Otrzymanie spadku w Stanach Zjednoczonych przez osobę zamieszkałą w Polsce jest możliwe i zgodne zarówno z amerykańskim, jak i polskim porządkiem prawnym. Procedura taka wiąże się jednak z koniecznością spełnienia określonych wymogów formalnych oraz uwzględnienia aspektów podatkowych i transgranicznych.

Z perspektywy prawa USA, dziedziczenie przez cudzoziemców nie jest ograniczone, a osoby fizyczne posiadające miejsce zamieszkania poza granicami Stanów Zjednoczonych mogą być legalnymi spadkobiercami. Warunkiem koniecznym jest jednak przeprowadzenie postępowania spadkowego (tzw. probate) przed sądem właściwym dla miejsca ostatniego zamieszkania spadkodawcy lub lokalizacji majątku objętego spadkiem.

Postępowanie spadkowe w USA różni się w zależności od stanu, ponieważ prawo spadkowe jest regulowane na poziomie stanowym. W praktyce oznacza to, że każdy stan posiada własne zasady dotyczące kolejności dziedziczenia, obowiązku składania testamentu, a także wymogów formalnych związanych z nabyciem praw do majątku. Spadkobierca z Polski może być zobowiązany do przedstawienia tłumaczenia dokumentów urzędowych, takich jak akt urodzenia, akt małżeństwa czy zaświadczenie o niekaralności, a także pełnomocnictw poświadczonych notarialnie i zaopatrzonych w Apostille, zgodnie z Konwencją Haską z 1961 roku.

W przypadku braku testamentu, dziedziczenie odbywa się na zasadach określonych przez przepisy danego stanu. Jeżeli testament istnieje, sąd przeprowadza jego zatwierdzenie (probate of will) i nadzoruje dystrybucję majątku zgodnie z jego treścią. Spadkobierca rezydujący w Polsce może uczestniczyć w procedurze bez konieczności osobistego stawiennictwa w USA, korzystając z usług lokalnego adwokata (attorney-at-law), który reprezentuje go przed sądem spadkowym. Warto podkreślić, że USA nie nakładają podatku spadkowego na osoby fizyczne, z wyjątkiem sytuacji, gdy majątek przekracza progi ustanowione przez prawo federalne (w 2025 roku - 5 milionów dolarów na osobę, zgodnie z przewidywanym powrotem limitów sprzed reformy z 2017 roku). Natomiast niektóre stany mogą nakładać podatek spadkowy lub podatek od dziedziczenia (inheritance tax), który może dotyczyć również cudzoziemców.

Z kolei w Polsce, zgodnie z ustawą o podatku od spadków i darowizn, osoba otrzymująca spadek z zagranicy obowiązana jest zgłosić jego nabycie do urzędu skarbowego i - w zależności od stopnia pokrewieństwa ze spadkodawcą - może podlegać opodatkowaniu. W praktyce najbliższa rodzina (np. dzieci, małżonek) może skorzystać ze zwolnienia z podatku, o ile zgłosi nabycie majątku w ustawowym terminie. W związku z tym zaleca się, by spadkobiercy z Polski korzystali z pomocy prawnika z doświadczeniem w sprawach międzynarodowych, który zapewni zgodność procedur w obu jurysdykcjach i zminimalizuje ryzyko formalne lub podatkowe. 

Agata Czarnota, 

Polsko-Amerykańska Kancelaria Prawna Tel.:+48 882 157 414 (PL), +1 312 380 0934 (USA) e-mail: [email protected]