Wołoscy pasterze, amerykańscy lotnicy, partyzanci od Ognia, turyści z Hawiarskiej Koliby - Ochotnica Górna to miejsce szczególne, gdzie pomniki przyrody przenikają się z historią.

::attachment{"type":"gallery", "template":"thumb3", "item_id":"80887"}

Być może cesarsko-królewscy inżynierowie nie spodziewali się, że strategiczna droga, która budowali przed I wojną światową, pozostanie przez długie lata oknem na świat dla mieszkańców Ochotnicy Górnej. Pewnie rozczarowaliby się, gdyby dziś zobaczyli, w jakim stanie jest ich dzieło. Asfaltowa szosa wije się stromo do samej Przełęczy Knurowskiej. Jadąc od strony Nowego Targu – im wyżej, tym więcej w niej dziur. Zjeżdżając na stronę Ochotnicy, mamy już gładki, nowy asfalt, położony za unijne środki. Granica dziur jest granicą gmin - to prawidłowość dręcząca mieszkańców samorządowego pogranicza – finanse sięgają tam, gdzie terytorium. Ale kierowca i tak nie nacieszy się długo gładką nawierzchnią – po kilku kilometrach wraca drogowa rzeczywistość. Może zdejmując nogę z gazu, przy okazji napatrzy się na okolicę. Ochotnica Górna to miejsce specyficzne. Siedem wieków temu upatrzyli je sobie wołoscy pasterze, osiadając tu ze swymi stadami. Do dziś specyfika górnej Ochotnicy przyciąga miłośników ciszy i spokoju. Bo tu nie przyjeżdżają tłumy, tak jak do Zakopanego. Nie spotkasz tu hucznych dyskotek ani głośnych imprez. Jedyny bar za dnia świeci pustkami. Inny – „Miś” od kilku lat zamknięty jest na trzy spusty. Dyskotek już nikt nie organizuje. Siedem sklepów, rozrzuconych po przysiółkach, oferuje, jak na każdej wsi, artykuły spożywczo-przemysłowe.

Nie znaczy to jednak, że turyści stronią od Ochotnicy Górnej. Przyjeżdżają ci, którzy zarazili się tym klimatem, wędrując po Gorcach czy nocując w słynnym studenckim schronisku Hawiarska Koliba. Dziś wielu z nich stać już, by kupić tu ziemię i wybudować choćby małą bacówkę. I rozkoszować się ciszą. – Ja też jestem z tych, którzy woleliby, by Ochotnica oferowała turystom ciszę i spokój – przekonuje Janina Król. – Wiadomo, młodzi z kolei woleliby dyskoteki, wyciągi narciarskie i ruch. I narzekają, że tu nic się nie dzieje. Pewnie Ochotnica się zmieni, choć mam nadzieję, że pozostanie ostoją dla tych, którzy przede wszystkim kochają przyrodę. Sygnał do przemian już jest – wkrótce ma powstać pierwszy wyciąg narciarski. Jednak, jak wierzą miejscowi, nie ma obaw, by zakłócił miejscowy spokój. Bo Ochotnica jest także wsią rozległą, podzieloną na liczne przysiółki, wcinające się głęboko w stoki Gorców. To tam właśnie swoich działek szukają najczęściej ci, którzy chcieliby tu zamieszkać na stare lata lub choćby tylko przez wakacje. Ochotnica to także wieś z historią. Tu podczas II wojny światowej rozbił się amerykański bombowiec Liberator. Dotąd na miejscu jego katastrofy pozostał fragment kadłuba z pamiątkowym napisem, do którego wiedzie szlak turystyczny. Niedawno w sali domu kultury pojawiło się muzeum lotnictwa, poświęcone upamiętnieniu katastrof samolotów w Gorcach. Podczas wojny w wysoko położonych przysiółkach rządzili partyzanci AK, a Niemcy bali się tam zapuszczać. Po wojnie stacjonowali tam partyzanci Ognia.

Jeszcze 20 lat temu miejscowi utrzymywali się głównie z rolnictwa. Teraz gazdówka podupada i tylko jeden baca ma blisko 100 owiec. Młodzi wyjeżdżają za granicę. Janina Król pracuje na poczcie od 25 lat. Trzy lata jest naczelniczką filii w Ochotnicy Górnej, jednak do dziś z rozrzewnieniem wspomina czasy, gdy była zwykłym doręczycielem. Codziennie pokonywała 20-30 kilometrów, z czego tylko część na motorku lub rowerze. Wyżej trzeba było wdrapywać się na piechotę. – Mój rejon to było Jamne i Jaszcze. Niemal codziennie docierałam do Hawiarskiej Koliby. To trafił się telegram, to jakiś przekaz czy list – nie było uproś, trzeba było lecieć. Ale wolałam to, niż siedzenie za biurkiem – przyznaje naczelniczka.

Tekst i fot.: Józef Figura

Tygodnik Podhalański 5/2008