Krzysztof Wąsowicz od bez mała dwu lat jest burmistrzem miasteczka Justice, leżącego na południe od Chicago. Wygrał wybory uzupełniające w kwietniu 2007 roku, gdy jego poprzednika usunięto ze stanowiska za korupcję. W tym roku w wyborach do samorządów lokalnych, jakie odbędą się na początku kwietnia, kandyduje ponownie na to stanowisko i jest pewny, że wygra. Z Krzysztofem Wąsowiczem rozmawia Miłosz Sowa

– Ilu Polaków mieszka w mieście, w którym startuje pan w wyborach na burmistrza?

– Na 12 tys. mieszkańców około 30% to Polacy, w większości Podhalanie. Ale ja jestem przekonany, że nie tylko oni będą na mnie głosować, bo za swoich rządów dałem się poznać jako dobry burmistrz.

– Na czym opiera pan swoje przypuszczenia, że mieszkańcy Justice wybiorą pana. Czy jest jakiś kontrkandydat?

– Mam opozycję, jest też kontrkandydat. Ale nie obawiam się o wynik wyborów. Razem ze mną idą do wyborów 4 osoby jako radni i razem tworzymy mocną grupę. Swoje przypuszczenia co do wygranej opieram przede wszystkim na swoich osiągnięciach i zmianach, jakie wprowadziłem. Myślę tu przede wszystkim o zmianach personalnych w zarządzie miasta. Ze starej administracji odeszli ci, którzy byli skorumpowani, którzy nie rozumieli, na czym polega praca urzędnika. Dzięki temu bardzo wiele się zmieniło w zakresie obsługi klienta. Ludzie, którzy przychodzą do urzędu, widzą te zmiany i chwalą. Zmieniło się podejście urzędników do petentów, urzędnicy pamiętają o tym, że płacą im podatnicy i że to oni są dla petentów, a nie na odwrót. Jest uprzejmość i profesjonalizm, jest dobre traktowanie i załatwianie spraw w ten sposób, że urzędnik chce pomóc petentowi, doradzić, jak ma swoją sprawę załatwić, by było dobrze. Ludzie to widzą i wiedzą, że to się stało dzięki nowemu „majorowi” miasta. W ubiegłym roku pierwszy raz od wielu lat zbilansował się miejski budżet, mieliśmy nawet nadwyżkę. Ta nadwyżka została przeznaczona na remont ulic w miasteczku. Przeprowadziłem reorganizację prac publicznych, pracownicy „public departament” doszli do wniosku, że mają dobrą, dobrze płatną pracę, więc muszą ją szanować i dobrze wykonywać, bo w przeciwnym wypadku mogą zostać zwolnieni.

– Patrząc na pracę ekip robotniczych w Chicago, które – krótko mówiąc – pracują zgodnie z zasadą: „czy się stoi, czy się leży, to wypłata się należy”, zastanawiam się, jak się panu udało tego dokonać?

– Nie miałem ani żadnych układów, ani znajomości w ratuszu czy w mieście, kiedy obejmowałem ten urząd. I to mi pomogło w zwalczeniu nepotyzmu, kumoterstwa, a pracownicy zobaczyli, że muszą dobrze pracować, by nie stracić posady, że wujek czy znajomy na stanowisku w mieście nie pomoże. Prócz tego zacząłem rozliczać ekipy remontowe nie tylko z materiałów, ale i czasu pracy.

– Jakie jeszcze osiągnięcie ma „polski” burmistrz w amerykańskim miasteczku?

