Kliknij w ten pasek i umieść swoje ogłoszenie na stronie Tygodnika i w papierowym wydaniu gazety bez wychodzenia z domu.

2019-09-03 18:19:51

Reklama

Blog

Giewont – przyczyny tragedii

Reklama

W dniu 22 sierpnia 2019 roku wydarzył się w Tatrach najbardziej tragiczny wypadek w całych dziejach polskiej turystyki. W jego wyniku cztery osoby poniosły śmierć i ponad 150 odniosło obrażenia. Wiele osób po tym wypadku przez długie lata lub nawet do końca życia ponosić będzie konsekwencje zdrowotne. W dniu wypadku na miejsce tragedii przybył osobiście Pan premier RP Mateusz Morawiecki. Władze Zakopanego ogłosiły żałobę. Niestety w tych trudnych dniach zabrakło osobistego wsparcia w mediach gospodarza terenu - Pana dyrektora Tatrzańskiego Parku Narodowego. Czyżby nie był to też problem parku? Wszak TPN pobiera opłatę za wstęp, która nie jest obwarowana ukończeniem żadnego kursu bezpieczeństwa. Trzeba podkreślić, że przed wejściem w strefę zwiększonego zagrożenia porażenia piorunem nie było na Giewoncie nawet dodatkowego ostrzeżenia (a w latach 70. i 80. ubiegłego wieku takie ostrzeżenie było!). Zimą TPN umieszcza wiele tablic informujących o miejscu i stopniu zagrożenia lawinowego. Przed wejściem na szlaki, które przecięte są torami spadania lawin umieszczane są tablice „stop lawiny”. W razie podniesienia się stopnia zagrożenia lawinowego niektóre szlaki są zamykane.

Jestem inżynierem leśnictwa i większość życia poświęciłem poznawaniu górskiej przyrody. Zwiedziłem wiele parków narodowych w Europie. Dużo czasu spędzam w Tatrach i byłem na tatrzańskim szlaku także owego smutnego dnia.

Do wyładowań atmosferycznych mam szczególny respekt. To żywioł nieokiełznany.  Z dzieciństwa pamiętam tablice ostrzegające przed burzą z nakreślonymi miejscami porażeń turystów na Giewoncie.  Dzisiaj informacje z radarów burzowych są bardzo przydatne, ale nie można swojego życia opierać tylko na zawodnej elektronice i bezcenne jest rozpoznanie sytuacji na miejscu, w górach. Wnikliwie zapoznałem się z wieloma informacjami zamieszczonymi w mediach na temat tej tragedii i stwierdzam, że akcję ratunkową przeprowadzono nadzwyczaj sprawnie. Moje poważne wątpliwości wzbudza fakt, że tak dużo osób owego dnia przebywało na Giewoncie. Zeznania jednej z poszkodowanych osób wskazywały, że to w znaczny sposób utrudniło szybkie zejście ze szczytu. Ponadto zgodnie z zasadami bezpieczeństwa podczas burzy ludzie powinni się rozproszyć. Wypowiedzi medialne naczelnika TOPR-u Pana Jana Krzysztofa wskazują na konieczność ograniczenia ruchu turystycznego na Giewoncie. Natomiast Pan Andrzej Blacha w wywiadzie dla portalu Onet stwierdził, że ze względu na ogromne kolejki na Giewoncie pracownicy TPN „muszą” kierować tam ruchem.

Poruszony tragicznym wypadkiem, przypomniałem sobie pismo wysłane we wrześniu 2009 roku do Pana dyrektora TPN Pawła Skawińskiego. Były to moje uwagi do dokumentu „Zadania Ochronne TPN”. Dotyczyły one problemu przekroczenia wszelkich granic chłonności turystycznej w Tatrach. Nadmieniłem też o problemie bagatelizowania zjawisk burzowych przez niedoświadczonych turystów. Niestety na moje pismo nie otrzymałem żadnej odpowiedzi i żadne wnioski nie zostały wyciągnięte.

