Budował równocześnie polską reprezentację na Euro i ogromny dom w Kościelisku. Budynek wyszedł mu znakomicie. To najbardziej złośliwy komentarz, który usłyszeliśmy od górali w Kościelisku, gdy w 2012 roku po porażce na Euro napisaliśmy o inwestycji tego znanego trenera. Przypominamy ten tekst w czasie, gdy ciągle mamy problemy z reprezentacją Polski.

 Są i przyjazne. - To bardzo miły człowiek, kiedyś tu nawet do mnie przyszedł z flaszeczką. Skromny, a taki pałac postawił. Pałac Smudy - śmieje się góralka, która mieszka tuż obok trenerskiej inwestycji. O tym, kto stawia ten budynek, od dawna krążą po Kościelisku plotki. - Ludzie gadają, ale jak to jest, to nikt do końca nie wie - Józef, starszy góral, schodzi z roweru. Mówi, że mieszkańcy przyzwyczaili się już do tego, że nagle wyrasta jak spod ziemi nowy budynek. Potem tylko plotki, kto tam zainwestował.

- My tu, panie, mamy biznesmenów, aktorów, piłkarzy. Przyjadą ze świata i stawiają. Widać, każdy chce mieć u nas chałupę - śmieje się. - Jak w Kościelisku Olechowski wyrżnął las, to zaraz w świat poszła informacja, że tu jest pięknie. No i posypało się. Same apartamentowce. Teraz stoją puste - mówi.

Staszek pracuje w elektrowni kilkaset kilometrów od Kościeliska, dzisiaj ma wolne. Kosi trawę przed swoją rodzinną chałupą. Kilka domów dalej wyrasta trenerska posiadłość. Dobrze widać wieżyczkę z kogutem na szczycie. - Teraz, jak Smuda stracił posadę z reprezentacją, to trudno mu będzie utrzymać ten dom. Takie apartamenty stoją u nas i świecą pustkami. To już nie te czasy, kiedy ludzie kupowali wszystko na pniu.

Pamięta, jak ruszyła budowa. Kamień to aż ze Słowacji sprowadzali. Ogromne głazy. - U nas takiego to nie ma. Budowa ze 3 mln musiała kosztować, a może i więcej. Szwagier na Lipkach to milion dał, a to kilka razy mniejszy dom od tego. Staszka, bardziej niż trenerska inwestycja, martwi widok lasu na reglach. - Te czerwone pasy to drzewa zjedzone przez kornika. Weźcie się za TPN, bo to straszna tragedia - namawia.

Na miejsce budowy trafić łatwo. Przez Kościelisko najpierw główną drogą, potem za kościołem w prawo. Przy wąskiej jezdni gęsta zabudowa. Im dalej, tym chałupy piękniejsze. Czyste obejścia. Do „Pałacu Smudy” trzeba skręcić w lewo i wąziutką dróżką, nieco w dół pochyloną, dotrzeć na miejsce.

Rysulówka. Stąd Tatry widać jak na dłoni. Od strony wsi budynek wygląda znacznie skromniej, choć też w głowie się zawraca od jego okazałości. Z drugiej jednak strony wygląda jak pałac nad pałacami. Przynajmniej tysiąc metrów kwadratowych. Tu nikt niczego nie żałował.

Dach z prawdziwych gontów, grube bukowe filary, sosręby, których by nawet Jan Karpiel Bułecka, najważniejszy podhalański muzykant i architekt, pozazdrościł. Wszystko pięknie rzeźbione. W centralnym miejscu budynku rzeźbiony stalowy smok. Budynek czeka na wykończenie, choć z zewnątrz nic mu już chyba nie brakuje. Na ścianie tablica informacyjna budowy. Pusta, choć widać, że kiedyś były na niej jakieś litery. Albo ktoś je specjalnie zamazał, albo kiepsko litery przykleił. Ślady po nich pozwalają odczytać treść. Inwestor: Smuda - Bukowski S.C.

Adam Bukowski Tyrała, znany podhalański architekt, chętnie godzi się na rozmowę. Z Franciszkiem Smudą znają się od lat, gdy ten był jeszcze trenerem Wisły. - Dwa lata temu przyjechał i prosił, żeby mu jakiś fajne mieszkanie w Tatrach znaleźć. Było ciężko, więc wymyśliliśmy, że razem na ziemi mojego ojca wybudujemy sobie dom, a dokładnie 2 domy połączone ze sobą - Bukowski dementuje krążące po okolicy plotki, przekonuje, że nie będzie to ani hotel, ani apartamentowiec. - Obaj z rodzinami budujemy dla siebie. Pod koniec roku chcemy się tu sprowadzić. Dla Smudy to będzie ciche, spokojne miejsce, chyba takiego teraz potrzebuje - mówi. Bukowski zachwala swoje architektoniczne dzieło. Powierzchnię określa na jakieś 800 m kw. - Ten stalowy smok to „Smoczyca Kryśka”, mamy do niej całą historię. Uciekła z Krakowa - śmieje się architekt. Na koniec zapewnia, że brak liter na tablicy informacyjnej to skutek deszczu i uzupełni je zaraz po powrocie, bo właśnie jest poza Podhalem.

W wydziale budownictwa w starostwie tatrzańskim pytają, czy to o tego Smudę chodzi. Milczę, by nie spalić tematu. - Od razu widać, że to projekt Bukowskiego. To jego styl - przekonuje Stanisław Dawidek, naczelnik wydziału. Zgoda na dwa bliźniacze budynki została wydana w 2009 roku. Powierzchnia użytkowa budynków 877 m kw. Kubatura 2300 m sześc.Mimo prób nie udało się nam skontaktować z Franciszkiem Smudą.

Jurek Jurecki

Tygodnik Podhalański 26/2012