Węch to jeden z najbardziej pierwotnych zmysłów. Dzięki współczesnym osiągnięciom biologii molekularnej odkryto, że aż 3% wszystkich genów człowieka koduje białka odpowiedzialne za rozpoznawanie zapachu (więcej, niż białek odpowiedzialnych za zmysł wzroku!).

Oznacza to, że węch odgrywa znacznie ważniejszą rolę w życiu i funkcjonowaniu organizmu ludzkiego, niż dotychczas sądzono. Jak wykorzystujemy tę wiedzę? Chociażby w aromaterapii - wyjątkowym połączeniu tradycyjnej medycyny, zielarstwa i osiągnięć współczesnej nauki. Umiejętnie dobrane i stosowane olejki eteryczne są skuteczną, bezinwazyjną i przyjemną formą terapii wielu chorób, również tych o podłożu emocjonalnym. Ich żywe i naturalne zapachy, pozyskiwane z najwyższej jakości surowców roślinnych, używane z kominkiem aromaterapeutycznym albo w kąpieli, przyniosą ulgę skołatanym nerwom lub złagodzą objawy przeziębień. Po rozcieńczeniu w oleju bazowym (np. ze słodkich migdałów, jojoba, arganowym), użyte do masażu, rozluźnią mięśnie, usuną ból i skurcze. Niektóre z nich polecane są niemowlętom i dzieciom na męczące kolki, bezsenność i brak apetytu. Poza tym olejki świetnie aromatyzują pomieszczenia i szafy. Trzeba jednak wiedzieć, jaki olejek na co zastosować. Natura jest niezwykle szczodra, stąd i spektrum ich działania również jest szerokie. Który zatem wybrać?

Bergamotka. Zalecany przy depresji, bezsenności i zaburzeniach hormonalnych.

Cytryna. Lekko stymulujący, obniża ciśnienie krwi. Łagodzi: lęki, ociężałość umysłową, napięcia nerwowe, przeziębienia, katar, reumatyzm, artretyzm, żylaki, stany zapalne skóry, opryszczkę, łupież, egzemy, problemy okresu menopauzy.

Geranium. Przeciwdepresyjny, reguluje gospodarkę płynami. Łagodzi m.in.: cellulit, napięcia nerwowe, lęki, nerwobóle, zaburzenia seksualne, problemy menopauzy, zmienne stany emocjonalne, bóle menstruacyjne, przeziębienia, katar, zaburzenia gastryczne, infekcje skóry, suche egzemy, przetłuszczanie, łupież, rany.

Grejpfrut. Tonizujący, przeciwdepresyjny. Łagodzi: stres, napięcie nerwowe, migrenowe bóle głowy o podłożu nerwicowym. Stosowany przy terapii otyłości i jako środek pomocniczy przy kuracjach odwykowych.

Imbir. Rozgrzewający i wzmacniający, łagodzi bóle mięśni i kości, poprawia krążenie, rozgrzewa zimne stopy, likwiduje uczucie nudności przy chorobie lokomocyjnej. Jeden z najsilniejszych afrodyzjaków.

Lawenda. Uspokajający, przeciwbólowy, przeciwzapalny. Łagodzi: depresje, lęki, zmęczenie, ociężałość umysłową, irytację, histerię, napięcia i bezsenność spowodowaną zdenerwowaniem, bóle reumatyczne, migreny, bóle menstruacyjne, mięśniowe, nadciśnienie, otyłość, cellulit, żylaki, katary, grypę, stany zapalne zatok i gardła, problemy menopauzy, stany zapalne skóry, egzemy, trądzik, rozstępy skóry, grzybice, suchy łupież, wypadanie włosów, zaburzenia gastryczne.

Paczula. Przeciwzapalny, reguluje gospodarkę płynami. Suchy, drzewny zapach był wykorzystywany do odstraszania moli. Łagodzi: cellulit, schorzenia dróg moczowych, stany lękowe, depresje, stany zapalne skóry, grzybice, trądzik, egzemy, łupież, ropiejące rany i skaleczenia (otarcia), odstrasza owady.

Pomarańcza. Uspokajający, przeciwdepresyjny. Ze względu na delikatny, owocowy zapach stosowany w mieszankach dla dzieci. Łagodzi: depresje, lęki, napięcia nerwowe, spazmy, napięcia mięśni, skurcze, podniecenie, bezsenność.

Rozmaryn. Pobudzający, przeciwbólowy, antyseptyczny, afrodyzjak. O niezwykle szerokim oddziaływaniu. Znany w starożytności, składnik średniowiecznej „Wody Królowej Węgier”. Odmładza i wzmacnia system immunologiczny. Łagodzi: zmęczenie fizyczne i umysłowe, zaburzenia pamięci i funkcji systemu nerwowego, ociężałość umysłową, oziębłość seksualną, zmienne ciśnienie krwi, zaburzenia pracy serca, cellulit, żylaki, zaburzenia menstruacji, upławy, migreny, bóle głowy i mięśni różnego pochodzenia, reumatyzm i artretyzm, grypę, astmę, kaszel, infekcje skóry, łupież, łysienie, trudno gojące się rany.

Nie uda się w jednym miejscu zebrać wszystkich olejków. O wielu innych poczytać można chociażby na stronie: mydlarnia.info. I jeszcze kilka praktycznych rad. Naturalne olejki eteryczne to substancje bardzo skoncentrowane i nie należy ich (poza kilkoma wyjątkami) aplikować bezpośrednio na skórę. Nie wolno ich stosować na skórę podrażnioną, ze stanem zapalnym, przy zakażeniach, otwartych ranach i wysokiej gorączce (zalecana jest inhalacja). Aplikując olejek, należy unikać okolic oczu; jeśli ten jednak dostanie się do worka spojówkowego, należy przemyć oczy mlekiem. Olejków: cedrowego, goździkowego, z mięty pieprzowej, rozmarynowego i tymiankowego powinny unikać ciężarne kobiety. Olejku geraniowego zaś nie powinny stosować panie łykające pigułki antykoncepcyjne. Olejków cytrusowych: cytryna, limetka, pomarańcza, mandarynka i bergamotka nie należy stosować przed opalaniem. Rozkładają się pod wpływem słońca i mogą spowodować występowanie plam na skórze.

Agnieszka Nowelli

Tygodnik Podhalański 35/2013