Zamiast góralskiego gorsetu nosi oficerski mundur, a Tatry musiała zostawić dla wielozadaniowej maszyny bojowej Figting Falcon.

Podporucznik Angelika Chowaniec po ukończeniu elitarnej „Szkoły Orląt” jako nawigator poprowadzi po niebie bojowe maszyny. Angielskie komendy i polecenia to dla niej chleb powszedni. Bo polskie eskadry działające w strukturach NATO już dawno operują językiem obowiązującym w całym Pakcie Północnoatlantyckim. Dziewczyna czasem tęskni za górami, ale wie, że służyć będzie tam, gdzie skieruje ją rozkaz przełożonego. Na razie - baza F16 w Krzesinach pod Poznaniem.

Orla duma

Angelika Chowniec z Poronina ma 26 lat i pochodzi z licznej góralskiej rodziny. - Mam 4 siostry i jednego brata - mówi absolwentka elitarnej „Szkoły Orląt”. Jej starsza siostra Katarzyna ukończyła stosunki międzynarodowe, a Elżbieta agroekonomię w Krakowie. Założyły już rodziny. Młodsza siostra Grażyna skończyła technikum przemysłu spożywczego w Zakopanem, brat Karol uczy się w technikum w zakopiańskiej „Budowlance”, a Zosia jest w III klasie podstawówki. I też jest bardzo dumna z siostry - żołnierza. Jak i reszta rodziny, która w komplecie wraz z przyjaciółmi pod koniec listopada pojechała na oficerską promocję. Prosto do Warszawy, na plac Marszałka Józefa Piłsudskiego. Tu, przy Grobie Nieznanego Żołnierza, odbyła się piękna ceremonia. Podporucznik z Poronina pod koniec grudnia rozpocznie pracę jako oficer operacyjny w prestiżowej jednostce w Krzesinach koło Poznania. - Jesteśmy niezwykle dumni z naszej siostry - mówi Katarzyna Bafia, starsza siostra Angeliki. - Dla nas to wciąż niesamowite, że nasza Andzia ukończyła elitarną szkołę i będzie służyła w Wojsku Polskim. Podkreśla, że Angelika zawsze wyróżniała się wśród rodzeństwa. Dumy i wzruszenia nie kryją też rodzice, Zofia i Stanisław Chowańcowie „Druciorz”. Ojciec podkreśla, że radość jest tym większa, że córka podołała trudnościom i spełniła swe marzenia. Pani Zofia nie ukrywa, że na Placu Defilad, gdy zobaczyła córkę w lotniczym uniformie, były i łzy. Łzy radości.

Szybowiec za stół

Jak podkreśla rodzeństwo, Angelika to zawsze była indywidualistka. Najpierw, po ukończeniu podstawówki i gimnazjum w Poroninie, zaczęła rozwijać swe plastyczne talenty w szkole Kenara w Zakopanem. Uczyła się w klasie meblarstwa artystycznego. O szkole lotniczej w Dęblinie na poważnie zaczęła myśleć w IV klasie liceum. Pomysł poddała jej Karolina Ludwiczak z Bukowiny, która wcześniej rozpoczęła naukę w „Szkole Orląt”. Po liceum Angelika zrobiła sobie rok przerwy. I to był rok wytężonej pracy. Trzeba było nadrobić zaległości w kierunkach ścisłych, głównie matematyce i fizyce. Bo na studiach lotniczych nauki ścisłe to podstawa. Przez rok zrobiła też podstawówkę z szybowców. Elementarny kurs, jakiego wymagają przy przyjęciu do Dęblina, to około 10 godzin lotów samodzielnych. Nauka latania odbywała się w Nowym Targu, a skoki spadochronowe w aeroklubie w Krakowie. - Rodzina była bardzo zaskoczona - przyznaje Angelika - bo z jednej strony lotnictwo nie jest popularne na Podhalu. A z drugiej strony w naszej rodzinie nie tylko nikt nie latał, ale nikt nawet nie był zawodowym żołnierzem. A tu w dodatku na tak odmienny krok decyduje się filigranowa dziewczyna. Dla pewności rodziców postawiła przed faktami. - Powiedziałam im, że jadę na kurs matematyki i fizyki, gdy już opłaciłam zajęcia - wspomina podoficer. - Wtedy też im powiedziałam, co to będzie za szkoła. W domu to był szok. Jak miałam czarno na białym, że kurs zaczynam, to im powiedziałam, że jadę do Dęblina. Żeby poznać szkołę.

