Czasem wpada jakiś turysta z Polski w drodze do Grand Canion na nocleg przy legendarnej Route 66 i dziwi się, kiedy widzi w recepcji obraz z panoramą Tatr i sielską scenerią.

Właścicielami są górale z Podhala i nie jest to jedyny taki hotel w Arizonie. Podobnie jak w Colorado, i tu wielu Podhalan zarabia na turystyce. Janina i Franciszek Turzowie pochodzą z Ludźmierza. Najpierw byli w Chicago. On pracował w stalowni, żona - jak wiele kobiet z Podhala - sprzątała biura w Down Town. Po 15 latach przenieśli się do Arizony. Kupili własny motel. - Biznes różnie się kręci, raz jest lepiej, raz gorzej, ale za to z okien domu mamy piękny widok na góry, wokół wszędzie lasy - podkreśla pani Janina. Jest to miła odmiana po Chicago. Mieszkają w Flagstaff. Ich klientami są głównie mieszkańcy stolicy - Phoenix, którzy w upalne dni przyjeżdżają się tu ochłodzić. Kryzys, jak wszystkim, i im dał się we znaki. Amerykanie zaczęli oszczędzać, mniej podróżować. - Co się zarobi latem, traci się zimą - mówi Franciszek. Nie narzekają jednak. - Wielu właścicieli potraciło swoje hotele, my przetrwaliśmy. Zbankrutowali ci, co mieli dużo pracowników, my prowadzimy rodzinny biznes - tłumaczy.

Fąfrowiczowie - Basia (pochodzi z nowotarskiej Niwy) i jej mąż Piotr (z Ludźmierza) mają swój hotel w Camp Verde. Jak większość, oni także najpierw przewinęli się przez Chicago, by w końcu swoje miejsce znaleźć w Arizonie. - Pracowaliśmy w fabryce, kiedyś przyjechał do nas wujek Franek, który już w Arizonie mieszkał, i to on namówił nas na przeprowadzkę - opowiada Piotrek. Przeprowadzili się tu 14 lat temu. Najpierw prowadzili hotel na spółkę z bratem Basi, od 6 lat prowadzą biznes bez wspólnika. - Na początku było fajnie, lekko, do 2008 r. nie narzekaliśmy na brak klientów - opowiada Piotrek. Potem nadeszły lata chude. Ale, jak twierdzą, najgorsze mają już za sobą. - Były czasy, że mieliśmy 8 pracowników, teraz zostało tylko 2. Trzeba było samemu zakasać rękawy i wziąć się do roboty - mówi. Od 2012 jest już lepiej. - Gości jest coraz więcej. Nie można dostać tej ceny, co kiedyś, ale idziemy do przodu - mówi. - Teraz za noc bierzemy 10-15 dolarów, a były czasy, że brało się i 100-150 dolarów. Były takie dni, jak był jakiś koncert czy imprezy organizowane przez Indian - opowiada. Ich hotel znajduje się milę od indiańskiego rezerwatu. Do Grand Canionu jest 120 mil. Klientami są głównie turyści zmierzający do tej największej w Arizonie atrakcji turystycznej, a także bywalcy pobliskiego kasyna.

Kuba Wiśniewski pochodzi z Nowego Targu. Ma motel „Super 8” w Williams. Wyjechał z Polski, kiedy miał 16 lat. Tu byli już jego rodzice. Pierwszy hotel kupili w Colorado, potem przenieśli się do Arizony. Kuba przez 12 lat prowadził motel wspólnie ze swoją mamą. Od 2010 r. prowadzi biznes już na własny rachunek, w czym wspomaga go żona Kasia. Motel znajduje się godzinę drogi od Grand Canion i to zmierzający tam turyści są głównie jego klientami. - U mnie jest o wiele taniej, niż w samym parku narodowym, więc nie narzekam na brak gości - twierdzi. 75% stanowią Amerykanie, reszta to turyści zagraniczni - Niemcy, Anglicy, Francuzi, Hiszpanie, a od zeszłego roku coraz więcej Chińczyków. Podkreśla, że najbardziej ceni sobie gości z Niemiec, którzy są spokojni, uczciwi i lubią porządek. Nie najlepsze zdanie ma natomiast o Chińczykach. Czasem wpada jakiś turysta z Polski i jest mocno zaskoczony, widząc tu swojego krajana.

Najgorsze lata były dla Kasi i Kuby po wybuchu World Trade Center - Amerykanie praktycznie przestali podróżować. Hotel świecił pustkami. Na kieszeni odbiły się też ostatnie lata kryzysu. Na szczęście Ameryka powoli wychodzi z dołka. Zeszły rok był już lepszy - jak podkreśla właściciel „Super 8” - głównie dzięki turystom z Europy. - Pomogło nam mocne euro i to, że po rozruchach w Egipcie ludzie przestali latać na wakacje do Afryki - twierdzi. Kuba Wiśniewski wymienia 5 górali z Podhala, mających tu swoje motele, choć przypuszcza, że w całej Arizonie jest ich więcej. - To jest już młode pokolenie górali, są odważniejsi, znają język, potrafią korzystać z internetu - tłumaczy. - Tu wielu hotelarzy potraciło swoje biznesy podczas tego kryzysu, także Polacy, ale ogólnie polska pracowitość, zaradność i umiejętność oszczędzania spowodowała, że poradziliśmy sobie o wiele lepiej, niż Amerykanie - twierdzi Piotr i gorąco zaprasza do swojego motelu Polaków, którzy kiedyś wybiorą się na wakacje do Arizony. U Fąfrowiczów - oprócz noclegu - można zakosztować w prawdziwie polskich smakach. Piotr ciągle eksperymentuje w robieniu swojskich kiełbas.W menu tych rarytasów nie ma, bo robi je na własny użytek, ale przyjaciele i znajomi zawsze mogą wprosić się na degustację.

Beata Zalot

Tygodnik Podhalański 6/2014