Przez 10 lat, które minęły od daty wniesienia moich zastrzeżeń, ilość turystów wchodzących do TPN wzrosła z 3 do 4 milionów. Bardzo szanuję filozofię nie żyjącego Władysława Cywińskiego. Według niego ruch turystyczny ograniczać należy przez likwidację sztucznych ułatwień, np. schronisk turystycznych czy stalowych ubezpieczeń na szlakach. Skala rozbudowy podhalańskiej aglomeracji sprawia jednak, że Tatry odwiedzają tłumy ludzi i aby wcielić ideę Pana Cywińskiego w życie, najpierw należałoby  wyburzyć przynajmniej 50% budynków pod Tatrami. Tymczasem co roku powstaje w Zakopanem ok. 1000 apartamentów. Sierpniowy tatrzański „armagedon” zawdzięczamy głównie różnym politykom i urzędnikom, którzy dopuścili wcześniej, i którzy dopuszczają nadal do rozszerzania się podtatrzańskiego urbanistycznego molocha. Nie zwalnia to jednak władz TPN-u od powinności zapewnienia bezpieczeństwa na tatrzańskich szlakach ludziom i od powinności ochrony przyrody. Ludzie w tłumie mogą ponownie zrobić sobie krzywdę. Odwaga w gromadzie nadmiernie wzrasta. Lektura kroniki tegorocznych wypadków w Tatrach, które zakończyły się interwencją ratowników z użyciem śmigłowca, świadczy o coraz słabszym przygotowaniu turystów do wędrówki. Przeniesienie się z kanapowej i wirtualnej rzeczywistości do realiów praw natury bywa dla wielu ludzi bolesne, a nawet tragiczne. 

Od wielu lat w mediach toczy się dyskusja nad ograniczeniem ilości osób wchodzących do TPN-u. Tymczasem nie jest to sprawa podlegająca dyskusji, jeśli taki wymóg zawarty jest w akcie prawnym jakim jest Ustawa o Ochronie Przyrody. Bardzo krytycznie do wprowadzania takich ograniczeń odnosił się w swoich wypowiedziach Pan dyrektor Skawiński. Kiedyś starałem się zrozumieć jego argumentację. Jednak dzisiaj po doświadczeniach związanych z tragedią na Giewoncie, zapatruję się bardzo negatywnie na takie stwierdzenia. Pomyślmy co by się stało, gdyby wysokiej rangi oficer policji krytykował stosowanie jakichkolwiek ograniczeń prędkości w ruchu drogowym?

Artykuł 12. Ustawy o Ochronie Przyrody wprowadza wymogi ograniczeń ilości ludzi wchodzących dziennie do każdego parku narodowego. Muszą one być wprowadzone do Planu ochrony takiego obszaru. W przypadku, gdy Plan ochrony nie został zatwierdzony dopuszczalne liczby osób zwiedzających park wprowadzane są do tzw. Zadań ochronnych. 

Przy szacowaniu ilości osób, które mogą wchodzić na teren TPN autorzy planu opierali się na obliczeniach wykonanych przez Zakład Ochrony Przyrody PAN  z 1974 roku. Ich efektem był wniosek, że pojemność turystyczną roczną TPN można określić na poziomie 3 mln osób. Natomiast w efekcie obliczeń Regionalnego Planu Zagospodarowania Przestrzennego TPN (1986) określono chłonność turystyczną TPN na 10 000 os./dzień. Kuriozalne jest to, że autorzy Planu ochrony opierają się na pewnych szacunkach, ale nie stosują się do nich, lecz wprowadzają limity dzienne kilkukrotnie wyższe. Oto cytat z Operatu Udostępniania TPN: W opracowaniu stwierdzono, że można przyjąć dopuszczalną wielkość ruchu wejściowego do TPN w dni pogodne na ok. 8850 os./dzień. Nie znalazłem wyliczeń jak obliczono wartość 28 000 osób, które mogą jednocześnie przebywać na terenie parku. Jednocześnie autorzy planu są świadomi skutków przekraczania racjonalnych limitów: Takie natężenie ruchu turystycznego generuje wiele problemów. Stanowi on przede wszystkim zagrożenie dla środowiska przyrodniczego oraz dla bezpieczeństwa i życia ludzi.

Plan Ochrony TPN został skierowany do Ministerstwa Ochrony Środowiska na wiosnę 2013 roku. Minister według art. 19 ust. 5 Ustawy o Ochronie Przyrody miał 6 miesięcy czasu na jego zatwierdzenie. Do tej pory plan jest „konsultowany”. Właściwie po tylu latach (od 2011 roku kiedy firma Krameko wygrała przetarg na kwotę prawie 2 mln zł) plan przestaje być aktualny. Największą stratą jest zaniechanie realizacji wielu zaleceń ochronnych dotyczących różnych grup roślin i zwierząt, które zawarte były w różnych operatach. Plan ochrony jest obszernym dokumentem napisanym przez wybitnych naukowców. Zalecenia ochronne dotyczą w nim około tysiąca gatunków roślin i zwierząt. I to wszystko jest nieodwracalnie marnowane! 

