Leśna kąpiel leczy i koi

Łączy je przyjaźń, miłość do natury i działalność w Stowarzyszeniu "Sprężyna". Obie mieszkają blisko lasu i każdą wolną chwilę spędzają w nim.

- Mój rodzinny dom w Mizernej jest tuż pod lasem. W mieście mieszkałam krótko - tylko w czasie studiów w Krakowie i pracując przez jakiś czas poza granicami Polski - opowiada Kasia. - Od dzieciństwa spędzałam w lesie dużo czasu. Gdy miałam trudne chwile w życiu, to intuicyjnie właśnie wśród drzew szukałam ukojenia. Efekt przebywania w lesie był dla mnie samej zaskakujący - twierdzi. - Wyłączałam telefon, chodziłam po lesie bez celu, bez presji czasu, chłonęłam ciszę - opowiada. - Potem, gdy zaczęłam zgłębiać temat, okazało się, że dokładnie o to chodzi w "kąpielach leśnych". Wtedy właśnie przyszło zrozumienie, że to, co robię odkąd pamiętam, zostało przez kogoś nazwane i solidnie przebadane. To mnie zainspirowało, aby sięgnąć głębiej i zdecydowałam się na kurs przewodnika leśnej terapii, organizowany przez jedyną tego rodzaju organizację w naszym kraju, a mianowicie Polskie Towarzystwo Kąpieli Leśnych.

Z pokory do natury

Ania pochodzi z Nowego Targu. Las od dzieciństwa był jej bliski, czy to podczas wycieczek w rodzinne Pieniny czy Gorce.

- Jeszcze głębiej zafascynowałam się naturą, bardziej zbliżyłam do niej, gdy poznałam swojego przyszłego męża Grześka - podkreśla. To z nim rozpoczęłam ekstremalne eksploracje - zjazdy na nartach z lawiniastych stoków Tatr, wspinaczkę po górach Europy czy noclegi w jamach śnieżnych. - Czasami było tak zimno, że bałam się, że soczewki w oczach mi zamarzną - śmieje się. - Te wyprawy nauczyły mnie pokory i szacunku dla natury - podkreśla.

Już po ślubie podjęli decyzję o przeniesieniu się w Pieniny Spiskie, blisko lasu. Z pomocą przyjaciół, własnoręcznie wybudowali dla siebie dom, który jest w 100% naturalny. Ania zrezygnowała z dotychczasowej pracy. Skończyła kurs przewodnika górskiego. Teraz jest w trakcie certyfikowanego kursu ekoterapia i ekologia medyczna, gdzie m.in. zgłębia temat leśnych kąpieli, tak popularnych w Japonii. Jako przewodniczka górska zaczęła zachęcać swoich klientów, by wyprawy w góry łączyli z kąpielami leśnymi. Razem z przyjaciółką Kasią Krzysik realizują projekt "Ruchowo - Zmysłowo", taka jest nazwa ich strony na Facebooku.  Kąpiel leśna jest jednym z elementów organizowanych przez nich warsztatów, gdzie dzielą się swoją pasją do ruchu naturalnego, głębokiej ekologii, życia w bliskości z naturą i samym sobą.

- Ideą organizacji "kąpieli leśnych" zaraziła mnie właśnie Ania - podkreśla Kasia Burak-Pearce, która wcześniej prowadziła z mężem szkołę językową, a obecnie pracuje w branży turystycznej. Dziś realizuje autorski projekt "Zawczasu do Lasu". Taka jest nazwa jej strony internetowej i strony na Facebooku. Jest przewodnikiem leśnej terapii w trakcie certyfikacji.

Praktyka wdzięczności

Od siedmiu lat Kasia, Ania i kilka innych dziewczyn ze Stowarzyszenia Sprężyna spotykają się co czwartek, żeby - jak mówią - "powdzięczyć". - Jesteśmy grupą przyjaciółek. Spotykamy się zazwyczaj w naturze, cieszymy się sobą i opowiadamy sobie, co nas dobrego spotkało, za co jesteśmy wdzięczne - opowiada Ania. - To bardzo budująca praktyka. Można być wdzięcznym nie tylko za wielkie rzeczy, ale nawet za spadający z drzewa liść czy promień słońca - podkreśla. Twierdzi, że te regularne spotkania bardzo zbliżyły dziewczyny, wzmocniły i uwrażliwiły na piękno wokół.

- Każdy człowiek ma naturalną potrzebę połączenia. A dziś często żyjemy w izolacji. Oddzielamy się od samych siebie, nie słyszymy swojego głosu wewnętrznego. Oddzielamy się od innych i od natury, która jest naszym domem. Wpuszczamy do życia bylejakość - przekonuje Ania.

Człowiek przez tysiące lat żył w lesie i blisko niego. To obecna cywilizacja przeniosła ludzi do miast. - To jednak niewielki ułamek czasu w całej historii ludzkości. W podświadomości każdego człowieka las kojarzy się z bezpieczeństwem. Tu nasi przodkowie znajdywali schronienie i pokarm - podkreśla Kasia. - Mamy podobny poziom wdzięczności za to, że mieszkamy w takim miejscu, że możemy się zanurzać w tym lesie, korzystać z jego dobrodziejstw - mówi Kasia, nawiązując do czwartkowych "praktyk wdzięczności". To na te spotkania Ania przyszła z pomysłem "kąpieli leśnych".

