Jerzy Michał Łucki (1898-1939) - oficer armii austriackiej i Wojska Polskiego, uczestnik wojny polsko-bolszewickiej i walk września 1939 r. Był pierwszym nowotarskim olimpijczykiem.

Jerzy Michał Łucki jest postacią zupełnie nieznaną na Podhalu. Szkoda, bo był wielkim patriotą i sportowcem. Urodził się 24 lub 30 września 1898 r. w Drohobyczu, w rodzinie Józefa i Kazimiery z domu Derkacz. Rodzina należała do starego ziemiańskiego rodu herbu Sas i była wyznania greko-katolickiego. Ojciec był lekarzem weterynarii, dlatego wraz z rodziną służbowo wędrował po Galicji. Po krótkim pobycie w Bochni przeniósł się w 1908 r. do Nowego Targu, rodzina zamieszkała przy ul. Waksmundzkiej. Jerzy miał 3 braci: Jana, urodzonego w 1895 r., Stefana - 1897 r. i Władysława - 1906 r. Jerzy uczęszczał do nowotarskiego gimnazjum w latach 1909-1914. Po wybuchu I wojny światowej jego naukę przerwała służba wojskowa, ale w latach 1915-1917 naukę prywatnie kontynuował, a świadectwo dojrzałości otrzymał już w niepodległej Polsce, 20 września 1919 r. Wraz ze starszymi braćmi - Janem i Stefanem należał do Drużyn Podhalańskich, których członkowie w większości wstąpili do Legionów. Tak uczynili też bracia Łuccy: Stefan znalazł się w I Pułku Ułanów I Brygady, a Jan (pseudonim Podobiński) i Jerzy Michał do kompanii 1 baonu 1. Pułku Piechoty I Brygady. Jan - kapral, dowódca plutonu 3. kompanii 1 baonu, zginął 2 lipca 1915 r. w ataku na szańce rosyjskie pod Tarłowem, ugodzony kulą w głowę. Świadkiem jego śmierci był Jerzy Michał. Nabożeństwo żałobne za poległego Jana odbyło się 16 lipca 1915 r. w kościele św. Katarzyny, o czym pisała Gazeta Podhalańska: „W piątek 16 lipca odbyło się nabożeństwo żałobne za duszę śp. Jana Łuckiego, żołnierza Legionów Polskich, który wyruszył z Nowego Targu na plac boju. Zmarły w ubiegłym roku skończył gimnazjum w Nowym Targu i był synem p. Łuckiego, starszego weterynarza powiatowego.”

Jerzy 24 lipca 1915 r. znalazł się w szpitalu wojennym Czerwonego Krzyża, mieszczącym się w budynku gimnazjum nowotarskiego. Po wyleczeniu służył w 6. pułku piechoty, a następnie w 100. i 113. pułku piechoty armii austriackiej i walczył na froncie włoskim, nazywanym przez górali „taliańskim”, do 13 września 1918 r. Po powrocie do kraju, już w wolnej Polsce, wstąpił do Wojska Polskiego i jako oficer walczył w wojnie polsko-bolszewickiej. W latach 1923-1924 służył w 48. Pułku Piechoty w Stanisławowie, a jako że interesował się sportem, ukończył kurs oficerski wychowania fizycznego w CWSGiS w Poznaniu (Centralna Wojskowa Szkoła Gimnastyki i Sportu). Kolejne miejsca oficerskiej służby Jerzego to: 19. Pułk Piechoty we Lwowie, 3. Baon Strzelców, 36. Pułk Piechoty Warszawa-Praga (1932 r.), 12. Batalion Pancerny w Łucku 21. Baonu Czołgów Lekkich (R-35). Jako oficer czynnie uprawiał sport i miał w nim duże osiągnięcia. Najważniejszym był udział w Zimowych Igrzyskach Olimpijskich w St. Moritz w Szwajcarii w 1928 r. Jerzy był w składzie naszej reprezentacyjnej piątki bobslejowej, która zajęła 16. miejsce z czasem 3.31,6 (na 23 startujące osady). Po I ślizgu Polacy byli na 12. miejscu, a złoty medal olimpijski zdobyli Amerykanie, z czasem 3.20,5. Jego kolegami z osady byli również oficerowie: Jerzy Bardziński, Jerzy Potulicki, Józef Broel-Plater i Antoni Bura - nazywano ich osadą „3 Jurków”. Jerzy był sportowcem wszechstronnym, jako zawodnik Pogoni Lwów (Klub Kazimierza Górskiego!) należał do najlepszych miotaczy w kraju w latach 20. Był 3-krotnym brązowym medalistą Mistrzostw Polski w kuli (1923 i 1927 r.) oraz w młocie (1923 r.). Jego rekordy życiowe to 12,40 m w pchnięciu kulą, 34,76 m w rzucie dyskiem i 19,63 m w rzucie młotem.

Zmobilizowany 3 września 1939 r., jako dowódca 12. Batalionu Pancernego w Łucku pozostawał do dyspozycji Naczelnego Wodza Marszałka Edwarda Śmigłego-Rydza, a następnie wraz z batalionem skierowany został do obrony tzw. Przedmościa Rumuńskiego. 18 września 1939 r. wydał w Rutach rozkaz batalionowi, aby ewakuować się do Rumunii. Jako dowódca sam jednak nie uczynił tego i od tego czasu nie ma wiarygodnych informacji, co się z nim stało. Jest to do dzisiaj zagadka, czekająca na rozwiązanie. Jako żołnierz Jerzy Michał był za męstwo w walce odznaczany najwyższymi odznaczeniami, otrzymał m.in. Order Virtuti Militari, Krzyż Niepodległości, Srebrny Krzyż Zasługi. Porucznikiem został w 1919 r., kapitanem w 1923 r. i majorem w 1935 r. Losy jego pozostałych braci również były tragiczne: Stefan - podchorąży 59. Pułku Piechoty zginął tragicznie 9 lipca 1920 r. w Grudziądzu, a najmłodszy, Władysław, aresztowany przez Niemców w październiku 1941 r. pod zarzutami sabotażu i przynależności do Związku Walki Zbrojnej, został rozstrzelany w więzieniu w Stanisławowie 8 marca 1942 r. O każdym z nich można by napisać historię pięknego, chociaż tragicznego życia, poświęconego walce o wolną i niepodległa Polskę. Postać Jerzego Michała Łuckiego odkrył i opisał w Almanachu Nowotarskim Jacek Waksmundzki, nauczyciel historii z Liceum im. S. Goszczyńskiego

Marek St. Fryźlewicz

Tygodnik Podhalański 6/2014