W przypadku braku Planu Ochrony TPN sporządza dokument Zadania ochronne. Jest on jednak dokumentem ułomnym. Dla osób niewtajemniczonych wystarczy porównać kilka tysięcy stron dokumentu Plan ochrony (wraz z operatami) do dokumentu Zadania ochronne, które liczą kilkadziesiąt stron.
Niemniej jednak ten niższej rangi dokument Zadania ochronne zawsze zawiera dane o maksymalnych liczbach osób, które jednocześnie mogą przebywać na terenie parku narodowego. Projekt Zadań ochronnych TPN opublikowany na stronie BIP TPN, skierowany do ministerstwa ograniczał liczbę osób, które jednocześnie mogą przebywać na szlakach turystycznych do 28 000. 

Natomiast w zarządzeniu Ministra Środowiska Henryka Kowalczyka z dnia 28.12.2018 roku, które w formacie PFD opublikowane jest na stronie Dziennika Urzędowego Ministra Środowiska, nie jest uwzględnione, aby na szlakach w 2019 roku poruszali się jacykolwiek turyści. Wynika z tego, że 8 pozycji z tabelki „miejsca udostępnione do celów turystycznych” w ministerstwie wyparowało! Czy zatem TPN wniósł o sprostowanie tej decyzji? Nie znalazłem innej wersji dokumentu. A może na rękę jest wszystkim taki bałagan i degrengolada? Czyżby od urzędników ministerstwa nie można wymagać żadnej odpowiedzialności?

A tymczasem stała się katastrofa: zginęło kilka osób i ponad sto osób odniosło obrażenia. Ciekawe, ile osób przebywało w czasie tej burzy w zagrożonym rejonie między Przełęczą Kondracką a szczytem Giewontu?

TPN prowadzi politykę tzw. kanalizacji ruchu turystycznego, która zmierzała do jego koncentracji w najbardziej popularnych miejscach. Miało to ochronić przyrodę miejsc rzadziej odwiedzanych. Tymczasem w innych parkach narodowych prowadzone są działania mające na celu rozproszyć ruch turystyczny. W Bieszczadzkim Parku Narodowym na trzech najczęściej uczęszczanych szlakach ceny biletów normalnych są podniesione z 6 do 7 złotych. Niestety tylko na niewielkie podwyżki pozwala Ustawa o Ochronie Przyrody. Jednak cena biletu normalnego do TPN jest niska nawet w porównaniu do innych krajowych parków narodowych i wynosi tylko 5 zł. W Chorwackim Parku Narodowym Krka w 2017 roku postanowiono wprowadzić limit liczby turystów, którzy w jednym momencie mogą przebywać w Skradinskim Buku i ustalono go na 10 000 osób. Zaraz po wprowadzeniu został ten limit osiągnięty. Co dzieje się wtedy? Czasowo wstrzymuje się sprzedaż biletów, aż część turystów wyjdzie z parku. Obsługa parku może też przekierowywać gości do mniej popularnych części parku. W sezonie bilet normalny kosztuje tam 200 kun (ok.118 zł). Po sezonie turystycznym bilety są znacznie tańsze – 30 kun.

Jest sporo różnych mechanizmów którymi można regulować ruch turystyczny. Z pewnością nie można zostawić problemu, aby rozwiązał się sam. Czy to zdarzenie pozostanie tylko odnotowane w kronikach, czy wyciągnięte zostaną z niego konstruktywne wnioski i wdrożone działania prewencyjne? Czas pokaże.

 

Kup e-wydanie Tygodnika Podhalańskiego.

