Z Małgorzatą Tlałką-Długosz, znakomitą narciarką alpejską, od niedawna szefową zakopiańskiej rady sportu, a od dwóch lat prowadzącą fundację Handicap promującą sport wśród osób niepełnosprawnych rozmawia Paweł Pełka. To wywiad z 2015 roku, ale wiele spraw jest ciągle aktualnych. Warto przeczytać tamtą rozmowę.

W pierwszej połowie lat 80. cała sportowa Polska czekała na informacje o wynikach pani i pani siostry w zawodach Pucharu Świata w slalomie. Należałyście do ścisłej światowej czołówki.

- To stare czasy, dostęp do informacji i siła przekazu była wtedy trochę inna. Transmisje telewizyjne były sporadyczne. Był na przykład przekaz z Igrzysk Olimpijskich w Sarajewie, ale tam była fatalna pogoda, mgła ograniczyła widoczność do dwóch bramek. Naszą siłą napędową byli wówczas kibice, również Polonia, która dopingowała nas w czasie zawodów w krajach zachodnich. Po powrocie do Polski spotykałyśmy się z pozytywnymi reakcjami na każdym kroku, to było niesamowite wsparcie.

- Teraz o takich wynikach nawet trudno pomarzyć, widzi pani jakieś szanse, aby taka sytuacja zmieniła się?

- Potencjał narciarski w Polsce jest ogromny. Nie tylko dzięki liczbie osób uprawiających narciarstwo, czy zamożności osób zdecydowanych, aby poprowadzić swoje dzieci na drogę zawodowego sportu. Jest też wielki zapał dzieci i młodzieży nie tylko z Zakopanego, okolic, ale z całej Polski. Na pewno doczekamy się na takie wyniki, nie jestem tylko pewna, czy w oparciu o działające obecnie związki narciarskie. Podstawą są działania rodziców i tzw. miniteamów, jak to się dzieje na Słowacji i w Czechach.

- Są programy, takie jak program Andrzeja Bachledy „Ałusia” i firmy Tauron.

- Dobrze, że pojawiają się takie programy, musimy jednak pamiętać, że nie dadzą one rezultatów szybko. To powinny być działania długoterminowe. Powinny dotyczyć bardzo szerokiej grupy sportowców. Ten program zamyka się trochę wokół ciasnego grona sportowców wyczynowych. Najważniejsze jest wsparcie dla sportu młodzieżowego, masowego. Jeżeli zaszczepimy miłość do sportu, rywalizacji wśród rodziców, to pociągnie to młodych ludzi do sportu wyczynowego. Pamiętajmy, że wybranie sportu wyczynowego to trudna decyzja. Końcowy efekt jest bardzo dużą niewiadomą, a alternatyw na spędzanie wolnego czasu mamy wiele. Do tego dochodzi ryzyko kontuzji. Wybranie narciarstwa wyczynowego wiąże się z zostawieniem części zdrowia na stoku. Myślę jednak, że znajdą się zapaleńcy, którzy pociągną karierę sportową długo i nikt im w tym nie będzie przeszkadzał.

- Nie organizujemy też światowej rangi imprez. Bułgarzy mieli Puchar Świata rok temu, teraz odbędzie się on w Jasnej w słowackich Niżnych Tatrach. Nasze stoki, na przykład Nosal, są zamykane lub starzeją się.

- Nie mówmy o przestarzałych stokach, bo każdą trasę można zmodernizować. Trzeba tylko stworzyć warunki, aby ten stok przywrócić nie tylko na potrzeby zawodów, ale także dla narciarstwa masowego. Bez dobrej bazy narciarskiej w Polsce nie ma szans na wychowanie dobrego narciarza.

- Co zrobić, aby zawody rangi międzynarodowej w narciarstwie alpejskim wróciły na Podhale?

- Ważne jest stworzenie skutecznego lobby w Międzynarodowej Federacji Narciarskiej FIS, ale potrzebne są też działania małymi kroczkami. Niezbędne jest stworzenie szerokiej bazy sportu wyczynowego. Serce mi krwawi, gdy widzę, jak trener na stoku poświęca czas dwóm zawodnikom. Mamy masę wiedzy, mamy umiejętności i ten potencjał jest trwoniony. Trzeba spróbować skonsolidować nasze narciarstwo. Moje dzieci w ostatnich latach trenowały narciarstwo alpejskie i wiem, jaki to problem znaleźć odpowiednio liczną grupę do treningów, rywalizacji. To podstawowa sprawa, bo mówienie od razu o Pucharze Świata czy Europy to stawianie sprawy na głowie. Gdy będziemy mieli potencjał, w zawodach pucharowych wystartuje kilku naszych zawodników z szansami na zakwalifikowanie się do drugiego przejazdu, to organizacja zawodów będzie miała sens.