Terapeutyczna kąpiel leśna

Co to takiego? - Kąpiel leśna to zanurzenie się w lesie wszystkimi zmysłami - wyjaśnia Ania. - Uważne bycie w lesie, zaangażowanie wszystkich zmysłów, takie głębokie "zanurzenie" w lesie, stąd nazwa kąpiel - tłumaczy. - To nie jest żadna dyscyplina sportowa, żaden system filozoficzno-religijny, żadna ezoteryka. Wszystko jest poparte twardymi, naukowymi argumentami - uzupełnia Kasia.

Taka kąpiel m.in. poprawia naszą kondycję psychiczną, odstresowuje, pomaga się wyciszyć, uczy uważności. Reguluje m.in. ciśnienie i poziom cukru we krwi. Można z niej korzystać samemu, można ze specjalnie przeszkolonym przewodnikiem.

Każda z dziewczyn organizuje dla grup kąpiele leśne. Podczas takich wypraw obowiązuje kilka zasad - jest dobrowolność uczestnictwa w poszczególnych zaproszeniach, bezwysiłkowość, zachowanie milczenia przez większość trwania takiego spotkania. Telefony trzeba na ten czas wyciszyć. Są różne rodzaje takich kąpieli. - Ja preferuję model wschodni, gdzie skupiamy się głównie na aktywacji naszych zmysłów, panuje duża wolność, a każdy z uczestników może zaangażować się na tyle, na ile czuje się z tym swobodnie i podążyć własną drogą - wyjaśnia Kasia.

Obudzenie zmysłów

- Najpierw jest etap przejścia z codzienności do lasu i pozostawienia za sobą tego, co na co dzień nas pochłania. Zawsze znajduję takie miejsce, które jest wyraźną granicą. Tutaj jest to przejście przez potok - opowiada Kasia podczas rozmowy, która odbywa się w lesie w Maniowach.

Kolejny etap to krótka relaksacja, ćwiczenia oddechowe, które pozwalają się wyciszyć, obudzić wszystkie zmysły. Potem uczestnicy otrzymują zaproszenia dedykowane jednemu ze zmysłów. W przypadku dotyku może to być dotykanie kory drzew, porównanie jej do skóry człowieka, potem dotykanie innych powierzchni, skupienie się na tym uważnie. Może to być zaproszenie dedykowane węchowi.

- W lesie na wysokości naszego nosa jest największe stężenie substancji wydzielanych przez drzewa - tzw. fitoncydów, które mają działanie antybakteryjne, grzybobójcze. Pobudzają one układ odpornościowy, który mobilizuje się do produkcji przeciwciał i odbudowy komórek - zaznacza Ania. - Terapeutyczne jest też wąchanie samej gleby czy mchu. Wdychając z powietrzem bakterie glebowe powodujemy w naszym organizmie wytwarzanie serotoniny. To naturalny antydepresant - dodaje.

Jak zasiedlić to, co się wydarzyło

Takie kąpiele trwają od 2,5 do 3,5 godziny. W ich trakcie uczestnicy przechodzą z miejsca na miejsce. Ostatnim etapem jest ceremonia picia herbaty, podczas której można podzielić się przeżyciami, jak mówi Kasia - "zasiedlić tym, co się wydarzyło". To okazja też, by wyrazić wdzięczność lasowi. Może to być wspólna piosenka, wiersz, może być obraz zrobiony z szyszek, patyków, z wszystkiego, co daje las. Podczas tych spotkań chodzi też o to, by zbudować trwałą więź z lasem. Ważna jest też edukacja.

- Uczulamy na to, żeby np. podczas robienia wspólnego obrazu, niczego nie niszczyć, nie zrywać, korzystać z tego, co już spadło na ściółkę - tłumaczy Kasia.

W takich spotkaniach może uczestniczyć każdy, niezależnie od wieku i kondycji fizycznej. Dzięki współpracy z biblioteką w Kluszkowcach, Kasia tego lata ma również grupy dziecięce. Organizuje też kąpiele leśne, na które zgłaszają się firmy w ramach spotkań integracyjnych. Do Ani najczęściej zgłaszają się kobiety, choć nie jest to regułą.

- Podczas kąpieli leśnych dzieją się niesamowite rzeczy. Obcowanie z lasem wyzwala różne emocje - czasem jest to oczyszczający płacz, czasem niepohamowany śmiech, najczęściej jednak dziecięcy zachwyt, radość, uspokojenie - podkreśla Kasia. - Ale zawsze las ma działanie terapeutyczne, kojące - dodaje Ania.

Z Japonii na Podhale

Prekursorem kąpieli leśnych, czyli "shinrin-yoku" w latach 80. ubiegłego wieku była Japonia. Powstał tam nawet specjalny program rządowy, który miał zapobiegać problemowi depresji, śmierci z przepracowania czy samobójstw w Kraju Kwitnącej Wiśni. Naukowcy przeprowadzili tam tysiące badań dotyczących wpływu kąpieli leśnych na obniżenie poziomu stresu, regulację ciśnienia krwi czy też poziomu cukru we krwi. Udowodniono również, że kąpiele leśne wspomagają przechodzenie mózgu na fale alfa, częstotliwości najbardziej dla nas korzystnej. W Japonii jest ok. 60 oficjalnych centrów kąpieli leśnych. Bardzo popularne są one także w Korei Południowej. Obecnie leśna terapia stanowi oficjalną, medyczną metodę profilaktyczną i staje się coraz bardziej popularna na całym świecie. Do Polski kąpiele leśne dotarły 10 lat temu, a za sprawą Kasi i Ani, coraz bardziej popularne stają się również na PodhaluBeata Zalot