Miałem piękny sen. Był środek sezonu turystycznego. Pogoda jak marzenie. Wędruję jedną z najpiękniejszych tatrzańskich dolin. Po drodze spotykam więcej świstaków i kozic, niż turystów. To jednak nie sen! Wystarczy wybrać się na wycieczkę do oddalonej ledwie o 3 kilometry od Łysej Polany Doliny Jaworowej.

Aż trudno uwierzyć, że ledwie kilka kilometrów od tego miejsca 10 tys. osób dziennie szturmuje Morskie Oko. Tu, wychodząc na szlak o godz. 7 rano, przez 5 godzin spotykam zaledwie pięciu turystów. Na kamieniach wygrzewają się świstaki, to znowu zza skały wysuwają się 2 łby kozic. Patrząc podejrzliwie, wydają dziwne dźwięki, jakby dziwiąc się obecności turysty. Takie wrażenia po polskiej stronie Tatr w środku wakacji po prostu się nie zdarzają. Dolina Jaworowa (Słowackie Tatry), która z Tatrzańskiej Javoriny prowadzi pod Kołowym, Lodowym Szczytem, warta jest dosyć długiego i męczącego marszu. To tu, gdy wchodzimy na Polanę Jaworową odsłania się jeden z najbardziej klasycznych widoków w Tatrach: przed nami piętrzy się prawdziwy skalny mur Jaworowych Turni. Po kilkudziesięciu minutach wychodzimy z lasu. Widok odbijającego słońce bystrego strumienia i otaczających nas skał zapiera dech. Obok, na kamieniach, ledwie dwoje turystów.

Później szlak zbliża się coraz bardziej do Jaworowych Turni i Jaworowego Szczytu. Po drodze mijamy zasypywany piargami Żabi Staw Jaworowy, aby w końcu bez trudności osiągnąć najwyżej w całych Tatrach położoną dostępną turystycznie Lodową Przełęcz. Widok na doliny położone po obu stronach przełęczy jest wspaniały. Na horyzoncie majaczą Rysy i Wysoka. Stąd do Smokowca pozostaje ok. 3-4 godzin schodzenia. Tą drogą na górę obok Chaty Tery’ego suną już tłumy turystów, niczym na naszą Gąsienicową. Dolina Jaworowa słynie nie tylko z pięknych widoków i małej popularności. W historii kilka razy pokazywała już swoje groźne oblicze. W dolinie prawie dokładnie 85 lat temu miała miejsce jedna z najbardziej tajemniczych tatrzańskich tragedii. W czasie załamania pogody (na Lodowej Przełęczy padał w środku lata deszcz ze śniegiem) w ciągu kilku minut zmarł wtedy warszawski prokurator Kazimierz Kasznica, jego syn i pomagający im taternik Ryszard Wasserberger. Cudem przeżyła tylko żona prokuratora, która później była nawet oskarżana o otrucie zmarłych. Przed śmiercią próbowała ich ratować podając koniak, którego sama nie piła. Przy zwłokach spędziła jeszcze dwie noce i dzień. Pogoda była fatalna szlakiem nie szła żadna osoba. W końcu sama zeszła na dół i zaalarmowała ratowników. Mimo przeprowadzonej później sekcji zwłok zmarłych i dochodzenia, przyczyn tragedii nie udało się wyjaśnić. Tu też, w Dolinie Jaworowej, zginął w czasie akcji ratunkowej słynny ratownik Klimek Bachleda.

Tekst i fot.: Paweł Pełka

Tygodnik Podhalański 33/2010