Niedoceniany, pogardzany, z rzadka gości na naszych stołach, bezsprzecznie króluje jedynie jako wigilijny barszcz i wielkanocna ćwikła z chrzanem. Pojawia się czasami pod postacią wiosennej botwinki czy sałatki, stanowczo zbyt rzadko, jak na jego właściwości dietetyczne.

Przeszedł daleką drogę, by do nas dotrzeć – pochodzi z Azji Mniejszej i basenu Morza Śródziemnego, dawniej bardziej doceniany. Zdecydowanie częściej bywał na stołach, ceniono go nie tylko za smak, ale także za właściwości lecznicze i wzmacniające. Sok z buraka podawano chorym na anemię, wycieńczonym, przy dolegliwościach pokarmowych, miał działać krwiotwórczo i dodawać sił. Zważywszy na to, co kryje to niepozorne warzywo, powinniśmy jeść je zdecydowanie częściej. Przede wszystkim burak jest mało kaloryczny, obok cukrów i białek zawiera wiele cennych minerałów, pektyn, kwasów organicznych oraz witamin. Jest bogaty w potas, wapń, żelazo, magnez, cynk, fosfor oraz witaminy C, B, A, PP, a także kwas foliowy. Ale najcenniejsze są zawarte w nim antocyjany, substancje bardzo silnie działające i ważne dla profilaktyki przeciwnowotworowej.

Ze względu na zawartość żelaza, kwasu foliowego i witaminy C buraki są wręcz idealne w diecie krwiotwórczej, wspomagają leczenie niedokrwistości, są niezastąpione dla rekonwalescentów po długich, wyniszczających chorobach. Dzięki dużej zawartości błonnika, doskonale wpływają na pracę przewodu pokarmowego, wspomagają funkcjonowanie wątroby i nerek.

Najcenniejsze jest jednak ich zasadotwórcze działanie. Ze względu na swój skład chemiczny, odkwaszają organizm, niwelując kwasotwórcze działanie zjadanych pokarmów. Zwłaszcza mięs, ryb, jaj, pieczywa, ciast czy słodyczy. Dla prawidłowego funkcjonowania organizmu konieczne jest zachowanie równowagi zasadowo-kwasowej. Jeśli zostanie ona zaburzona, może dojść do rozwoju wielu groźnych chorób. Długotrwałe zakwaszenie organizmu sprzyja rozwojowi takich chorób jak: nadciśnienie, miażdżyca, cukrzyca, osteoporoza, nowotwory, zmiany zwyrodnieniowe stawów czy nadwaga. Kwasy magazynowane są w tkankach miękkich i stawach i to właśnie tutaj najczęściej dają o sobie znać stany zapalne.

Winowajcą jest nasza dieta, obfitująca w węglowodany, mięso i tłuszcze, a zbyt uboga w warzywa, a to właśnie one mają właściwości alkalizujące. Bezsprzecznym królem jest tutaj właśnie burak ćwikłowy i dlatego powinien zdecydowanie częściej towarzyszyć naszym potrawom. Polecić go należy szczególnie dzieciom, osobom starszym, ciężko pracującym, zestresowanym, wycieńczonym, łakomczuchom nie stroniącym od słodyczy czy miłośnikom obfitych, mięsnych posiłków.

Tygodnik Podhalański 46/2008