Rokrocznie przestrzegamy przed piorunami. W 2010 roku, gdy opisywaliśmy dramat 4 osób porażonych nie zdawaliśmy sobie sprawy, że w kolejnych latach będzie znacznie gorzej. Oto jak relacjonowaliśmy sytuację 11 lat temu.

Cztery osoby porażone piorunem na Podhalu w czasie jednej burzy. Jak uniknąć zagrożenia? Co robić, gdy na naszych oczach w kogoś trafi piorun?

Tak niebezpiecznych, gwałtownych i częstych burz nad Podhalem nie było już dawno. W niedzielę pioruny uderzały – z przerwami – przez kilka godzin. Porażone zostały 4 osoby. Mimo zbliżających się grzmotów, burza zastała w kopule Giewontu wielu turystów. W dwóch z nich – mieszkańców Piekar Śląskich uderzył piorun. Obaj zostali poparzeni, jeden z nich miał niedowład części ciała. Był w szoku. Mimo burzy, po rannych poleciał śmigłowiec TOPR, który zabrał poszkodowanych do zakopiańskiego szpitala. Ich życiu nie zagraża niebezpieczeństwo, ale pod okiem lekarzy muszą spędzić kilka dni.

W tym samym czasie w okolicach zamku w Niedzicy piorun trafił w małżeństwo. Kobieta, po pobycie na oddziale intensywnej terapii, została już przeniesiona na internę. Mężczyzna jest nadal w ciężkim stanie. Nawałnica siała też postrach na Jeziorze Czorsztyńskim. Policjanci z posterunku wodnego udzielili w niedzielę pomocy około dwudziestu osobom. – Musieliśmy się bardzo spieszyć, zabierając ludzi z jeziora. Nie zawsze był czasu na holowanie rowerku czy łódki do przystani. Po prostu ściągaliśmy sprzęt do najbliższego brzegu a ludzi braliśmy na pokład – mówi starszy sierżant Marcin Bagiński.

Co robić, aby ustrzec się niebezpieczeństwa w czasie burzy? – Najlepszą profilaktyką jest po prostu sprawdzanie prognozy pogody. Jeżeli zapowiadane są burze, lepiej przełożyć górską wycieczkę – mówi Sylweriusz Kosiński, lekarz i ratownik TOPR. Jeśli jednak burza zastanie nas w górach, po usłyszeniu pierwszych, nawet odległych grzmotów powinniśmy kończyć wycieczkę, schodzić z grani, szczytów, omijać strumienie czy samotne drzewa.

Gdy dojdzie do wypadku, trzeba oczywiście zawiadomić górskich ratowników. – Do czasu ich przybycia powinniśmy zacząć działać sami. Po pierwsze, jeżeli jesteśmy w eksponowanym terenie, musimy chronić siebie, towarzyszy i porażoną osobę przed następnymi wyładowaniami. W miarę możliwości spróbujmy przenieść ją w bezpieczniejsze miejsce – radzi doktor Kosiński. Powinniśmy być przy tym bardzo ostrożni. Osoba porażona piorunem w wyniku skurczu mięśni może mieć poważne urazy wewnętrzne. Piorun uderza z napięciem przynajmniej miliona woltów. To straszliwa moc. – Okazuje się jednak, że nawet przy takiej mocy uderzeniowej ludzka skóra jest świetnym izolatorem. Dlatego w wielu przypadkach porażenie nie doprowadza do śmierci. Najpierw trzeba sprawdzić, czy ofiara pioruna jest świadoma, przytomna. Jeżeli tak jest, może ona być w wielkim szoku. Często dochodzi w takim wypadku do utraty słuchu, więc powinniśmy ją uspokajać, mówić głośno, tak, by widziała nasze usta.

W przypadku, gdy porażony piorunem nie jest przytomny, mogło dojść do zatrzymania akcji serca. – Wtedy trzeba przystąpić do reanimacji przez masaż serca i sztuczne oddychanie. W innych sytuacjach reanimacja taka ma sens przez 30-40 minut. Okazuje się jednak, że w przypadku porażenia piorunem występuje taka specyficzna reakcja organizmu, że akcja serca może być przywrócona nawet przy dłuższej reanimacji – dodaje doktor Sylweriusz Kosiński.

W polskich Tatrach to właśnie Giewont jest jednym ze szczytów najbardziej narażonych na niebezpieczeństwo w czasie burzy. Nie chodzi tylko o sam wierzchołek, ale całą kopułę szczytową. W czasie niedzielnej akcji ratunkowej w tym rejonie znajdowało się ok. 10 osób. W tym para z małym dzieckiem.

W czasie tegorocznych wakacji, w lipcu, w polskich Tatrach doszło już do jednego – tragicznego wypadku porażenia piorunem, który trafił w małżeństwo taterników na Zamarłej Turni. 34-letni mężczyzna zmarł w szpitalu. Przed wyjściem w góry prognozy pogody najlepiej sprawdzać w Internecie. Na stronie www.meteo.pl znajdziemy szczegółową, 24-godzinną prognozę dla Zakopanego. W sobotę wieczorem prognoza ta zapowiadała na niedzielę niebezpieczne burze i sprawdziła się w 100 procentach.

Paweł Pełka, mk

Tygodnik Podhalański 33/2010