Niecałe 400 km od Podhala w jednym basenie spotykają się zakopiańscy urzędnicy, właściciele pensjonatów i sklepikarze. I tak już od kilkudziesięciu lat.

Zaraz po przyjeździe poszliśmy coś zjeść. Kelnerka na nasz widok zawołała: „zupa rosół nie ma”. Od razu rozpoznała Polaków. To jest tutaj bardzo miłe - opowiada Jan Gąsienica Walczak. W Hajduszoboszlo jest już po raz szesnasty. Przyjechał z całą rodziną. Polacy kochają Hajduszoboszlo i jest to miłość odwzajemniona. Niewielkie węgierskie miasteczko szczególnie upodobali sobie zakopiańczycy. „Dzień dobry”, „dziękuję” i „do widzenia” potrafi tu powiedzieć każdy. Wielu z nich ma jednak o wiele bogatszy zasób słów. W każdej restauracji czeka specjalnie skomponowane polskie menu. Pierwsza pozycja to rosół z kury. Węgrzy z jakiegoś powodu są przekonani, że to ulubiona zupa Polaków. Wydaje się, że nasi rodacy wolą jednak tradycyjny węgierski gulasz. Oprócz tego obsługa w paru słowach potrafi doradzić wybór drugiego dania: golonka w piwie czy może szynka pieczona w piecu, do tego węgierski tokaj, a może zeszłoroczne, nieco cierpkie czerwone wino. Obok sympatycznej regionalnej restauracji Pod Glinianym Piecem można wymienić złotówki na forinty. Pan Janusz z malutkiego kantoru - oczywiście po polsku - chwali naszych turystów. Przyznaje, że to w większości oni w wakacje wymieniają u niego walutę.

Gorące złoto Hajduszoboszlo

W drugiej połowie lat 20. ub. wieku rozpoczęto poszukiwania gazu i ropy naftowej. Koordynatorem poszukiwań był Pavai Vajna Ferenc. Zamiast spodziewanych surowców, na głębokości 1024 m odkryto źródła wody cieplicowej o temperaturze 73 st. C. W jej skład wchodzą m.in. potas, sód, wapń, magnez, żelazo, do tego jod i brom. Naukowcy tłumaczą, że to pozostałość morza, które pokrywało węgierską pusztę w epoce triasu. Pierwszy basen z plażą powstał w Hajduszoboszlo już w 1927 r., a Ferenc został miejscowym bohaterem. Jego imieniem nazwano szkołę i park, w którym wybudowano mu pomnik. - Pierwsze informacje o gorących źródłach Hajduszoboszlo przynieśli w latach 60. do Polski i na Podhale robotnicy, którzy budowali na Węgrzech cukrownię. Chętnie korzystali ze źródeł wraz z odwiedzającymi ich rodzinami - twierdzi Joanna Buczulska, która jeszcze kilka lat temu prowadziła w Zakopanem biuro turystyczne. - Później to był obowiązkowy punkt wczasów pracowniczych. Do dzisiaj widać, że niektóre budynki z tamtych lat zostały przerobione na luksusowe hotele - dodaje. Dziś wokół pierwszego kąpieliska powstał olbrzymi, rozłożony na 30 ha kompleks basenów i aquaparków. Melinda Csiszar, manager w Aqua-Palace, przekonuje nas, że to największy kompleks w Europie. - Nasz park rozwinął się, żeby zaspokoić potrzeby trzech generacji. Najstarsi goście najchętniej korzystają z basenów z leczniczą wodą termalną pod opieką lekarzy i specjalistów. Do dyspozycji młodzieży są zjeżdżalnie ekstremalne. Całe rodziny korzystają z plaży śródziemnomorskiej wokół zewnętrznego basenu i z basenów wewnętrznych, które znajdują się na trzech poziomach. Jeden z poziomów dostosowany jest do potrzeb rodzin z najmłodszymi dziećmi. Dysponujemy również bogatym saunarium - wymienia menadżerka. W basenach stylizowanych na rzymskie termy można zażyć masażu z wodnych bąbelków o różnym natężeniu. W następnym zbiorniku pod strumieniami wody tryskającymi z olbrzymich baobabów masuje swoje karki starsze małżeństwo z Zakopanego. Przyjechali tu całą rodziną. Dzieci i wnuki korzystają z basenów zewnętrznych. - W zeszłym roku byliśmy tu przez 10 dni, ale to było zdecydowanie za krótko. W tym roku przyjechaliśmy na 17 dni - mówią. - Kiedy kalkulowaliśmy ten wyjazd pod względem finansowym, okazało się, że ceny są tu co najmniej o połowę niższe niż w  polskich termach - przekonują. Część basenów zewnętrznych działa tylko od maja do września. W czasie naszego pobytu najwięcej znajomych z Zakopanego można było spotkać w basenach z wodą leczniczą. - Byłem tam w sierpniu. Ku mojemu zaskoczeniu gdziekolwiek bym nie spojrzał, natrafiałem na znajome twarze - a to urzędnik z zakopiańskiej skarbówki, a to znany mecenas z Bukowiny Tatrzańskiej - wspomina zakopiański dziennikarz Łukasz Bobek. Do Hajduszoboszlo zawitał również jeden z zakopiańskich burmistrzów Wojciech Solik. - Płynę sobie spokojnie żabką i słyszę głos nie kogo innego, tylko naszego inżyniera Bublika. Podpływam bliżej, to rzeczywiście on z żoną. Zrozumiałem wtedy, że jeśli mam odpoczywać od pracy, to chyba jednak powinienem znaleźć inne miejsce. Tym bardziej, że wtedy spotkałem jeszcze bardzo wielu znajomych z naszego urzędu miasta - wspomina.