Dodaj komentarz
Komentowanie tego artukułu zostało zablokowane. Przepraszamy
Nie ma jeszcze komentarzy do tego artykułu.
  • PRACA | dam
    Hotel Tatry na Polanie Zgorzelisko zatrudni RECEPCJONISTĘ/KĘ z możliwością zakwaterowania. Tel. 1820 63730 lub 506 129 438. Szczegółowe informacje na stronie:www.polskietatry.pl
    WWW: www.polskietatry.pl
  • PRACA | dam
    Praca przy wylewkach potrzebny chłopak na łate z doświadczeniem praca od zaraz stawka 4zl za m/2 725 660 059 Zatrudnię cała brygade stawka do uzgodnienia. 725660059kamilsarna016@gmail.com
    Tel.: 725660059
    E-mail: kamilsarna016@gmail.com
  • NIERUCHOMOŚCI | kupno
    MIESZKANIE W BLOKU w Zakopanem kupię bez pośredników, za gotówkę, może być do remontu, spółdzielcze itp. Tel. 519170500
  • PRACA | dam
    Centralny Ośrodek Sportu w Zakopanem zatrudni na podstawie umowy zlecenia RECEPCJONISTĘ / RECEPCJONISTKĘ. Więcej szczegółów pod numerem telefonu: 725 300 377. E-mail: sekretariat.zakopane@cos.pl
    E-mail: sekretariat.zakopane@cos.pl
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    DO WYNAJĘCIA MIESZKANIE 2-pokojowe, Zakopane centrum - od zaraz - 889 475 783.
    Tel.: 889 475 783.
  • PRACA | dam
    Szkoła języków obcych CJO Progress z Nowego Targu zatrudni nauczycieli języka angielskiego. Chętnych zapraszamy do kontaktu telefonicznego. 606480923m.nalepastopa@gmail.com
    Tel.: 606480923
    E-mail: m.nalepastopa@gmail.com
  • PRACA | dam
    KARCZMA W ZAKOPANEM ZATRUDNI OD ZARAZ: KELNERA/-KĘ (13 zł/godz.) z doświadczeniem, językiem angielskim w stopniu komunikatywnym. 533 226 109.
  • PRACA | dam
    BACHLEDA RESORT ZAKOPANE w centrum miasta zatrudni: POKOJOWĄ, HOUSEMANA, PRACOWNIKA DZIAŁU TECHNICZNEGO. Szczegółowe warunki do uzgodnienia w trakcie bezpośredniego spotkania. Doświadczenie w pracy w hotelu na podobnych stanowiskach mile widziane. CV proszę przesyłać na adres: kkucharska@bachledaresort.pl, tel. 734 217 910 (pokojowe, houseman); amiler@bachledaresort.pl, tel. 604 955 260 (dział techniczny).
  • PRACA | dam
    RESTAURACJA DOMINIUM NA KRUPÓWKACH zatrudni POMOC KUCHENNĄ i DOSTAWCĘ. 664 023 298, 668 404 790.
  • NIERUCHOMOŚCI | kupno
    Kupie pensjonat ,działkę lub cały apartamentowiec w Zakopanym. 660797241marekg@b12.pl
    Tel.: 660797241
    E-mail: marekg@b12.pl
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    Białka Tatrzańska -widokowa działka inwestycyjna 4467m2 -sprzedam. 660797241marekg@b12.pl
    Tel.: 660797241
    E-mail: marekg@b12.pl
  • PRACA | dam
    Praca na stolarni.Podwilk tel.603503944. 603503944
    Tel.: 603503944
  • USŁUGI | budowlane
    Usługi remontowo-budowlane "JANIK-BUD" oferuje prace: WYKOŃCZENIA WNĘTRZ, MONTAŻ PODŁÓG oraz BUDOWY OD PODSTAW. "SZYBKO, TANIO, SOLIDNIE." 533 133 493, k.janik67@interia.pl.
  • NAUKA
    LEKCJE, KONWERSACJE - JĘZ. ANGIELSKI I HISZPAŃSKI - ZAKOPANE - 608 250 751.
  • PRACA | dam
    Ośrodek w Bukowinie Szuka Ratownika Na Basen Hotelowy. Praca Od Zaraz Cały Rok. Wyżywienie i Zakwaterowanie. 601508758praca@grandstasinda.plwww.grandstasinda.pl
    Tel.: 601508758
    E-mail: praca@grandstasinda.pl