Najcięższa unitarka

Zaczęły się weekendowe wyjazdy na kursy matematyki i fizyki. Potem były dobrze zdane egzaminy i testy sprawnościowe. Zadania podobne jak na egzaminie na Akademię Wychowania Fizycznego. Plus medyczne badania stanu zdrowia w Wojskowym Instytucie Medycyny Lotniczej w Warszawie. - No i trzeba też przedstawić zaświadczenie o niekaralności - uśmiecha się oficer z Poronina. - Bez tego dokumentu nie ma mowy o przyjęciu do Dęblina. Nie, mandaty drogowe nie dyskwalifikują. Chodzi raczej o przestępstwa większego kalibru, niż przekroczenie dopuszczalnej prędkości. Na jej roku uczyło się 136 żołnierzy. Na jedno miejsce było tradycyjnie ponad 20 chętnych. Angelika wspomina, że najtrudniejsza dla niej była unitarka. Okres szkolenia wojskowego, gdy początkujących zapoznaje się ze strukturami wojska, ze schematyką działań, przede wszystkim z bronią. - Poznajesz budowę broni i jej działanie - mówi nawigatorka. - Nigdy wcześniej nie miałam broni w ręce. To na początku trawi cię zwykły strach. A z czasem strzelanie to już była duża przyjemność. Podczas studiów najbardziej lubiła zajęcia ze skoków spadochronowych, zajęcia lotnicze, a także - w końcu - strzelanie z trzech typów broni. Jako nawigator latający ćwiczyła na „Bryzach” w Siemirowicach, w 44. Bazie Lotnictwa Morskiego. - To koło Lęborka nad morzem. Miałam tam odgórny przydział. Myślę, że mogłabym się przenieść nad morze na stałe, biorę to pod uwagę - zaznacza góralka. Na jej roku do promocji doszło 116 osób. Z 17 dziewczyn, które zaczęły szkolenie i studia, odpadła tylko jedna.

Czas Jastrzębi

Wielozadaniowe samoloty F-16 stanowią trzon lotnictwa bojowego Sił Powietrznych Wojska Polskiego. Są przeznaczone do walk powietrznych, do wsparcia innych rodzajów sił zbrojnych oraz do prowadzenia rozpoznania. Eskadry lotnictwa taktycznego wyposażone są w samoloty F-16 Jastrząb, Fighting Falcon. Obecnie 48 wielozadaniowych samolotów myśliwskich F-16 Jastrząb stacjonuje w dwóch bazach - na Krzesinach w Poznaniu i w Łasku pod Łodzią. I właśnie w bazie na Krzesinach z końcem grudnia rozpocznie pracę Angelika Chowaniec. Tu stacjonują wyłącznie F16. Piloci muszą skończyć pięcioletnie szkolenie w Polsce, lecą do USA, tam przechodzą dodatkowe, intensywne kursy i potem mogą latać na F16. - Ja jestem nawigatorem, ale przyszłość pokaże, co będzie - Angelika na każde pytanie odpowiada bardzo rozważnie i oględnie. Podkreśla, że na pewno będzie rozwijać swą karierę wojskową. Na ile pozwoli zdrowie i kondycja psychiczna. - Jeśli chodzi o lotnictwo, trzeba być zdecydowanym, opanowanym, a przede wszystkim odpowiedzialnym. Uwzględniać normy i standardy bezpieczeństwa - podkreśla góralka. Tu na pewno wciąż trzeba się kształcić. Bo broń, technologie, oprogramowanie, uzbrojenie wciąż się modernizują. Dodaje, że w wojsku wymagania są takie same dla kobiet, jak dla mężczyzn. Nie ma taryfy ulgowej.

W szkole w Dęblinie przekonała się, że nawigowanie to coś fajnego właśnie dla dziewczyn, które są bardziej skrupulatne i dokładne. Tu kobieta może nawet mieć przewagę nad chłopakami. - Ale znam dziewczyny, jest ich bardzo mało, można policzyć na palcach jednej ręki, które pilotują odrzutowce, samoloty transportowe albo śmigłowce. Ale tu trzeba bardzo przełamywać strach - zaznacza Angelika Chowaniec. Pytana o rady dla młodych, ale niezdecydowanych dziewczyn, którym marzy się kariera w wojsku, podkreśla, że każdy, kto chce próbować swych sił, musi dbać o zdrowie. Fizyczne i psychiczne. - Wiele razy odczułam, że ludzie z gór są dużo bardziej sprawni kondycyjnie niż mieszkańcy innych rejonów Polski. My mamy dużo łatwiej. Ale z drugiej strony trzeba się poświęcić, nastawić na rozłąkę z Tatrami, z rodziną. Jeśli się naprawdę chce służyć w wojsku, to ważna jest wytrwałość. Nie można się zniechęcać - podsumowuje podporucznik. Sama początkowo dostała kategorie Z3 - zdolna do służby naziemnej. Ale się zawzięła. Przecież jej chodziło o loty. Złożyła odwołanie. I zdobyła kategorię Z2. Zdolna pracować jako nawigator latający, jako załoga statku powietrznego. Może prowadzić nawigację na samolotach transportowych, pasażerskich i śmigłowcach. Spełniła swe marzenie.

Rafał Gratkowski

Tygodnik Podhalański 50/2014