urząd skarbowy może nałożyć podatek od darowizny według obowiązujących stawek, które zależą od grupy podatkowej i wartości darowizny. Dodatkowo mogą zostać naliczone odsetki za zwłokę.

Zgłoszenie darowizny do urzędu skarbowego jest kluczowe dla skorzystania ze zwolnienia podatkowego, zwłaszcza w przypadku darowizn od najbliższej rodziny. Pamiętać należy o terminie 6 miesięcy na złożenie formularza SD-Z2 oraz o konieczności udokumentowania przekazania środków pieniężnych. Niedopełnienie tych obowiązków może skutkować koniecznością zapłaty podatku od darowizny.

Agata Czarnota, 

Polsko-Amerykańska Kancelaria Prawna 

Tel. +48 882 157 414 (PL), +1 312 380 0934 (USA) e-mail: [email protected]