Nie tylko baseny

Jedną z zalet Hajduszoboszlo jest klimat. - Kiedy w Zakopanem leje i temperatura nawet w lipcu potrafi spaść poniżej 10 stopni, po niecałych 5 godzinach drogi znajdujemy się w zupełnie innej strefie klimatycznej - zauważa często jeżdżąca w te strony Ewa Kurek, pracownica Biura Promocji Zakopanego. Zawodowo zajmuje się promocją miasta. Wysoko ocenia starania hajduszoboszlan w tym kierunku. Chwali zwłaszcza ich wyczulenie na polskich turystów i dbałość o informowanie w naszym języku nie tylko o cenach i potrawach w restauracjach, ale też w każdej innej dziedzinie. Trochę to przypomina - jej zdaniem - dbałość zakopiańczyków o turystów z Ukrainy. W miasteczku naprawdę można się poczuć na luzie. Wiele ulic jest zamkniętych dla ruchu samochodowego. Mieszkańcy poruszają się na rowerach. Często są to modele z napędem elektrycznym. Można je również wypożyczyć. Nikogo nie dziwią turyści, którzy z hoteli czy kwater prywatnych przechodzą na baseny w szlafrokach. Burmistrz Hajduszoboszlo zauważa, że nie tylko baseny przyciągają turystów. Niedaleko miasteczka znajduje się Debreczyn, miasto o wspaniałej architekturze i zabytkach, oraz najstarszy na Węgrzech park narodowy, w którym można podziwiać florę, faunę i kulturę słynnej węgierskiej puszty. W informatorze kulturalnym dostępnym w tutejszym biurze promocji aż roi się od imprez i festiwali. Tylko we wrześniu miały tu miejsce 2 smakowite festiwale. Jeden poświęcony kuchni węgierskiej, drugi promował tutejsze wina.

Polak Węgier dwa bratanki...

Zakopiańczyków ujmuje fachowa obsługa i sympatia, jaką darzą ich mieszkańcy miasteczka. Doceniają fakt, że wielu z nich nauczyło się niełatwego przecież języka polskiego. - Nauczyciel z gimnazjum doradził mi, żebym poszła na polonistykę, potem łatwiej będę mogła znaleźć pracę - tłumaczy swój wybór sprzed 13 lat Timea Miklos, która studiowała w Warszawie. Dziś jest dyrektorem utrzymanego w stylu śródziemnomorskim trzygwiazdkowego hotelu Rudolf. Żeby znaleźć klientów, często wyjeżdża na targi turystyczne do Polski. Z odwiedzającymi hotel turystami z Polski utrzymuje kontakty osobiste, z wieloma jest zaprzyjaźniona. - To świetni klienci, weseli, lubią się bawić - podkreśla. - Szkoda jednak, że wielu z nich wybiera choć tańsze, to pozbawione wielu atrakcji kwatery prywatne - dodaje. W hotelu Rudolf, tak zresztą jak i w większości hoteli w Hajduszoboszlo, znajduje się niewielki kompleks basenów, w którym w bardziej kameralnej atmosferze w cenie noclegu można również skorzystać z kąpieli leczniczych. W sezonie nocleg ze śniadaniem i obiadokolacją kosztuje 200 zł, poza sezonem 100 zł. Swej sympatii do Polaków nie kryje Laszlo Sovago, burmistrz Hajduszoboszlo. Ma wśród Polaków wielu przyjaciół. W czasach młodości przejechał nasz kraj od Zakopanego do Gdańska autostopem. W Zakopanem poznał sympatyczną góralkę, żałuje, że ta znajomość urwała się zaraz po jego wyjeździe. Węgierskiego przyjaciela znaleźli w Hajduszoboszlo pracownicy sklepu Apollo z Zakopanego. Co najmniej 2 razy w ciągu roku od ponad 7 lat jeżdżą do Hajduszoboszlo z całymi rodzinami. Część grupy pokonuje trasę na motocyklach. W tym roku w poszukiwaniu nowych wrażeń objechali całe Węgry. Doszli jednak do wniosku, że nigdzie nie będzie im tak dobrze, jak w Hajduszoboszlo. Zatrzymali się na kwaterze prywatnej. Właściciel okazał się być zapalonym motocyklistą. To ich połączyło. Teraz odwiedza zakopiańczyków w ich mieście. W piątek zapraszamy do obejrzenia reportażu o zakopiańczykach w Hajduszoboszlo na naszej stronie internetowej www.24tp.pl

Tekst i fot.: Beata Denis-Jastrzębska

Tygodnik Podhalański 39/2014