– Zorganizowałem etniczne festyny. Chciałem, by mieszkający obok siebie ludzie lepiej się poznali. Etniczne to znaczy takie, żeby każda grupa etniczna, mieszkająca w Justice, mogła się pochwalić swoją kulturą. Ze strony polskiej był oczywiście występ góralskiego zespołu i polskie jedzenie. Ale byli też Meksykanie, Grecy, Włosi. Mieli być Arabowie, ale jakoś nie potrafili się zorganizować. Ubiegłoroczny festyn był dla miasta sukcesem, bo bilans był zerowy. Poprzednia ekipa organizowała tzw. „block albo street party”, zatrudniając do tego swoich pracowników i płaciła im nadgodziny. To były duże pieniądze z budżetu miasta. Ja to zmieniłem. Jeśli mieszkańcy jakiejś ulicy chcą sobie zrobić taką imprezę, to niech robią, pozwolenie dostaną. Ale obsługę sami mają sobie zapewnić i koszta imprezy ponoszą oni, a nie miasto. A jeżeli koszt miejskiego festynu, na którym bawią się wszyscy chętni przez 3 dni, wyjdzie na zero, a więc miasto nie musi do niego dopłacać, to jest to naprawdę wielki sukces. I mnie oraz tym, którzy mi pomagali, to się udało. Mieszkańcy byli zadowoleni, a sprawozdanie, jakie dostali, wykazało, że to się opłaciło. Z budżetem miasta – wydawaniem z niego pieniędzy też jesteśmy w porządku i na bieżąco. Za zgodą Rady Miasta doprowadziłem do tego, że właściciele firm i biznesów, znajdujących się w Justice, nie muszą płacić wszystkich urzędowych opłat za jednym razem, mogą zrobić to w ratach. Inna rzecz, jaką przeforsowałem, będąc burmistrzem – jeżeli ktoś się stara o tzw. premit na jakiś drobny remont, przebudowę, np. wymianę okien, to za takie zezwolenie nie płaci. Mieszkańcy Justice to wszystko widzą, bo zaczęliśmy wydawać takie lokalne pisemko, w którym informujemy ich o naszych poczynaniach i wprowadzanych zmianach. Za mojego burmistrzowania została nawiązana więź z mieszkańcami. Spotykam się z nimi przynajmniej raz w miesiącu i widzę, że na te spotkania przychodzi coraz więcej ludzi. To dobry znak na nadchodzące wybory.

– Jak wygląda codzienna praca na stanowisku burmistrza w amerykańskim mieście i czy daje ona satysfakcję?

– Tę pracę traktuję jako dodatkową, bo to nie jest moje zasadnicze zajęcie, mimo że jestem dyspozycyjny 24 godziny na dobę. W urzędzie jestem codziennie od rana, kilka godzin. Później mam spotkania z petentami, kontrahentami. No i czasem budzą np. o 3 w nocy, bo w miasteczku wybuchł pożar i mimo że nie jestem strażakiem, muszę tam być. Praca jest ciekawa, dająca dużo satysfakcji. Masz pod sobą kilkumilionowy budżet, który musisz rozsądnie i z pożytkiem dla ogółu zagospodarować, masz policjantów, roboty publiczne, administrację i w kierowaniu tym wszystkim można się odnaleźć i być z tego zadowolonym. Polityczna strona tej pracy jest paskudna, przynajmniej w okresie przedwyborczym, bo opozycja na siłę szuka błędów, których nie da się tak do końca wyeliminować. Ale co jest dobre w USA – po wyborach, przeciwnik, mimo że przegrał, włącza się do pracy i pomaga w poczynaniach dla wspólnego dobra.

– A czy polski burmistrz spotkał się z zarzutem, że nie jest rdzennym Amerykaninem?

– Nie, nigdy. Chociaż raz zarzucono mi, że na spotkaniu ktoś zapytał mnie po polsku, a ja po polsku odpowiedziałem. Teraz w takiej sytuacji zawsze tłumaczę pytanie na angielski i kiedy wiem, że ktoś nie rozumie po angielsku, odpowiadam po polsku i zaraz też po angielsku.

Krzysztof Wąsowicz pochodzi z Krakowa, ale związany jest z Podhalem, m.in. przez małżonkę Helenę z domu Liptak z Białki Tatrzańskiej. Na emigracji od 1975 roku, aktywny działacz ZPPA, jeden z założycieli koła Białka Tatrzańska i późniejszy, długoletni sekretarz tego koła. Absolwent Wyższej Szkoły Rolniczej w Krakowie, gdzie był członkiem zespołu „Skalni”. Ma dwóch synów – swojego imiennika Krzysztofa (28 lat, sierżant weteran Marine Corps z Iraku) i Andrzeja (lat 27). Obaj synowie obecnie studiują, Krzysztof chce kontynuować naukę w szkole oficerskiej USMC, Andrzej będzie nauczycielem literatury angielskiej.

Tygodnik Podhalański 7/2009