    WWW: www.grandstasinda.pl
  • MOTORYZACJA | sprzedaż
    Toyota RAV4, kolor srebrny metalik, rok produkcji 2002, 2.0 d-4d, SUPER STAN!!! 607553159masecek@gmail.com
    Tel.: 607553159
    E-mail: masecek@gmail.com
  • NIERUCHOMOŚCI | kupno
    KUPIE DOM GÓRNE ZAKOPANE, MOŻE BYĆ DO REMONTU.TEL. 666535535
  • NIERUCHOMOŚCI | kupno
    KUPIĘ DOM - GÓRNE ZAKOPANE. MOŻE BYĆ DO REMONTU TEL 666 535 535.
  • PRACA | dam
    Zatrudnię ASYSTENTKĘ STOMATOLOGICZNĄ/HIGIENISTKĘ - Zakopane - 604 232 488.
  • NIERUCHOMOŚCI | pośrednictwo
    Obsługa domków i apartamentów. 788 633 633, www.zarzadzanieapartamentami.info
    WWW: www.zarzadzanieapartamentami.info
  • USŁUGI | budowlane
    Tynki maszynowe cementowo - wapienne, gipsowe. Atrakcyjna cena. 669790376
    Tel.: 669790376
  • PRACA | dam
    NORWEGIA - BUDOWLAŃCY. Zatrudnimy: POMOCNIKÓW oraz tynkarzy, stolarzy, malarzy, dekarzy. Języki obce NIE wymagane - w firmie pracują tylko pracownicy z Podhala. Praca całoroczna. Zjazdy do kraju (samolot) wg. własnego uznania ~ co 2-3 tyg. Zarobki od 15 do 25 Euro/godz. Zapewniamy mieszkanie. Zapraszamy! Tel. 667 602 602 Tel.
  • PRACA | dam
    Szukamy pracowników na stanowisko kelnera/kelnerki do restauracji w Zakopanem 512351742 Tel.
  • PRACA | dam
    Szukamy pracowników na stanowisko pomocy kuchennej do restauracji w Zakopanem 512351742 Tel.
  • PRACA | dam
    Szukamy pracownika na stanowisko kucharza do restauracji w Zakopanem 512351742 Tel.
2020-09-26 15:03 28 marzeń 2020-09-26 14:15 Rabczański stadion z murawą 2020-09-26 13:30 Wiadukt w interpelacjach 1 2020-09-26 13:08 Salamandra nie wróży deszczu (WIDEO) 2020-09-26 12:37 Biała Woda pod młotek 1 2020-09-26 12:19 Już dziś największa góralska Majówka w Polsce. Zaśpiewa Armia Janosika 1 2020-09-26 12:00 Fotowoltaika – czy się opłaca? 2020-09-26 11:50 Deszcz, wiatr i tęcza 2 2020-09-26 11:11 Rekord zakażeń koronawirusem na Podhalu - to 53 przypadki. Na Covid-19 zmarły 2 osoby. 3 2020-09-26 10:59 Krupówki pod parasolem, ale już wychodzi słońce 2020-09-26 10:47 W Polsce tylko o 3 zachorowania mniej niż wczoraj 2020-09-26 10:04 Wypadek w Orawce 2020-09-26 09:30 Tajemnicze okoliczności śmierci kobiety odnalezionej w lesie w Lipnicy Wielkiej 1 2020-09-26 08:55 Poranny pożar w Szaflarach 2 2020-09-26 08:00 Ratownicy górscy się szkolą 1 2020-09-25 21:59 Orawski Duathlon Niepodległościowy 2020-09-25 21:10 Zbójecka nie będzie odcięta od świata 2020-09-25 20:32 Zwłoki kobiety w lesie 2020-09-25 20:31 Zniszczone kwiaty. Komu przeszkadzały? 1 2020-09-25 20:26 Zapraszamy Rodziców wraz z dziećmi! – trwają zapisy 2020-09-25 20:13 Pierwsze zimowity, ostatnie nasturcje 2020-09-25 19:50 Robota na zakopiance wre - i na wiadukcie i w tunelu (WIDEO) 2 2020-09-25 19:00 O korzyściach, zmianach i powrocie do dawnych granic 3 2020-09-25 18:21 Centrum narciarstwa ma kierownika 2020-09-25 17:40 Obciął jeleniowi głowę - leśni przestępcy nie próżnują 2020-09-25 16:57 Słowacka policja na granicy 10 2020-09-25 16:42 Na Kasprowym Wierchu niecałe 7 st. C. i silny wiatr 2020-09-25 16:28 Niedźwiedzica z młodym w Pieninach 2 2020-09-25 16:20 Pozbądź się gratów 