Ku przestrodze. Nikt wtedy nie zadbał o bezpieczeństwo. Czy dziś jest na naszych plażach lepiej? W lecie 2014 roku było z tym bardzo źle. Czy wyciągnęliśmy wnioski z tamtych lat ? Wróćmy do tamtego czasu.

Sobotnie popołudnie. Żar leje się z nieba. Piaszczysta plaża kusi przyjemnym odpoczynkiem. Kąpiel w Jeziorze Czorsztyńskim jeszcze bardziej. Na miejscu policja, straż pożarna oraz ratownicy. Trwa reanimacja mężczyzny. Akcja trwa ponad pół godziny. 24-latkowi nie udaje się przywrócić oddechu. Rodzina stoi obok. Nadal nie wierzy w to, co się wydarzyło.  Jest za późno. Wstrząs termiczny? Niewykluczone. Grupa kilkudziesięciu osób przygląda się temu, co się dzieje. Z minuty na minutę stojących za biało-czerwoną taśmą odgradzającą ich od miejsca tragedii ubywa. Plaża jednak nie pustoszeje. Niektórzy odchodzą, by popływać w jeziorze. W wodzie nadal jest sporo amatorów kąpieli. Inni wracają do bawiących się w najlepsze. Bez żadnej reakcji na to, co się dzieje. - Uwielbiam to miejsce, tutaj co roku ktoś się topi - mówi beztrosko młody mężczyzna. - To pierwszy w tym roku topielec - dodaje dziewczyna. - W ubiegłym roku także utonął tu mężczyzna. Czy coś podać? - sprzedawczyni wraca do swojej pracy.

Przytulny ogródek piwny

Plaża w Kluszkowcach cieszy się ogromnym powodzeniem. Amatorów kąpieli nie brakuje. Mimo to od wielu lat jest to miejsce niestrzeżone. Tabliczka informująca o tym fakcie niewiele zmienia. Zresztą pojawia się i co jakiś czas potem znika. O ratowniku w tym miejscu nikt nigdy nie słyszał. - To nie jest kąpielisko. Jak wydzierżawialiśmy ten teren, piasku nie było - podkreśla Leszek Bajorek, kierownik działu organizacyjnego ZEW Niedzica. Miejsce to od 2006 roku dzierżawi od Zespołu Elektrowni Wodnych spółka Czorsztyn-Ski Kluszkowce. Firma, która kojarzy się z zimowymi atrakcjami, tak reklamuje je na swojej stronie: „Zapraszamy do naszej przystani wodnej AQUALAND na Jeziorze Czorsztyńskim, ze sprzętem rekreacyjnym oraz punktem gastronomii i przytulnym ogródkiem piwnym. Do przystani prowadzi droga asfaltowa, zjazd z drogi głównej tak jak do wyciągów”.

To nie my, to oni

- Zatrudnienie ratownika to sprawa ekonomii. U nas sezon nie jest najdłuższy - dodaje Leszek Bajorek podkreślając, że sprawa zapewnienia bezpieczeństwa na Jeziorze Czorsztyńskim leży nie po stronie ZEW Niedzica, a gminy - w tym przypadku Czorsztyna. Wynika to z przepisów prawa. Mimo to - jak zaznacza kierownik - spółka ZEW Niedzica co roku przeznacza część swoich środków, by tę inicjatywę wesprzeć. - Jak możemy być odpowiedzialni za miejsce, skoro nasza gmina nie ma dostępu do linii brzegowej Jeziora Czorsztyńskiego - tłumaczy Tadeusz Wach, wójt Czorsztyna.

- To miejsce dzierżawi, a przy okazji czerpie z tego tytułu korzyści finansowe ZEW Niedzica. Spółka odpowiedzialność za zapewnienie bezpieczeństwa przerzuca na gminę, a przecież wystarczyłoby w umowie zawrzeć klauzulę, że dzierżawca ma obowiązek zatrudnić ratownika, wówczas sprawa byłaby rozwiązana - dodaje włodarz gminy. Tymczasem od lat przystań w Kluszkowcach funkcjonuje jako kąpielisko niestrzeżone. W efekcie osoby, które wchodzą do wody - jak tłumaczy wójt Czorsztyna - robią to na własną odpowiedzialność.

Czorsztyn w tym roku, podobnie jak w latach ubiegłych, na zapewnienie bezpieczeństwa na Jeziorze Czorsztyńskim wydał 10 tys. zł. 4 tys. zł otrzymało Stowarzyszenie Rozwoju Kultury Fizycznej i Sportu, a 6 tys. zł Komenda Wojewódzka Policji w Krakowie.

Według Marka Jasińskiego z SRKFiS te środki są niewystarczające. Prezes stowarzyszenia uważa, że kwestia właściwego zabezpieczenia Jeziora Czorsztyńskiego powinna być dla władz gminy priorytetem. - Czy 10 tys. zł to mało? Taką decyzję podjęliśmy wspólnie z radnymi - zaznacza Tadeusz Wach. Jak tłumaczy kierownik ZEW Niedzica, by zamiast niestrzeżonego kąpieliska powstało strzeżone, potrzebna jest wola podmiotu podpisującego umowę dzierżawy. - Wyciągniemy z tej tragedii wnioski na przyszłość przy kolejnej dzierżawie - zapewnia Leszek Bajorek, prosząc jednocześnie o przesłanie pytań mailem. Próbujemy w sprawie zapewnienia bezpieczeństwa rozmawiać z prezesem spółki Czorsztyn-Ski Kluszkowce. Jest nieobecny, nie odbiera prywatnej komórki. Sekretarka zapewnia, że prezes oddzwoni. Telefon jednak milczy.

Piętrzenie wody, a odpowiedzialność

Po kilku godzinach otrzymujemy oficjalną informację z ZEW Niedzica, a w niej odpowiedź na pytanie, czy w umowie, którą podpisuje spółka z dzierżawcą, nie powinien zostać zawarty punkt, że dzierżawca w związku z prowadzoną działalnością i wykorzystywaniem tego miejsca jako kąpielisko, zobowiązany jest do zapewnienia bezpieczeństwa osobom tam przebywającym i do zatrudnienia ratownika? Oto pełne wyjaśnienie: „Przedmiotem umowy pomiędzy ZEW Niedzica a Czorsztyn-Ski nie jest prowadzenie kąpieliska, należy też zaznaczyć, że wydzierżawiony teren znajduje się powyżej normalnego poziomu piętrzenia (NPP) wody w zbiorniku, a więc nie obejmuje gruntu bezpośrednio pokrytego wodami jeziora, jak również pasa nadbrzeżnego pomiędzy aktualnym poziomem lustra wody, a NPP. Zgodnie z Ustawą z 18.08.2011 r. o bezpieczeństwie osób przebywających na obszarach wodnych, zapewnienie tego bezpieczeństwa spoczywa na właściwym miejscowo wójcie lub osobie prowadzącej działalność w zakresie sportu lub rekreacji na obszarze wodnym. Ponadto na Jeziorze Czorsztyńskim działa podmiot wykonujący zadania związane z ratownictwem wodnym. Mimo iż nasza Spółka nie jest odpowiedzialna za zapewnienie bezpieczeństwa, przekazaliśmy także i w tym roku środki finansowe dla podmiotu wykonującego zadanie ratownictwa wodnego na Jeziorze Czorsztyńskim, jak również udostępniliśmy teren pod posterunki ratownictwa wodnego”.

Aneta Dusik

Tygodnik Podhalański 28/2014