- Co zrobić, aby do zawodowego narciarstwa przywrócić Kasprowy?

- Kasprowy to trudna góra ze względu na warunki pogodowe, śniegowe, ma oczywiście duży potencjał, jest wysoko położony. Wymaga jednak regularnej pracy nad jakością śniegu, z drugiej strony mówi się o pomysłach i planach zaśnieżania przynajmniej części tras Kasprowego. Dla sportu wyczynowego nie jest jednak ważne zaśnieżanie nartostrady. O tym trzeba rozmawiać z TPN-em i utworzyć lobby, które wspierałoby taki plan. Od dziecięcych lat pamiętam piękne plany rozbudowy narciarskiej Kasprowego, niestety, nie są one realizowane. W tym względzie także potrzebna jest metoda małych kroków, a nie rewolucja i zajęcie całych Tatr wyciągami, bo to oczywiście nierealne.

- Czy taką grupą naciskającą może stać się działająca przy radzie miasta Społeczna Rada Sportu, której została pani przewodniczącą?

- Zależy mi, aby nadać znaczenie opiniom wydawanym przez radę sportu. Była ona powołana w poprzedniej kadencji, zaczęła robić dobrą robotę. Pogratulować tylko tym, którzy wchodzili w jej skład. Teraz znowu znalazły się w niej osoby z dużym doświadczeniem. Problem polegał na tym, że rada działała trochę dyskretnie, nie było wiadomości na zewnątrz o jej pracach. Zależałoby mi na zmianie tej sytuacji.

- Nie możemy też zapominać, że w Zakopanem mamy Centralny Ośrodek Sportu.

- COS, mimo dobrego zaplecza dla letnich dyscyplin, nie ma oferty dla narciarstwa alpejskiego i biegowego. Skocznie są dostosowywane do międzynarodowych standardów po to, aby odbyła się jedna duża impreza, z której oczywiście się cieszymy. Nie zapominajmy, że skoki są sportem niszowym, który uprawia garstka osób. Wspaniale, że mamy w tych skokach świetne wyniki. Na zawody przychodzą jednak kibice z buteleczką piwa, cieszymy się wspólnie ze zwycięstw, wracamy do domu i zasiadamy przed telewizorem. Sport jest po to, aby przekazywać pewne wartości, wyciągnąć ludzi na trasy biegowe, zjazdowe, skoków raczej nikt uprawiać nie będzie.

- W ostatnich latach udało się uruchomić trasy biegowe po prawej stronie Wielkiej Krokwi.

- Są drobne kroki, trzeba rozwiązać problemy własnościowe, trzeba je zaśnieżyć, oświetlić, bo zimą o godz. 16 zapada zmrok. Nikt, kto pracuje w ciągu dnia, nie pójdzie na biegówki - to podstawy, od których trzeba zacząć.

- Jest pani założycielką fundacji Handicap, która promuje i wspiera sport osób niepełnosprawnych.

- Tak, w 2014 r. wpadliśmy na pomysł wspierania i promowania takiego sportu. Stało się to po tym, gdy w Zakopanem organizowano olimpiadę specjalną, a Małopolska nie wystawiła swojej reprezentacji. Postanowiłam wziąć sprawy w swoje ręce, powołaliśmy fundację Handicap. W jej ramach prowadzimy zajęcia z narciarstwa, ale także ogólnorozwojowe, bo wiadomo, że zima jest u nas krótka. Zaangażowaliśmy dwoje znakomitych trenerów - Martę Zborowską i Szymona Kraciuka, we trójkę prowadzimy zajęcia dla dzieci, młodzieży i osób dorosłych.

- Podopieczni fundacji biorą udział w Biegu Niepodległości, promujecie też ideę w Maratonie Podhalańskim.

- Tak, staramy się działać w wielu obszarach. W przypadku osób niepełnosprawnych najważniejsze jest wyciągnięcie ich z domu, sprzed telewizora. Nie chodzi tylko o rozwój fizyczny, ale także psychiczny, integrację ze społeczeństwem. Dzięki naszym działaniom pokazujemy też innym, że nie trzeba bać się osób niepełnosprawnych, które mają pełne prawo do funkcjonowania w naszej społeczności. Dziękujemy za wsparcie finansowe zakopiańskiemu urzędowi miasta i zapraszamy wszystkich chętnych. Wszelkie informacje na temat fundacji można znaleźć na stronie internetowej www.handicap-zakopane.pl.

- Jest pani również organizatorem nietypowej imprezy - Slalomowego Maratonu.

- W zeszłym roku udało się nam zgromadzić utytułowanych narciarzy i pobijaliśmy rekord w 12-godzinnej jeździe w slalomie. W tym sezonie podejmujemy kolejną próbę. Zawody odbędą się w weekend 30 i 31 stycznia.

Tygodnik Podhalanski 51-52/2015