1 2020-09-25 16:03 W niedzielę zebranie wiejskie 2020-09-25 15:59 „Cacy” dyrektor, „cacy” starosta 2 2020-09-25 15:40 Koronawirus w domu pomocy społecznej 2020-09-25 15:00 3 mln zł zainkasują za projekt obwodnicy Miasta 4 2020-09-25 14:43 Rajd Doliną Dunajca już niebawem 2020-09-25 14:10 Niedługo minie smutna rocznica. Tak zamykano Gubałówkę (WIDEO) 4 2020-09-25 13:20 Koronawirus w szkole w Gliczarowie. Troje zakażonych nauczycieli 1 2020-09-25 13:09 Jelenie w Gorcach zostały zagryzione przez wilki 2020-09-25 12:29 Oddział w szpitalu powiatowym w Zakopanem zamknięty. Wszystko przez covid 3 2020-09-25 12:22 Jesienne granie w altanie 2020-09-25 12:00 Nad Morskim Okiem spokojnie. Nie ma wielu turystów 2020-09-25 11:16 Właściciele działek na Jarmucie oburzeni dewastacją i słowami burmistrza 3 2020-09-25 10:39 Rekordowa liczba zakażeń w Polsce i Małopolsce. Na Podhalu też dużo przypadków 5 2020-09-25 10:29 Miasto dla łasuchów - zaczyna się Weekend Foodtrucków 2020-09-25 09:40 Kolorowy wschód słońca, ale nadciąga zmiana pogody (ZDJĘCIA, WIDEO) 2020-09-25 09:40 Plecak z książeczką badań zostawiony w busie 2020-09-25 09:00 Każdy może wokół Jeziora 9 2020-09-25 08:07 Stłuczka na Kasprowicza 1 2020-09-25 07:59 Jesienna edycja Biegu Wschodzącego Słońca 2020-09-24 23:00 Co i jak kupić na imieniny? Podpowiadamy! 2020-09-24 22:25 Mniej turystów na szlakach
NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY
NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE
OSTATNIE KOMENTARZE
2020-09-26 14:25 1. Nasza tęcza ma tyle samo kolorów co i wasza! 2020-09-26 14:08 2. do kajak, właśnie mamy efekty rządów PISu. brakło pieniędzy na zasiłki dla rodziców dzieci nie chodzących do szkoły, wysłano dzieciarnię na pewne zarażenie i mamy klops. jedyna nadzieja, że za karę będą się smażyć w piekle. tak pisowczyki, jak i covido-sceptycy. 2020-09-26 13:49 3. Widzę że nie tylko sołtys ledwo wiąże koniec z końcem. Pensjonaciki jak marzenie zara będą i wiśta wio. 2020-09-26 13:47 4. To jest o chore !!!!!!! Ile mozna taki tunel robic ??? Dłużej pewnie zejdzie niz z eurotunelem co ma 50 km dlugosci i idzie pod kanalem la manche !!!!! W 6 lat go zbudowali w latach 80/90 mamy 2020 ludzie to w pół roku gotowe powinno byc 2020-09-26 13:46 5. Spokojnie, nie pali się. Najpierw musimy rozdać nagrody. 2020-09-26 13:30 6. @hasler, skoro PiSoBOLSZEWIA to miernoty, kim zatem wy jesteście, skoro nie potraficie wygrać z.... miernotami? Nie odnoszę wrażenia, żeby zostawiono mnie samemu sobie. Wręcz odwrotnie. Od 2015 rząd po raz pierwszy od transformacji przejmuje się losem moim i mojej rodziny. Począwszy od dzieci, skończywszy na nestorach. 2020-09-26 12:59 7. Co tam prokurator,fachowcy internetowi są po stokroć lepszymi fachowcami... 2020-09-26 12:58 8. Normalne jaja .We wrześniu majówka :) 2020-09-26 12:06 9. Hej, homo... sie, se tylko nie przypisujcie że to wasza. Wy macie sześc kolorów, brakuje wam indygo. I jeszcze czegoś... 2020-09-26 12:04 10. Nawet dostali nowe górskie kombinezony.
WARUNKI W GÓRACH
POGODA W WYBRANYCH MIASTACH REGIONU
Reklama
Polecamy

Pożegnania

FILMY TP

Album TP

Bojcorka